رنگین‌کمان حراج پوشاک در فصل برگ‌ریزان(گزارش روز)

حسن آقایی

فصل حراج پوشاک در سرشت خود برانگیزاننده این تجربه بوده که اگر جماعتی نیاز هم به پوشاک فصلی ندارند، لیکن ترغیب می‌کند سری به فروشگاه‌ها بزنند که بعضاُ مدل‌های چشمگیری خرید کنند. شاید هم به کم و کیف پوشاک مورد انتخاب چندان توجه نشود، اگرچه یک فروشنده می‌گوید: مصرف‌کنندگان دانا بر این می‌باشند که هنگام خرید، ارزان و با کیفیت بودن و حتی قیمت واقعی قبل از حراج پوشاک را در نظر می‌گیرند.
با این اوصاف موقعی که از نزدیک رنگین‌کمان‌های عرضه و تقاضا را می‌بینیم برمی‌خوریم به مواردی ازجمله فروشندگان از کسادی بازار می‌گویند و این که به رغم پایین آوردن نرخ‌ها، مردم قیمت ارزان‌تر طلب می‌کنند.
فروشنده‌ای می‌گوید: «رونق و رضایتمندی فروش در حراج عمدتاً معطوف به شروع فصول جدید است.» یکی دیگر از فروشندگان از انبار چندین ساله پوشاک مانده می‌گوید. مصرف‌کننده هم حراجی را فرصت مناسب خوانده که اندک تخفیفی دارد، اگرچه مخارج جانبی نظیر ایاب‌وذهاب هم دارد.
تقویم سالانه وضعیت حراج
یک فروشنده پوشاک تریکو، با بیان این که مردم بیشتر هزینه‌شان برای تهیه مایحتاج روزمره است، اگر مبلغی مازاد باشد برای خرید پوشاک می‌آیند، می‌افزاید: «پوشاک از چند سال پیش در انبار مانده سرمایه‌ای راکد به حساب می‌آید.» او هم چنین جمعه‌ها، اعیاد و مناسبت‌های دیگر را اوقات رونق کم و بیش سالانه بازار فروش می‌خواند.
«عبادی» بازار حراج پوشاک در فصل پاییز، نرخ‌ها و استقبال خانواده‌ها را به صورت زمان‌بندی، چنین توصیف می‌کند: «ماه‌های 7-8 به لحاظ شروع سال تحصیلی، بازگشایی مدارس و از آن طرف ورود به فصل سرما فروش خوب است. در ماه‌های اردیبهشت و خردادماه نیز فروش کمی بهتر خواهد شد. به تعریف دیگر روزهای جمعه فروش اندکی نسبت به روزهای دیگر هفته بهتر می‌شود. هم‌چنین اعیاد و مناسبت‌های دیگر فروش حدود یک میلیون تومان اضافه می‌گردد. در چنین شرایط باید افزود کلاً همه فروشندگان پوشاک امیدشان به بازار ماه‌های بهمن و اسفند هر سال است اما درحال حاضر بازار راکد است.»
انبار پوشاک چند ساله
وی درباره نرخ‌ها در حراج پاییزی اظهار می‌کند: «پوشاک حراجی از 10 هزار تا 25 هزار تومان داریم. پوشاک 25هزار تومانی را در حراج به قیمت خرید 18 هزار تومان می‌فروشیم.» انبوه پوشاک به آویز گردان‌های بیرون مغازه را نشان می‌دهد که اتیکت نرخ‌های حراج زده شده‌اند. او سپس با این تکرار که پوشاک مانده فصل گذشته را در آخر همان فصل حراج می‌کند، لیکن می‌افزاید: «پوشاک 4 سال پیش در انبار مانده و یک نوع لباس را 10 سال قبل به‌طور عمده هر یک 6هزار تومان خریده نشان می‌دهد. هنوز تعدادی از آن در مغازه اتیکت قیمت 8هزار تومان زده شده است.»
