# محیط زیست
تغییرات ژنتیکی گرگها در ایران و تهدیدات آن برای انسان و طبیعت
افزایش جمعیت گرگاس عامل مهمی در به خطر افتادن خلوص ژنتیکی گرگها محسوب میشود که ارتباط مستقیمی با افزایش جمعیت سگهای ولگرد دارد.
احمد دباغیان کارشناس پستانداران دفتر حفاظ و مدیریت حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست در گفتوگو با خبرگزاری صداوسیما به اهمیت وجودی اینگونه جانوری برای حیات وحش پرداخت و درباره وضعیت خطرناک افزایش جمعیت گرگاس به عنوان عامل مهم تهدید ژنتیکی گرگها گفت: گرگاس، حاصل جفت گیری گرگ و سگ، موجودی دورگه و بسیار خطرناک است که یک رگ آن گرگ، که بسیار درندهخو و یک رگ آن سگ است، که بسیار باهوش و دوستدار انسان است. زمانی که این دو رگه کنار یکدیگر قرار میگیرند تبدیل به موجودی تهدیدآمیز میشوند.
وی با هشدار درباره افزایش جمعیت گرگاس برای نظم طبیعی حیات وحش گفت: با غذا دادن به سگهای ولگرد، تعداد جمعیت این موجود مرموز و هیبرید به سرعت افزایش مییابد. با افزایش تعداد گرگاسگونه جدیدی به وجودمی آید که نظم طبیعی جمعیت گرگها را از بین خواهد برد.
این کارشناس اکولوژی در ادامه بر تاثیر مدیریت پسماند و سگهای ولگرد برای جلوگیری از افزایش جمعیت گرگاس تاکید کرد و گفت:جایگاه زباله و پسماندها در حاشیه شهرها به محل تجمع سگهای بلا صاحب و گرگها تبدیل میشود و همین امر میتواند، موجب شکلگیری و افزایش جمعیت گرگاس شود.
وی گفت: مهمترین آسیب افزایش جمعیت گرگاس از بین رفتن خلوص ژنتیکی جمعیت گرگاس در کشور است که در نهایت منجر به ضعیف شدن پایه جمعیتی گرگها خواهد شد.
کارشناس پستانداران دفتر حفاظت و مدیریت حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست در توضیح گونه جانوری گرگ گفت: گرگها یکی از گونههای شاخص گوشتخواران از خانواده سگ سانان محسوب میشوند که وجود آنها در تمام نقاط ایران ثبت شده است.
دباغیان افزود: اینگونه حیوانی در مناطق غربی، شمال غربی و شمال شرقی کشور تراکم بیشتری دارد و در بعضی استانها مثل خراسان جنوبی، یزد، سیستان و بلوچستان و خوزستان تراکم کمتری دارند. در ایران گرگ به رنگهای خاکستری، سفید، نخودی، حنایی و سیاه وجود دارند.
گرگها به عنوان شکارچیانی که در راس هرم غذایی قرار دارند معمولا از طرف دیگر حیوانات تهدید نمیشوند، مگر اینکه توسط انسان کشته شوند، یا به بیماری خاصی دچار شوند و یا در نقاط خاصی از جهان حیوان بزرگتری مانند ببر بتواند آنها را شکار کند.
کارشناس حیات وحش در ادامه افزود: غذای اصلی گرگها، انواع سُم داران مثل قوچ، میش، آهو یا کله بز و یا گوزن است. گرگها در برخی از نقاط به سراغ طعمههای کوچکتر مثل سنجاب زمینی، خرگوش و یا موش میروند و زمانیکه در مناطقی طعمه غذایی کمتری داشته باشد به دامهای اهلی حمله میکند و در شرایط سختتر مردارخواری و لاشه خواری هم انجام میدهد حتی در برخی مواردگیاهخواری هم انجام میدهد. در برخی از مناطق مشاهده شده که گرگها به سراغ زبالههای انسانی هم میروند.
بر اساس نظر کارشناسان اکولوژیست، گرگها فیلترهای طبیعت محسوب میشوند، به این صورت که بیشتر اوقات گرگ، حیوانی را که ضعیف تر، نحیفتر و بیمارتر باشد مورد حمله قرار میدهد که این موضوع را میتوان به نوعی فیلتر طبیعت قلمداد کرد. گرگها به چند دلیل توانایی زیست قوی دارند، این حیوانات در سرمای ۴۰ درجه زیر صفر هم میتوانند غذا پیدا کنند و هم این دما را تحمل کنند.
دباغیان در پایان بر ضرورت مدیریت پسماندها و جمعآوری سگهای ولگرد تاکید کرد و گفت: مدیریت سگهای ولگرد و غذا ندادن به این سگها میتواند نقش مهم در کنترل و کاهش جمعیت گرگاس داشته باشد.