یک اقتصاددان:
تولید و معیشت با لایحه بودجه ۱۴۰۴ آسیب میبیند
یک اقتصاددان با اشاره به عدم تغییر بنیادی در بودجه سال آتی، این بودجه را تورم زا خواند و عنوان کرد که با این بودجه قطعا در سال آتی معیشت مردم آسیب خواهد دید و رونقی در تولید شاهد نخواهیم بود.
به گزارش تسنیم، «فرشاد مؤمنی»، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در جلسه بررسی لایحه بودجه 1404 که در دانشکده اقتصاد این دانشگاه برگزار شد، با اشاره به اینکه بودجه سال آتی اساسا تمایلی برای حل چالشهای کلیدی اقتصاد ایران ندارد، گفت: کسری تراز عملیاتی (تفاوت درآمدها و هزینههای دولت) در حال افزایش است و پیشبینیها حاکی از آن است که در سال 1404 این کسری به 1805 هزار میلیارد تومان خواهد رسید. این روند افزایشی در کسری تراز عملیاتی، به نوعی نشاندهنده پیشروی بهسمت باتلاق است.
وی افزود: در آموزههای دینی نیز اشاره شده که خداوند سرنوشت هیچ قومی را تغییر نمیدهد مگر آنکه ارادهای برای تغییر درون خودشان ایجاد کنند. افزایش کسری تراز عملیاتی بهوضوح بیان میکند که حکومت آمادگی لازم برای اصلاح خود را ندارد و در نتیجه، نمیتواند اصلاحات لازم را در دیگر بخشها نیز اعمال کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه ادامه داد: در شرایط فعلی، متأسفانه شاهدیم که همچنان اهداف توسعهای نادیده گرفته میشود و ساختار قدرت با پشتکردن به این اهداف، بازتولیدکننده مشکلات و بیثباتیهای کلان است.
مؤمنی با اشاره به نقش سیاستهای تورم زا در بودجه گفت: در این میان، سیاستهای تورمزا نیز نقشی اساسی ایفا میکنند. از مجموع شواهد و روندهای موجود در این سند، میتوان نتیجه گرفت که مشکلات ساختاری و موانع توسعه ایران در سال آینده نیز تداوم خواهند داشت. در این سند، نشانههایی از بهبود شرایط اقتصادی یا معیشتی مردم دیده نمیشود، بلکه برعکس، علائمی از تشدید مشکلات نیز وجود دارد.
«یونس تیموری» عضو هیئت علمی مرکز پژوهشهای توسعه و آیندهنگری هم در ادامه این جلسه با اشاره به نواقص بودجهریزی در ایران گفت: بودجهریزی که ما در ایران داریم مختص خودمان است و ظاهر بودجه ما اگرچه مدرن است، اما باطن آن همان بودجه سالهای گذشته است به علاوه مقداری از تورم که به آن افزودیم. وی افزود: متوسط مالیات بر تولید کشور ما حدود هفت درصد بوده است که هدف برنامه هفتم حدود 10 درصد است و البته ما هیچگاه به بیش از هشت درصد در این نسبت نرسیدهایم. همچنین نسبت درآمدهای مالیاتی به هزینههای جاری نیز 59 درصد در سال 1402 بوده است که باز نسبت به استاندارد جهانی پایینتر هستیم. این مقدار نیز در برنامه هفتم حدود 80 درصد است.
عضو هیئت علمی مرکز پژوهشهای توسعه، ادامه داد: مهمترین ویژگی بودجه سال آتی ثباتسازی است. درآمد سرانه پایین اولین بیثباتی اقتصاد ایران است که در سال 1402، درآمد سرانه حدود پنج میلیون تومان است. بودجه عمرانی پایین، بیثباتی تورم، افزایش مستمر نرخ ارز، تشدید نابرابری درآمدی از چالشهای اقتصاد ایران است که بودجه باید ناظر به آن تدوین شود.
بودجه شرکتهای دولتی فاقد شاخصهای برنامه هفتم
دیوان محاسبات کشور اعلام کرد: بررسیهای فنی و تخصصی اولیه این نهاد نظارتی درخصوص بودجه پیشنهادی شرکتهای دولتی برای سال 1404، در راستای تبصره پنجم ماده 182 قانون آئیننامه داخلی مجلس شورای اسلامی، حاکی از این است که بودجه مذکور بدون لحاظ شاخصهای مندرج در سیاستهای ابلاغی قانون برنامه هفتم پیشرفت ارائه شده است.
مواردی نظیر «اطلاعات مرتبط با بهای تمام شده»، «بودجهریزی عملیاتی»، «اصلاح رابطه مالی نفت و بودجه» و« کاهش تصدیگری دولت و شرکتهای دولتی» در بودجه مذکور رعایت نشده است.