طی یک سال و نیم اخیر رقم خورد
تابآوری بازار ارز در برابر ۲۰ تنش بزرگ
در طول یکسال و نیم اخیر اتفاقاتی در کشور و منطقه خاورمیانه رخ داد که در تاریخ ایران و جهان بیسابقه بوده است. اتفاقاتی که اگر پیش از رخداد آنها در مورد اثرات آن بر بازار ارز سؤال میکردیم، بیشک با پاسخ شوک ارزی بزرگ و بیثباتی شدید اقتصادی مواجه میشدیم.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، بازار ارز با وجود 20 تنش بزرگ سیاسی و تشدید تنشهای پیرامون کشور از ابتدای سال 1402، ثبات خود را حفظ کرده و در یکسال اخیر کمتر از 35 درصد نوسان داشته است که تقریبا به اندازه تورم است و نشان از تابآوری قابل قبول بازار ارز در مقابل التهابات سیاسی دارد.
تغییر واضح رفتار بازار ارز در مقابل اتفاقات منفی سیاسی از تداوم ثبات خبر میدهد. در سالهای اخیر به واسطه سیاستهای اجرا شده برای حفظ ثبات ارزی و همچنین با افزایش درآمدهای نفتی، رفتار جامعه در برابر تنشهای سیاسی تغییر کرده و دیگر همانند گذشته تنشهای سیاسی اقتصاد کشور را دچار تلاطمات شدید نمیکند.
در طول یکسال و نیم اخیر اتفاقاتی در کشور و منطقه خاورمیانه رخ داد که در تاریخ ایران و جهان بیسابقه بوده است. اتفاقاتی که اگر پیش از رخداد آنها از کارشناسان اقتصادی در مورد اثرات آن بر بازار ارز سؤال میکردیم، بیشک با پاسخ شوک ارزی بزرگ و بیثباتی شدید اقتصادی مواجه میشدیم.
کمتر کسی فکرش را میکرد که اقتصاد ایران که در اواخر دهه 90 با کوچکترین اتفاقات سیاسی دچار نوسان شد، با چنین اتفاقی از خود مقاومت نشان دهد.
با اینکه حوادثی مانند شهادت رئیسجمهور، حملات رژیم صهیونیستی و پاسخهای مستقیم و متقابل ایران برای اولین بار در تاریخ و انتخاب مجدد ترامپ به عنوان رئیسجمهور آمریکا به طور همزمان در یکسال را جز با عنوان بدترین سناریوی ممکن برای اقتصاد ایران، نمیتوان نامگذاری کرد اما رفتار اقتصاد ایران نشان داده که با سیاستگذاری مناسب حتی با وجود بدترین اتفاقات نیز میتوان از شوک اقتصادی جلوگیری کرده و ثبات را رقم زد.
در تمام 20 تنش سیاسی اتفاق افتاده از ابتدای سال 1402 تاکنون، مشاهده شده که نوسان و تلاطم بازار ارز کوتاهمدت و موقتی بوده و در هر تجربه پس از فروکش کردن هیجانات ثبات دوباره به بازار ارز بازگشته است.
در آخرین اتفاق یعنی انتخاب مجدد ترامپ به عنوان رئیسجمهور آمریکا در آبان ماه امسال نیز این اتفاق تکرار شد. بازار ارز که از هفتهها قبل از ترس پیروزی ترامپ با رشد شارپی همراه شده بود با اعلام رسمی نتایج انتخابات وارد مدار نزولی شد.
این درحالی است که تجربه قبلی اقتصاد ایران از ریاست جمهوری ترامپ فشار اقتصادی حداکثری بر اقتصاد ایران و شوکهای بزرگ ارزی اواخر دهه 90 بود.
از حدود یکسال قبل از انتخابات آمریکا، برخی افراد با جوسازی در مورد اینکه اگر ترامپ رئیسجمهور آمریکا شود، اقتصاد ایران فلج خواهد شد، سعی داشتند اثر این اتفاق را بسیار بزرگ جلوه کنند.
از طرفی اما تحلیل بسیاری از کارشناسان این بود که اقتصاد ایران در تنشهای بسیار بزرگتری مثل حملات موشکی ایران به رژیم صهیونیستی در وعده صادق یک و دو یا حمله مستقیم رژیم صهیونیستی به داخل خاک ایران برای اولین بار در تاریخ نیز تابآوری داشته و ثبات خود را حفظ کرده است و پیروزی ترامپ به این اندازه بزرگ نیست که بخواهد اثر شدیدی بر اقتصاد ایران داشته باشد.
در نهایت اما نتیجه این شد که نرخ دلار بازار غیررسمی که پیش از انتخابات آمریکا تحت تاثیر هیجانات تا 70 هزار تومان نیز بالا رفته بود، پس از اعلام نتایج و ریاست جمهوری ترامپ با کاهش سه درصدی تا کانال 67 هزار تومان نیز پایین آمد و در حال حاضر حدود یک هفته است که در کانال
68 هزار تومانی تثبیت شده و بعضا برای ساعتی به کانال 67 هزار تومان هم بر میگردد.
از طرفی نرخ تورم سالانه اقتصاد ایران در مهرماه امسال توسط مرکز آمار 33 و شش دهم درصد اعلام شده و مقایسه این عدد با نوسان بازار ارز در یکسال اخیر، نشان میدهد که نوسان ارز در بازار غیررسمی به اندازه تورم بوده است و این یعنی علیرغم تنشهای سیاسی بیسابقه ثبات بازار ارز حفظ شده است.
بنابراین میتوان اینطور نتیجهگیری کرد که اقتصاد ایران اگرچه ممکن است از تنشهای آینده اثر بپذیرد اما توان مقاومت در برابر تهدیدها را بیش از گذشته کسب کرده است و بر این اساس میتوان یک اقتصاد نسبتا آرام را برای ماههای آینده پیشبینی کرد.