خود جوشی مراسم مردمی در کاروان حسینی (ع) (بخش پایانی)
حضور پر شور عزاداران در خیمه اندیشه کربلایی (گزارش روز)
گالیا توانگر
دسته دسته عزداران حسینی(ع) و دلسوختگان عاشورایی وارد حسینیه میشوند تا سلام گویان به امام عشق اباعبدالله حسین (ع) باور و اندیشه خود را کربلایی کرده و عهد ببندد ثانیههای عمرشان نذر مکتب حق و حقیقت و راه حسین(ع) باشد. در دستگاه امام حسین (ع) همگان با هر مقام و جایگاهی میتوانند راه پیدا کنند. این دستگاه آنقدر وسیع و نامتناهی است که میتواند جاذب همه سلیقه ها،افکار،ادیان و اندیشهها باشد. از وهب نصرانی تا حر ریاحی همه آنانی که در ضمیر خود حق را میجویند عاقبت جذب این دستگاه گردیده و به کاروان حق میپیوندند.کربلا یک زمان و مکان نیست. کربلا همه روزها و ثانیه هاست. گویی کاروانی در طول و عرض زمین به راه افتاده و هنوز که هنوز است حقیقت جویان را ندا داده و فرا میخواند.امام (ع) عشق ندا میدهد و یار میطلبد. تویی که همواره در درون خود این حسرت را زمزمه میکنی که اگردر روزعاشورا و در کربلا میبودی حتی لحظهای امام (ع) را تنها نمیگذاشتی بدان که هنوزهم «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا» تداوم دارد.سراسر زمین رویایی حق از باطل و سره از ناسره شده است. امروز نیز یزیدیان زمانه و سپاه کفر غفلت تورا آرزو دارند تا بار دیگر حق را به مسلخ شمشیرهای برنده باطل بکشانند.این عرصه معرفت عاشورایی میطلبد و بس تا در دام مدعیان دروغین در نیفتی و به ندای امام حق پاسخی در خور شان دستگاه امام حسین (ع) و کربلایی بدهی. تهذیب نفس و پیروزی در جهاد اکبر بزرگترین رسالت عاشورایی بودن توست.
این عزاداریهای پر شور یک فرصت است. دشمن و یزیدیان زمانه همه توان خود را به کار گرفتهاند که با تکیه به انتقادهای بیاساس خود به هر طریق ممکن از این حماسه بکاهند و به خیال خام خودشان جماعت عزادار را به گوشه عزلت خانه هایشان ببرند.غافل از اینکه مشعل کربلا تا دنیا دنیاست پرفروغ و روشنی بخش راه انسانهای حقیقت جو باقی خواهد ماند. هر آینه دلهای آماده پذیرش بیشتری جذب این دستگاه شده و چشمان بیشتری اشک رستگاری در مکتب حسین(ع) خواهند ریخت. شور حسینی(ع) وقتی با معرفت حسینی(ع) در هم آمیزد اعجازی میآفریند که در هیچ مصداق دیگری نمیتوان نظیرش را یافت.بروز و ظهور همین اعجاز است که شانههای کفر و استکبار را در دنیای امروز لرزانده و از مجالس و محافل عزادرای حسینی(ع) در هراس انداخته است. مدعیان دروغین اسلام امروز بیش از هر چیز از این مجالس و مناسک در هراسند. موج حسینی میرود تا همه خدعهها ،نیرنگها و توطئه هایشان را نقش بر آب کند چرا که سرباز مکتب حسین(ع) بودن دیگر ظلم و ستم و نیرنگ را بر نمیتابد و با سلاح معرفت به رویارویی با هر چه خدعه و تظاهر است میشتابد. اینگونه است که از مدعیان دروغین اسلام تا سردمداران استکبار و حامیانشان همواره از موج الحسین (ع) در هراس بوده و به فکر ضربه زدن هستند و البته معرفت عزادار پر شور حسینی است که بخش اعظم این نقشههای توطئه آمیز را خنثی میکند.
دستگاه امام حسین (ع)جاذب حد اکثری همه سلیقه ها
در این روزهای پر برکت کربلایی و در حین عزاداریها در کتب معروف و مشهور از لسان بزرگان بسیار به خواندن ادعیه وزیارات نظیر زیارت عاشورا تاکید و ترغیب شده است.دعاها باید با حضور قلب و تفکر درمعانی و تفسیراتش مطالعه شود تا آن اثر بخشی صدر در صدی راشاهد بود.
علیرضا پدرامی یک دانش آموز دوره متوسطه و نوجوان هیئتی برایمان میگوید:«ضمن اینکه هر صبح سه شنبه در نمازخانه مدرسهمان زیارت عاشورا قرائت میشود در ایام محرم هر روز صبح این برنامه را داریم. برنامه مذکور به همت بسیج مدرسهمان به اجرا در میآید اما جاذبه این مراسم و تاثیرات معنوی اش به حدی است که همه گروههای همکلاسیام را جذب کرده است. خیلی از بچههایی که عضو بسیج هم نیستند به این مراسم پا میگذارند و هر ساله بعد از دعا خوانیهای ایام محرم پای ثابت مجالس و مناسک این چنینی ما میشوند. همه اینها به برکت نام امام حسین(ع) و معرفت حسینی(ع) است.»
