سخنگوی شورای نگهبان:
قانون انتخابات ریاستجمهوری نیاز به بازبینی دارد
سخنگوی شورای نگهبان با اشاره به ثبتنام افراد فاقد صلاحیت در انتخابات ریاست جمهوری گفت: این قانون نیاز به بازبینی دارد.
نجاتالله ابراهیمیان در باره رد صلاحیت افراد مرتبط با فتنه اظهار داشت: بدنهای از قواعد و رویهها پیش از انتخابات 88 شکل گرفته است، منتها در تطبیق با موضوعات، خصوصیات مورد در هر انتخابات تأثیرگذار است و الا از حیث منابع حقوقی اتفاق جدیدی نیفتاده و قواعد و برداشتها و رویههای شورای نگهبان صرف نظر از ارزیابی که از آن داریم همان قواعد قبلی است و اینها قبل از وقایع اخیر و پیش از این انتخابات پرتنشی که ما داشتیم، وجود داشته است.
وی در باره مفهوم فتنه نیز گفت: من به عنوان عضو شورای نگهبان اصلاً شاید صلاحیت ورود به جنبههای اسلامشناسانه فتنه را نداشته باشم، در زمینه وظایفی که به عهده بنده و همکارانم قرار دارد یک راهنما وجود دارد و آن قانون است؛ این راهنما را باید در اجرایش اصرار بورزیم، حتی در مورد کسانی که ادعا کنند به آنان ظلم شده یا عدالت در مورد آنها رعایت نشده یعنی بخشی از آنها که در انتخاباتهای گذشته مواضعی گرفتهاند و ممکن است هنوز بر مواضعشان ایستاده باشند، ما وظیفه داریم عدالت را حتی در مورد آنها نیز اجرا کنیم.
سخنگوی شورای نگهبان افزود: اجرای قانون مستلزم آن است که ما به درک و فهم مشترکی از واژهها و الفاظ و احکام برسیم، تصور من این است که از گروههای مختلف سیاسی معتقد به نظام جمهوری اسلامی اگر راجع به مفهوم این واژهها و ضرورت برخی از این قواعد سوال کنیم اختلافی ندارند مثلاً قانون انتخابات مقرر کرده است (ماده 28 در مورد انتخابشوندگان) هنگام ثبتنام باید دارای شرایطی از جمله اعتقاد و التزام عملی به اسلام و نظام جمهوری اسلامی باشند؛ اصلاً معنی داوطلب شدن این است؛ انتخابات فرایندی است که با ثبتنام در آن من اعلام میکنم به تمامی قواعد بازی مربوطه تا آخر ملتزم و پایبند هستم. خب انتخابات در درون این نظام شکل گرفته لذا اگر من به اسلام که یک پایه و جوهره این نظام است و به بقیه ویژگیهای ذاتی جمهوری اسلامی مثل جمهوریت اعتقاد ندارم از اول وارد این پروسه و فرایند نباید بشوم و نمیتوانم بشوم.
ابراهیمیان افزود: پیام ما این است، ما راه به مکنونات قلبی افراد نداریم ما برای اینکه در مورد احراز شرایط داوری کنیم چارهای جز مراجعه به بروز و ظهور خارجی اعتقادات و رفتار افراد نداریم و باید براساس آن داوری کنیم که آیا التزام عملی به نظام دارند یا نه؟
وی ادامه داد: اگر کسی در اجتماعات مسلمین حاضر میشود و ملتزم به واجبات و پرهیز از محرمات است در مورد این فرد ما به همین ظواهر پی میبریم که معتقد به اسلام است لذا این حرف، ملاک جدیدی ارائه نمیدهد و حرف ما این است که برای احراز برخی امور مثل اعتقاد یا التزام عملی باید به رفتار افراد نگاه کنیم گاهی اوقات در زمینه زندگی فردی است مثلا کسی که واجبات را رعایت میکند در احراز شرط اعتقاد و التزام به اسلام مؤثر است
سخنگوی شورای نگهبان افزود: وقتی کسی وارد فرایند انتخاباتی شد اولین اوراقی را که امضا و ثبتنام کرد یعنی فرایندی را از «الف» تا «ی» پذیرفته است. این فرایند شامل مسئله تبلیغات، اعلام نتایج، احترام به نظام اعلام نتایج، اعتراضات و شکایات و غیر آن است.
