پیوند انتظار و عاشورا
جریان امامت و ولایت امامان معصوم شیعه(ع) نه تنها جدای از یکدیگر نبوده بلکه جلوههای گوناگون (متناسب با شرائط و مقتضیات زمان) داشته است؛ گاه درقیام سرخ عاشورا، گاه با اسارت و فرهنگ دعای امام سجاد(ع) و گاه با نهضت فرهنگی و علمی امام صادق(ع) و گاه با تحمل زندانها و هجرتها.... نمایان بود اما همه آنها یک هدف را دنبال میکردند و آن حفظ مکتب، هدایت امت و تبیین و اجرای حق و عدل وستیز با باطل بود؛ همچون رودخانهای که در مسیرهای مختلف، شکلها و منحنیهای خاصی مییابد تا همگان را حیات بخشد و به اقیانوس و هدف نهائی حاکمیت عدل حضرت ولیعصر (عج) برسد. لیکن با کمی دقت این پیوستگی و ارتباط بیش از همه بین قیام عاشورا و قیام حضرت مهدی(عج) مشاهده میشود و گویا نهضت نینوا نهال و بذری بود که کاشته شد تا در گذر زمان آمادگی یافته و به ریشه و شکوفایی خود برسد و در عصر ظهور یکباره به ثمر بنشیند و همه امامان در انتظار تحقق آن روز گام برداشتند.
اوج این ارتباط را میتوان در مصادیق زیر مشاهده کرد:
۱. در آوای مظلومانه امام حسین(ع) به فرزندش امام سجاد(ع) دیده میشود که فرمود: فرزندم، به خدا سوگند خون من از جوشش نخواهد افتاد تا آنکه خداوند مهدی(عج) را برانگیزد و انتقام خونم را بگیرد.» (بحار الانوار، ج ۲۵، ص ۲۹۹؛ معجم احاديث المهدي ج ۳، ص ۱۸۲)
2. در دعای ندبه و شرح هجران مهدی موعود (عج)، از میان صدها شهید عترت پیامبر، تنها سخن از شهید کربلا برده میشود.
3.شعار قیام جهانی امام منتظر و یارانش؛ يا لثارات الحسين است.(بحار الانوار، ج ۵۲، ص ٣٠٨؛ نجم الثاقب ص ۴۶۹)
4.بیش از دویست روایت است که تکیه روی این معنا دارد که حجت ابن الحسن فرزند امام حسین(ع) است و همین گویای رمز عمیق این ارتباط است؛ از جمله پیامبر (ص) در بیانی به فاطمه زهرا (س) فرمود:سوگند به خدایی که جز او معبودی نیست، مهدی این امت که عیسی بن مریم پشت سر او نماز میخواند از ماست و آنگاه با دست مبارکش بر شانه امام حسین(ع) زد و سه مرتبه فرمود از این مرد است.» (بحار الانوار، ج 51، ص26)
امام علی(ع) میفرماید:ای حسین، نهمین فرزند تو، کسی است که قیام به حق میکند و دین را ظاهر و حاکم میکند و عدالت را گسترش میدهد؛ امام حسین(ع) پرسید آیا این امر واقع خواهد شد؟ حضرت فرمود: آری به خدایی که محمد(ص) را به پیامبری برگزید و او را بر همه آدمیان مبعوث کرد، این امر بعد از غیبت و دوره حیرت خواهد بود...» (اکمال الدین، ج ۱، ص ۳۰4؛ بحار الأنوار، ج 51، ص 110)
5. براساس آیات و روایات، حضرت مهدی(عج) به عنوان
انتقامگیرنده قیام عاشورا و خون به ناحق ریخته امام حسین(ع) معرفی شده است که به وضوح رابطه تنگاتنگ قیام آن امام را با ماجرای کربلا میرساند.
