انتقاد فعالان اقتصادی از نحوه برخورد بانک‌ها با تولیدکنندگان

محسن حاجی‌بابا در گفت‌وگو با مهر با بیان اینکه اگر بانک‌ها به شرکت‌های کاغذی وام دهند، حتما فسادی در کار است، افزود: در این میان بانک‌ها حتی اصرار به ذی‌نفع واحد دارند، چرا که می‌خواهند از سپرده مردم حمایت کنند، این در حالی است که اگر یک تولیدکننده حتی به طمع سود یا به عشق ملی، در 4 واحد سرمایه‌گذاری کرده، و اشتغال‌زایی داشته باشد و یکی از این 4 واحد دچار مشکل شود، بلافاصله نامش در سامانه بدهکاران و دارندگان معوق بانکی ثبت می‌شود.
وی تصریح کرد: حتی اگر یک فرد، ده درصد از سهام شرکتی که بدهی معوق دارد، را در اختیار داشته باشد، بانک تمام معاملات وی را قفل می‌کند و اجازه نمی‌دهد که هیچ یک از شرکت‌های او، از بانک دیگری علی‌رغم خوش‌حسابی، وام دریافت کند؛ بنابراین چطور شرکت‌های کاغذی می‌توانند با این سخت‌گیری، وام از بانک دریافت کنند.
به گفته حاجی‌بابا، بانک‌ها به نام حمایت از سپرده‌گذاران، پدر تولید را در می‌آورند؛ بنابراین در نامه‌ای که به رئیس کل بانک مرکزی ارسال شد، به صراحت ذکر شده که اگر شرکتی مطالبات معوق دارد، به دلیل اینکه عضو هیئت مدیره و سهامدار مشترک دارد، نباید بقیه شرکت‌های سهامدارانش را معطل کرد، چرا که دو هزار کارگر بیکار می‌شوند و این یک سیاست ضد اشتغال و تولید است.
وی اظهار داشت: موضوع دوم وثیقه‌های بانکی است. بانک‌ها به دلیل حمایت از سایر بانک‌های دیگر، وثیقه وام‌گیرندگان را بلوکه می‌کنند؛ بنابراین اتحادی بین بانک‌ها علیه فعالان بخش خصوصی شکل گرفته است و اگر یک تولیدکننده از یک بانک وام گرفته و اقساط آن را بازپرداخت کرده و در نهایت خواستار آزادسازی وثایقش است، بانک‌ها امتناع می‌کنند، چرا که می‌گویند که آن تولیدکننده از بانک دیگری هم وام دریافت کرده است که بنابراین باید تا زمان بازپرداخت تمام آن وام، وثیقه نزد بانکی بماند که وامش تسویه شده است.
عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران خاطرنشان کرد: از سوی دیگر، اگر شرکتی 4 تا 5 سند را در اختیار بانک برای دریافت 20 میلیارد وام گذاشته و 4 میلیارد از وام خود را بازپرداخت کرده و درخواست دارد که یکی از اسنادش آزاد شود، بانک  این کار را انجام نمی‌دهد و می‌گوید که می‌تواند نیم دونگ از اسنادش را آزاد کند در حالی که ممکن است طرف سند ملکش را لازم داشته باشد تا آن را بفروشد و مابقی بدهی‌اش را بپردازد اما بانک این کار را نمی‌کند.
حاجی‌بابا ادامه داد: تولیدکننده نمی‌تواند نیم دنگ ملکش را بفروشد، بنابراین باید با کارشکنی‌های بانک مرکزی مواجه باشد. همه این موارد هم در نامه به رئیس‌کل بانک مرکزی توضیح داده شده است.
وی ادامه داد: موضوع بهره از جمله مسائل تولید است. اکنون بانک مرکزی در عمل، بهره ‌از بهره می‌گیرد که این به مفهوم بهره مرکب است که از نظر شرعی و اصولی و بانکداری خلاف است، چرا که اگر فردی وام گرفته است و بازپرداختش، دو ساله است بانک به تولیدکننده 6 ماه تنفس می‌دهد و می‌گوید که وام را باید ظرف 14 ماه بپردازد در حالی که بانک، سود 6 ماه تنفس را نیز محاسبه کرده و از تولیدکننده طلب می‌کند. البته تاکنون بانک مرکزی زیر بار حذف این بهره مرکب نرفته است.