نقش دو وجهی اقتصاد در حراج
از «امیریان» فروشنده پوشاک سبک، دلیل حراج و نوع جنس و چگونگی استقبال شهروندان را می‌پرسم، می‌گوید: «پایین بودن قیمت باعث فروش راحت‌تر و بیشتر می‌شود و از نظر اقتصادی به سود فروشنده و خریدار است. کیفیت جنس در فروش فوق‌العاده هم همان کیفیت قبل است که با 10-15 درصد سود فروخته می‌شود. وی در ادامه گفتارش با اشاره به این که با فروش ویژه فصلی مقداری دست مردم برای خرید بازتر می‌شود، می‌افزاید: «در همین حال که مراجعه کننده کاهش قیمت‌ها را می‌بیند، اما ایراد می‌گیرد و نرخ ارزان‌تر می‌خواهد. این در شرایطی است که هزینه‌های مختلف مغازه و سود کم فروش داریم. در چنین وضعی منظور آن است که فروش پایین نیاید و راندمان کار به‌هم ریخته نشود، ولی چنین نمی‌شود. هر سال با تغییر فصل کارهای نازک را با 20-25 درصد تخفیف نسبت به نرخ قبلی به حراج گذاشته تا به فروش برسانیم و پوشاک جدید مناسب پاییزه و زمستانی جایگزین کنیم.»
«داودی» فروشنده پوشاک با بیان این که در فروش فوق‌العاده یا حراجی بعضاً کارها تک‌سایز است اما در جاهای دیگر (برخی) پوشاک استوک و مانده بی‌کیفیت را جمع کرده و به حراج می‌فروشند، یک شلوار پارچه معروف را نشان می‌دهد می‌گوید: «این کار 36-37 هزار تومان برای ما تمام می‌شود و 48 هزار تومان فروش آن است ولی خریدار باز چانه می‌زند، این درحالی است که 99 درصد فروش ما متناسب با حقوق کارمندی است.»
کارشناسی مردم در حراج
« مردم هنگام خرید پوشاک حراج می‌دانند چه چیزی ارزان و با کیفیت و قیمت واقعی آن چقدر است؟»
از «تهرانی» فروشنده پوشاک می‌پرسم حراج لباس فصل گذشته در فصل پاییز چه تأثیری در بازار عرضه و تقاضا دارد؟ او بر این نظر است که تغییر فصل نداریم چون در فصل سرما داخل خانه‌ها وسایل گرمازا است و نیاز کم به پوشاک گرم دارند. پوشاک گرم برای بیرون از منزل استفاده می‌شود. با این حال حراجی‌ها هنوز در فروش و خرید آخر هر فصل نیز فعال هستند. اول فصل شهریور جنس بهاره و حراج زمستانی برای دی و بهمن ماه انجام می‌شوند. در شهریورماه قیمت حراج بهاره پایین بود و نسبت به فروش ماه قبل از آن، تأثیرگذار بود.
وی در ادامه سخنش درباره حراج پوشاک می‌افزاید: «هر چیز با ارزش و با کیفیت خوب باشد مردم از آن استقبال می‌کنند. مردم خودشان می‌دانند در حراج چه چیزی ارزان و دارای کیفیت می‌باشد و همچنین آن پوشاک که حراج شده قیمت واقعی‌اش چقدر بوده است؟»
در همین ارتباط مغازه‌دار هم می‌خواهد جنس مانده فصل قبل را به فروش برساند. در آن صورت به صرفه خریدار است که جنس حراجی، همان جنس قبل از حراجی است.
فرصت مناسب با اندک تخفیف
«در شرایط فعلی که توان اقتصادی قشر حقوق‌بگیر عیالوار با مخارج و قیمت‌ها تفاوت زیاد دارد اندک تخفیف نرخ پوشاک حراجی‌ها یک فرصت مناسب مردمی است اگرچه در کنارش هزینه رفت و آمدها هم است.».
