چراغ سبز هوش مصنوعیِ گوگل به حوزه نظامی و نظارتی!

 

 

سرویس خارجی-

گوگل با به‌روزرسانیِ اخلاقی خود[!] تعهدش را مبنی بر عدم استفاده از هوش مصنوعی برای تسلیحات یا جاسوسی لغو کرد.

نظارت و تدوین قوانین سختگیرانه برای توسعه و استفاده از هوش مصنوعی، امری ضروری است تا این فناوری در مسیر درست و اخلاقی به کار گرفته شود؛ اما مسئله این است که مشخص نیست مبانی اخلاقی شرکت‌های بزرگ چیست؟ این‌جا چه چیزی «خوب» یا «بد» بودن یک فعل را تعیین می‌کند؟ «ضرورت ذاتیِ فعل» یا «وظیفه» یا «وجدان» یا «پول» یا «ترامپ» یا...! 

گوگل می‌گوید در «خط مشی اخلاقیِ به‌روز شده» خود تعهد بر عدم استفاده از هوش مصنوعی در تولید تسلیحات و جاسوسی یا نظارت را کنار می‌گذارد! در نسخه قبلی گوگل درباره «اصول هوش مصنوعی»، این غول اینترنتی مستقر در کالیفرنیا، تعهدی برای عدم دنبال کردن فناوری‌های هوش مصنوعی که «باعث آسیب کلی می‌شوند» برای خود تعریف کرده بود، از جمله در ساخت سلاح‌ها و ایجاد نظارت‌هایی که «هنجارهای پذیرفته‌شده بین‌المللی» را نقض می‌کنند.

به نظر می‌سد به غیر از اقتضای رقابت و پولسازی، سیاست «چماق» یا «هویجِ» ترامپ! نیز در این میان بی‌تأثیر نیست که حالا گوگل می‌آید و اعلام می‌کند که در سیاست به‌روز شده خود هوش مصنوعی را «مسئولانه» و در راستای «اصول پذیرفته ‌شده حقوق بین‌الملل و حقوق بشر» دنبال می‌کند، اما این اصول موارد قبلی در مورد سلاح یا نظارت را دیگر شامل نمی‌شود! آن‌طور که «شفقنا» نوشته است، این تغییر سیاست را می‌توان به شرکت رؤسای گوگل، متا و آمازون در مراسم تحلیف ریاست جمهوری ترامپ ارزیابی کرد. گوگل برای اولین بار فهرست اصول هوش مصنوعی خود را در سال 2018 پس از اعتراض کارکنان به مشارکت این شرکت در پروژه «Maven» وزارت آمریکا منتشر کرد که استفاده از هوش مصنوعی را برای کمک به ارتش در شناسایی اهداف حملات پهپادی بررسی می‌کرد. پس از واکنش‌های شدید که منجر به استعفای تعدادی از کارمندان و امضای دادخواستی مبنی بر تقبیح مشارکت این شرکت در پروژه شد، گوگل تصمیم گرفت قرارداد خود را با پنتاگون تمدید نکند.گفتنی است، اصطلاح هوش مصنوعی (Artificial Intelligence- AI) اولین بار در سال ۱۹۵۶ توسط «جان مک‌کارتی»، دانشمند علوم کامپیوتر، در یک کنفرانس علمی در دارتموث مطرح شد. در دهه‌های بعد، این حوزه با توسعه الگوریتم‌های یادگیری ماشین، شبکه‌های عصبی و پردازش زبان طبیعی پیشرفت کرد. در دهه ۱۹۸۰، سیستم‌های خبره رونق یافتند، و در دهه ۱۹۹۰، یادگیری ماشین و داده‌کاوی نقش پررنگ‌تری ایفا کردند. در اوایل قرن ۲۱، ظهور کلان‌داده‌ها و بهبود توان محاسباتی باعث پیشرفت یادگیری عمیق شد. امروزه، هوش مصنوعی در حوزه‌هایی مانند سلامت، خودران‌ها، دستیارهای مجازی و مدل‌های زبانی پیشرفته مانند ChatGPT نقشی اساسی دارد و بسیاری که از سازِکار این مسئله بی‌خبرند را بسیار به تحیر انداخته است. 

به هر حال، استفاده از هوش مصنوعی در حوزه نظامی یکی از جدی‌ترین نگرانی‌های جهانی است، زیرا می‌تواند به تسلیحات خودمختار و جنگ‌های بدون کنترل انسانی منجر شود. ربات‌های جنگی و پهپادهای مجهز به هوش مصنوعی قادرند بدون نیاز به تصمیم‌گیری انسان، اهداف را شناسایی و نابود کنند که این امر خطر افزایش درگیری‌های غیرقابل پیش‌بینی و غیرقابل‌کنترل را در پی دارد. همچنین، حملات سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند زیرساخت‌های حیاتی کشورها، مانند شبکه‌های برق، سیستم‌های مالی و دفاعی را مختل کرده و امنیت ملی را به خطر بیندازند. از سوی دیگر، رقابت تسلیحاتی مبتنی بر هوش مصنوعی می‌تواند منجر به بحران‌های ژئوپلیتیکی و افزایش احتمال جنگ شود. به همین دلیل، نظارت بین‌المللی و توافقات جهانی برای جلوگیری از توسعه بی‌رویه این فناوری در حوزه نظامی ضروری است.