در تفسیر آیه: ومن قتل مظلوماً فقد جعلنا لوليّه سلطاناً، (اسری/22) پیامبر (ص) و امام باقر(ع) میفرمایند: مقتول، امام حسین(ع) و ولی او هم امام قائم (عج) است.(تفسیر نور الثقلين، ج ۳، ص ۱۶۳؛ تفسير العياشي، ج ۲، ص ۲۱۰)
در کلامی از امام صادق(ع) میخوانیم: بعد از شهادت امام حسین(ع) وقتی فرشتگان نالیدند و گریستند و گفتند خدایا! آیا قاتلین فرزند پیامبر (ص) و برگزیده ات را به حال خود میگذاری؟ خداوند سایه امام قائم (عج) را بر آنان نمایاند و فرمود:به وسیله این قائم از ظالمان و قاتلان امام حسین(ع) انتقام میگیرم.
(نجم الثاقب، ج 2، ص 65)
۶. توجه به زیارت حضرت ابا عبدا الحسین(ع) در شب میلاد امام عصر که افضل اعمال آن شب و موجب آمرزش گناهان و ثواب فراوان میباشد.(اثبات الهداة ج ٧، ص ١٢٨)
7. طبق احادیثی قیام حضرت مهدی(عج) در سال فرد(مانند قیام عاشورا که در سال ۶۱ ه ق واقع شد ) و در روز عاشورا، همان روزی که امام حسین(ع) به شهادت رسید خواهد بود؛ امام باقر(ع) میفرماید: «گویا میبینم امام قائم (عج) در روز عاشورا قیام کرده و بین رکن و قیام ایستاده و جبرئیل اعلام میکند: البيعة لله و... (كشف الغمه، ج ٣، ص ٢٩١؛ بحار الأنوار، ج 52، ص 285)
8. گویاتر از همه در پیوستگی این دو رخداد عظیم و بینظیر تاریخ، کلام حضرت حضرت حجت (عج) است. در منابع روایی آمده است، زمانی که قائم آل محمد ظهور میکند، مابین رکن و مقام میایستد و پنج ندا سر میدهد:
اول: ألا یا أهل العالم أنا الإمام القائم،
آگاه باشیدای اهل عالم من دوازدهمین امام هستم،
دوم: ألا یا أهل العالم أنا الصمصام المنتقم،
آگاه باشید ای اهل عالم که منم شمشیر انتقام گیرنده،
سوم: ألا یا أهل العالم إن جدّی الحسین قتلوه عطشانا،
آگاه باشیدای اهل عالم که جدمن حسین را تشنه کام کشتند،
چهارم: ألا یا أهل العالم إنّ جدّی الحسین طرحوه عریانا،
آگاه باشیدای اهل عالم که جد من حسین را عریان روی خاک افکندند،
پنجم: ألا یا أهل العالم إنّ جدّی الحسین سحقوه عدوانا.
آگاه باشیدای جهانیان که جد من حسین را ازروی کینهتوزی پایمال کردند.( یزدى حایرى، إلزام الناصب فی إثبات الحجه الغائب، ج۲، ص۲۳۳)
9. در رجعت که جزو عقاید مسلم دینی ماست، بعد از امام عصر (عج) حکومت الهی توسط ائمه معصوم(ع) ادامه مییابد و نخستین امام که به دنیا باز میگردد امام حسین(ع) خواهد بود و اوست که امام قائم (عج) را غسل میدهد و کفن میکند و به خاک میسپارد. (بحار الانوار، ج ۵۳ ص ۳۹؛ اثبات الهداة ج7، ص ١٠٣)
شواهد مذکور و موارد متعدد دیگر تنها گویای پیوند عمیق و ارتباط بین قیام عاشورا و قیام جهانی حضرت مهدی(عج) است که توجه به این حقیقت، رسالت و مسئولیت شیعه بودن را در انتظار ترسیم میکند و حسینی بودن و زینبی ماندن را برای منتظر حقیقی دیکته میکند تا مبادا از ولایت و امام زمان باز مانیم و در شب تارغیبت آن خورشید عدل عالمتاب، گرفتار گرداب گناه و توطئههای شیاطین درون و بیرون شویم، چرا که آن امام و قیام او پاکبازان مخلص و خدایی و عاشورایی را میطلبد.
ح- ایرانی