تشکل ‌های دانشجویی و افسوس کنشگری فعال!

 

 

آرمان‌گرایی و مطالبه‌گری از خصوصیات مهم تشکل‌های دانشجویی است. اگر این مطالبه‌گری هم راستا با واقعیت‌ها و نیازهای جامعه باشد، در نهایت خروجی مطلوبی از فعالیت دانشجویان به دست می‌آید.

از سوی دیگر؛ اگر مطالبه‌گری یا آرمان‌خواهی با نیازهای جامعه همسو نباشد، اتفاقات خوبی رقم نخواهد خورد. در چنین شرایطی می‌توان گفت که جریان دانشجویی از رسالت و ماموریت خود فاصله گرفته است یا هدف گذاری مناسبی برای خود انجام نداده است.

موضوعی که مقام معظم رهبری در دیدار رمضانی امسال با دانشجویان به آن پرداختند. ایشان انتظارات خود از تشکل‌ها را بسیار زیاد برشمردند و با تاکید بر ضرورت ایفای نقش مؤثر در محیط‌های دانشجویی دانشگاه‌ها، خاطرنشان کردند: تشکل‌های دانشجویی باید به‌ویژه در محیط دانشجویی و داخل دانشگاه اثرگذار باشند در حالی‌که این اثرگذاری اکنون دیده نمی‌شود یا اندک است. در درجه اول اولویت با دانشگاه است.

رهبر انقلاب در ادامه اعضای تشکل‌های دانشجویی را به تقویت پشتوانه‌های فکری و نظری توصیه کردند و گفتند: بدون پشتوانه قوی فکری نمی‌توان تفکر انقلابی را گسترش داد ضمن اینکه ممکن است در اثر این ضعف، خود تشکل‌ها تحلیل بروند که در مواردی نیز این اتفاق افتاده و زیر عنوان اسلام، بر خلاف فکر اسلامی، کار و اطلاعیه داده شده است.

در ادامه برای بررسی مشکلات و چالش‌های فعالیت‌های دانشجویی که باعث کم‌اثر شدن فعالیت آنان شده، به بررسی نظرات اعضای جریان دانشجویی پرداخته ایم:

دبیر شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی دانشگاه‌های تهران بزرگ یکی از منتقدان به علمکرد جریان دانشجویی در چند سال اخیر است. وی درباره کم اثر شدن فعالیت‌های تشکل‌های دانشجویی می‌گوید: عوامل گوناگونی باعث کمرنگ‌ شدن فعالیت و اثرگذار تشکل‌های دانشجویی در دانشگاه شده است. این عوامل در بلندمدت اثرگذاری خود را داشته تا اینکه هم اکنون بسیار مشهود است. این موضوع نیز حاصل سیاست‌های دولت‌های گذشته بوده که اعتقاد داشتند باید سیاست زدایی از دانشگاه صورت گیرد. البته نمی‌توان تاثیرات دوران کرونا و آموزش مجازی را نیز نادیده گرفت؛ چرا که سرعت کمرنگ شدن اثرگذاری فعالیت تشکل‌های دانشجویی را بیشتر کرد.

وی با بیان اینکه دانشجویان الگوپذیر هستند، یعنی به بزرگ‌تر از خودشان نگاه می‌کنند که تا چه میزان به دانشگاه توجه دارند، گفت: دانشگاه نیز یک نهاد تربیت‌کننده افراد است. دانشجویان به افراد الگو ساز توجه می‌کنند که تا چه میزان به دنبال ایجاد نشاط در دانشگاه هستند یا چقدر در برابر عوامل تاثیرگذار بر دانشگاه مقاومت دارند. مجموعه عوامل موجب می‌شود که یک محیط دانشگاهی را شاداب و سرزنده مشاهده کنیم که تشکل‌های دانشجویی به صورت مستمر در آن فعالیت دارند یا اینکه از فضای دانشگاهی خارج شده و فعالیت غیر دانشگاهی دارند. این فعال دانشجویی افزود: در دیدار ماه رمضان دانشجویان با مقام معظم رهبری یک دانشجو عملکرد نادرست برخی مسئولان را باعث کم اثری تشکل‌های دانشجویی دانست. در همان لحظه رهبر انقلاب تاکید کردند که مسئولان کار خودشان را انجام دهند و دانشجویان و تشکل‌های دانشجویی نیز کار خود را انجام دهند.

نامبرده عنوان کرد: ما نیز این پیام رهبر انقلاب را دریافت کرده‌ایم. البته بسیج دانشجویی همواره نگاه ویژه به دانشگاه و آموزش عالی داشته است. شواهد این مطلب نیز، مطالباتی است که در حوزه آموزش عالی از مسئولان داشته ایم. ما قبل از تذکر مقام معظم رهبری، نسبت به آموزش عالی دغدغه داشته ایم.در این باره متن بیانیه و نامه‌های بسیج موجود است. البته بعد از تذکر رهبر انقلاب در دیدار با دانشجویان، بیشتر توان خود را نسبت به موضوعات داخل دانشگاه متمرکز کرده‌ایم تا رضایت مقام معظم رهبری در این خصوص جلب کنیم.