این مطلب را «رسولی» کارمند می‌گوید. او به اتفاق سه فرزند خردسال و نوجوان و همسرش پشت ویترین یک مغازه پوشاک که فروش فوق‌العاده دارد درباره انتخاب لباس برای فرزندان خود صحبت می‌کنند، می‌گوید: «همان‌طور که گفتم حراج رویهم رفته برای کم درآمدها یک فرصت است و خیلی از مردم صبر می‌کنند در اواخر هر فصل سال با قیمت‌های نسبتاً مناسب خرید کنند به خصوص در پایان سال که استقبال زیاد می‌شود.» همسر وی می‌گوید: «همان‌طور که همسرم گفت، ما آخر هر فصل و شروع حراجی پوشاک خرید می‌کنیم. خیلی از خانواده‌ها هم در همین زمان خرید می‌کنند. ما به ندرت دیده‌ایم که کالای حراجی کیفیت‌اش کم بوده است، اما یک‌بار بلوز خریدیم که با یک شست‌وشو رنگش رفت ولی جنسش دوام داشت. یک آشنای‌مان یک جفت کفش از حراجی خریده بود. زیاد طول نکشید بند آن از زیر کف‌اش جدا شد. دوباره آن را داده بود چسبانده بودند که فایده‌ای هم نداشت درحالی که رویه و کف کفش سالم بود.»
مادر با همراهی پسر نوجوانش لحظاتی است که مانتوهای درون ویترین را یکایک نگاه می‌کنند... پیش از آن که وارد فروشگاه شود از او می‌پرسم نظرشان راجع به حراج پوشاک هر فصل چیست؟
«زنجانی» سر به سمت ویترین برمی‌گرداند و می‌گوید: «قیمت‌ها مقداری نسبت به زمان عادی، کم است اما کیفیت جنس را هم باید درنظر داشت.» وی اتیکت روی شیشه را نشان می‌دهد که نرخ 25000 هزار تومان قبل از فروش فوق‌العاده زده شده و زیر آن 20000هزار تومان نوشته شده است. مادر با فرزندش پیش از ورود به مغازه می‌گوید: «بریم ببینیم جنس پارچه و کیفیت آن چطور است.»
فرایندهای نرخ کم+ کیفیت
« در تحلیل و تجزیه مباحث اقتصادی پیرامون حراج پوشاک یک شاخص مهم بازگشت سریع نقد سرمایه‌گذاری است که از طریق فروش فوق‌العاده عملیاتی می‌شود. اما میزان حصول این هدف نخست به مبلغ تخفیف کالا و کیفیت آن بستگی دارد.»
«سلماسی» دانش‌آموخته اقتصاد، با این نگاه به حراج کالاها، می‌افزاید: «عمل و انجام حراج پوشاک و دیگر کالای مصرفی به مناسبت‌های گوناگون در کشورها متداول است و بسیاری از مردم از این قبیل فروش‌ها استقبال می‌کنند، زیرا تجربه‌ها نشان داده جنس با نرخ پایین نسبت به شرایط معمول و کیفیت آن، مصرف‌کنندگان را ترغیب به خرید می‌کند. در مقابل، سرمایه‌ریزی‌ها در اسرع زمان و به صورت نقد به عامل باز می‌گردد. حسن دیگر در کلان این نوع فروش‌ها، گردش پول است که موتور اقتصادی محسوب می‌شود. در کشور ما نیز رسم است که معمولاً در اواخر هر فصل پوشاک، کفش و برخی اجناس دیگر به حراج گذاشته می‌شود که این قبیل حراج با اصل مزایده که فرضاً یک تابلو با ارزش و یا قدیمی، اشیای کمیاب و حتی اثاثیه ملزوم مثل فرش و آیینه و... در جمع افرادی به شیوه آن که کسی بیشترین قیمت را اعلام می‌کند فروخته می‌شود، این رسم هم معامله نقدی است.»
وی می‌افزاید: «حراج فصلی ما اتفاقاً خریدار زیاد دارد چون هر مقدار نرخ مثلاً یک پالتو، بلوز، کفش و... نسبت به بازار عادی، کم باشد، نوعی صرفه‌جویی در هزینه خانواده‌ها نامیده می‌شود. درعین حال مردم باید به کیفیت کالا هم دقیق و متوجه باشند. جنس بدون کیفیت، ضرر خریدار است. بنابراین، توصیه باید این باشد؛ دستگاه‌های مسئول ذی‌ربط بر انجام و امور حراج و فوق‌العاده فروشی‌ها نظارت داشته باشند. این چند خوبی خواهد داشت، عرضه‌کننده کالا کیفیت آن را جدی بگیرد، خریدار زیان نبیند، گردش پول سریع می‌شود.»