ابراهیمیان افزود: درک شخصی من این است و این را به شورا نسبت نمیدهم. بعضی از رفتارهایی که در زمان فتنه رخ داد، نشان از این دارد که ما التزام به نظام جمهوری اسلامی نداریم نه به معنای اینکه میخواهیم نظام نباشد وقتی به جوهره ذاتی یک نظام ملتزم نباشیم نتیجهاش عدم پایبندی به نظام است.
سخنگوی شورای نگهبان همچنین گفت: مقام معظم رهبری این قاعده کلی را به عنوان خط قرمز نظام عنوان کردهاند که در دادن سمتهای مهم که نمایندگی مجلس و ریاست جمهوری جزئی از آن است، خط قرمز شامل حال این سمتها هم خواهد شد، اشخاصی که مصلحت نظام و اقتضائات مربوط به امنیت کشور را رعایت نکرده و امنیت کشور را به خطر انداختند و ما را به سمت بحرانهای خطرناکی سوق دادند خط قرمز شامل آنها خواهد شد.
وی در باره توبه مرتبطین با فتنه نیز گفت: از این حیث که توبه و بازگشت و اصلاح مواضع سیاسی یک امر مطلوب است. اگر کسی راه کجی را رفته و قانونشکنی کرده ما باید استقبال کنیم از اینکه برگردد و خود را ملتزم به قانون نشان دهد، اما اینکه آیا این فرد در موضع و موقع مناسبی قرار میگیرد که حالا ما یک امانت بزرگی را در اختیارش قرار دهیم یا نه؟ این براساس نوع رفتارها و میزان مداخلات فرد در اغتشاشات حسب مورد و در هر پرونده معین میشود.
وی افزود: بدیهی است که براساس شرایط و اوضاع و احوال درباره موضوع میتوانیم داوری کنیم، ولی قاعده راهنما این است که ودایع بزرگ را دست هر کسی نمیتوانیم بدهیم، کسی باید باشد که صلاحیتش به تعبیر قانون اساسی و رویه شورای نگهبان احراز شود، چون احراز صلاحیت با مسئله عدم صلاحیت دو مفهوم متفاوت است.
سخنگوی شورای نگهبان درباره انتخابات ریاست جمهوری نیز گفت: فیلترهای پیش از ثبتنام در نظام انتخاباتی ما وجود ندارد و به ویژه قانون انتخابات ریاست جمهوری ما نیاز به بازبینی دارد هر چقدر قوانین انتخابات ما دقیقتر باشد عوارض سوء مربوط به فرایند انتخاباتی کمتر خواهد شد. وی افزود: میگویند مثلا 400 نفر در ایران ثبتنام کردند در انتخابات فقط 10 نفر یا پنج نفر تأیید صلاحیت شدند. همین خبر را وقتی کسی میشنود میگوید عجب سانسور شدیدی در مورد داوطلبان ریاست جمهوری ایران وجود دارد، دیگر توجه نمیکنند که بخشی از اینها به جهت فقدان اهلیت اصلاً محجور بودند.
ابراهیمیان گفت: من به عنوان یک حقوقدان نه عضو شورای نگهبان وقتی به این فرایند نگاه میکنم میبینم که این فرایند، عادی نیست، مشکل ایجاد میکند و کارایی لازم را ندارد و وقت کشور را میگیرد، بد نیست به فرمولهای دیگری فکر کنیم و موضوع بحث و بررسی جامعه حقوقی ما قرار گیرد و به صورت پیشنهادهایی در بیاید و این پیشنهادها کم کم از سوی خانه ملت یا دولت ارائه شود.