مسئول سیاست‌ورزی مرکز هماهنگی بسیج دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی نیز در این باره می‌گوید: موضوعی که در فضای دانشجویی و تشکل‌های دانشجویی وجود دارد این است که دانشجو باید باور کند که می‌تواند مؤثر باشد. به علت برخی از عملکردها و سیاست گذاری‌ها و نگاهی که به فضای دانشجویی داشتند، اجازه نمی‌دادند که فضای تشکلی در جامعه شکل بگیرد.

وی ادامه داد: این موضوع باعث شده که دانشجویانی که در فضای دانشجویی فعالیت می‌کنند، افراد با دغدغه و متعهد باشند. به عقیده بنده، باید تشکل‌های دانشجویی را که به عنوان حلقه‌های میانی فعالیت می‌کنند، بتوانیم نسبت به مسائل مختلف دغدغه‌مند کنیم. به این معنا که دانشجویان نسبت به جایگاهی که دارند، می‌توانند نقطه تحولی در جامعه باشند. اگر این موضوع انجام شود، می‌تواند راهکاری برای برون رفت دانشجویان از فضای انفعال فعلی باشد.

این فعال دانشجویی اعتقاد دارد: تذکری که مقام معظم رهبری به تشکل‌های دانشجویی دادند، این بود که فضای بیرون از دانشگاه را رها کنید و به موضوعات درون دانشگاه بپردازید. اینها دو موضوع بسیار مهمی هستند. چرا برخی دانشجویان گاهی بسیار سیاست زده شده و می‌خواهند تمام چالش‌های بیرون دانشگاه را حل کنند.

نامبرده یادآور شد: یکی از نقاط انحراف فضای دانشجویی این است که برخی از ادوار جریان دانشجویی در دولت مسئولیت گرفتند. در نتیجه برخی از دانشجویان احساس می‌کنند که فضای فعالیت دانشجویی و عضویت در تشکل‌های دانشجویی سکویی برای ورود به دولت است. در حالی که فعالیت در تشکل‌های دانشجویی بسیار متفاوت‌تر از این تفکر است. هدف ما از فعالیت در جریان دانشجویی، گفتمان سازی است.

این فعال دانشجویی بیان کرد: یکی از دلایلی که شهید رئیسی محبوب دل‌های مردم شدند، این بود که گفتمانی ایجاد کردند با عنوان گفتمان مردمی. بنابراین در روزهایی که ناامیدی بین مردم به خاطر مشکلات اقتصادی و معیشتی موج می‌زند، سیل عظیمی از مردم در مراسم تشییع پیکر وی شرکت کردند. وی اضافه کرد: جریان دانشجویی باید در نقطه‌ای قرار بگیرد که برای جامعه خط‌دهی انجام دهد ولی در حال حاضر از رسانه‌ها خط مشی دریافت می‌کند. یعنی ما نتوانستیم به مرحله تولید حرف یا گفتمان برسیم. ما هنوز باور نداریم که باید نسبت به جامعه و دانشگاه متعهد باشیم و می‌توانیم تاثیرگذار باشیم. به عنوان مثال دانشجوی رشته حقوق می‌تواند در موضوعات مرتبط به قانون گذاری و اجرا و نظارت بر قانون تاثیرگذار باشد. اگر دانشجویان جایگاه خودشان را پیدا کنند، فضای انفعالی دانشجویان از بین خواهد رفت.

نامبرده خاطرنشان کرد: حجت‌الاسلام رئیسی به دانشجویان امید می‌داد که شما آینده سازان کشور هستید. بنابراین باید نقطه تحولی کشور را به دست بگیرید. مقام معظم رهبری نیز نگاه افقی به دانشجویان و تشکل‌های دانشجویی دارند. یعنی دانشجویان را در پیشرفت کشور مؤثر می‌دانند. ایشان در بیانیه گام دوم انقلاب تاکید دارند که آینده کشور باید به دست جوانان و دانشجویان رقم بخورد. یکی از اعضای شورای مرکزی اتحادیه مجمع اسلامی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی نیز در این خصوص اظهار داشت: به نظر بنده مشکل عمده جریان دانشجویی تقابل حق و مصلحت است. به این معنا که ما مصلحت را در نظر می‌گیریم به امید آینده بهتر انجام امور مختلف یا حق را در نظر بگیریم و تاکید کنیم که کدام حرف یا عمل درست است یا خیر. به نقل از ایسکانیوز؛ وی تصریح می‌کند که تقابل حق و مصلحت بن‌بست دانشجویی است. این جریان حدود ۱۰ سال اخیر با افراد و احزاب مختلف درگیر این موضوع بوده است. دانشجو باید خودش را در خط مقدم و اول جبهه مطالبه بداند.