وی با ورق زدن خاطرات ذهنی اش از این مراسم معنوی پر شور ادامه میدهد:«یکی از همکلاسی هایمان که پسر پرشورو شری هم بود زیاد به چنین مراسمی توجه نداشت. یک روز گذری آمد و انتهای نمازخانه دم در روی پا دری نشست. اتفاقا آن روز سخنران خوبی هم دعوت کرده بودیم.سخنران آنقدر شیوا سخن گفت که همگان تحت تاثیر کلامش قرار گرفتند و اشکی بر چشمانشان آمد. از آن روز به بعد دیدم همکلاسیمان هر بار میآید و هر بار هم در نقطهای نزدیکتر به منبر مینشیند.آنقدر آمد و آمد تا خودش یکی از بانیان جلسه شد. بعضی روزها نذری هم در مراسم توزیع میشود. او یکبار هم پول توجیبی اش را برای سهیم شدن در این نذری به صندوق اهدا کرد.» پدرامی این جوان متعهد عاشورایی معتقد است: صرف پا گذاشتن به مجلس آقا ابا عبدالله (ع) هدایتگری به دنبال دارد و اعجاز در پی خواهد داشت. ضمن اینکه دستگاه آقا امام حسین (ع) آنقدر اثر گذار،پر شور و عمیق است که به مرور همه اقشار را شیفته کرده وبه خدامی میپذیرد.
وی به نکته قابل توجهی نیز اشاره دارد و آن این است که منبر سخنرانی در ایجاد زمینه پذیرش و تغییر خیلی تاثیر دارد.سخنران خوب میتواند قلب جلسه را به لرزه در آورد و اشک معرفت بر چشمهای عزاداران بنشاند.بخصوص اگر سخنران بتواند راهی به قلوب نوجوانان و جوانان جلسه بگشاید.
توصیه آیتالله بهجت به قرائت مستمر زیارت عاشورا
از آیتالله بهجت پرسیدند: داستانها و قضایایى از کسانى که پیوسته زیارت عاشورا مىخواندند ومتوسل مى شدند، گردآورى و چاپ شده است. نظر حضرت عالى در این باره چیست؟
ایشان پاسخ دادهاند:«متن زیارت عاشورا، بر عظمت آن گواه است؛ خصوصا با ملاحظه آنچه در سند زیارت رسیده است که حضرت صادق (ع) به صفوان مى فرماید: این زیارت و دعا را بخوان و بر آن مواظبت کن. به درستى که من چند چیز را بر خواننده آن تضمین مى کنم زیارتش قبول شود. سعى وکوشش وى مشکور باشد.حاجات او هرچه باشد، برآورده شود و ناامید از درگاه خدا برنگردد.
اى صفوان! این زیارت را با این ضمان، از پدرم یافتم و پدرم از پدرش...تا امیرالمؤمنین (ع)و حضرت امیر نیز از رسول خدا (ص) رسول خدا (ص)از جبرئیل و او هم از خداى متعال نقل میکند و هرکدام این زیارت را با این ضمان، تضمین کردهاند و خداوند به ذات اقدس خود قسم یاد نموده که: هرکس این زیارت و دعا را بخواند، دعا و زیارت وى را بپذیرم و خواسته اش هر چه باشد، برآورده ساز.
و از سند او استفاده مى شود که زیارت عاشورا از احادیث قدسى است و همین مطالب، سبب شده است که علماى بزرگ ما و استادان ما - با آن همه مشغولیت هاى علمى و مراجعاتى که داشتند - به خواندن آن مقید بودند تا جایى که استاد ما، مرحوم حاج شیخ محمد حسین اصفهانى، از خداوند خواسته بودند که در آخر عمرشان، زیارت عاشورا را بخوانند و سپس قبض روح شوند و دعایشان هم مستجاب شد و پس از پایان این زیارت، درگذ شتند.»
شیخ صدرا بادکوبه اى با تبحرش در علوم عقلى و نقلى، آنچنان مقید به زیارت عاشورا بود که به هیچ عنوان، آن را ترک نکرد و کسى باورش نمى آمد که ایشان، این چنین پاى بند به عبادات و زیارت عاشورا باشد.
یکى از بزرگان هم نقل مى کردند روزى به قبرستان وادى السلام رفتم، در مقام حضرت مهدى(عج) دیدم پیرمردى نورانى، مشغول زیارت عاشورا است و از حالات او معلوم شد که زائر است. نزدیک او رفتم ؛ حالت کشف براى من نمودار شد و حرم امام حسین (ع) و زائران آن حضرت را که مشغول رفت و آمد و زیارت بودند، مشاهده کردم! (شرح زیارت عاشوراء و داستان هاى شگفت آن:۳۳-۳۶)
نذورات حسینی و وقف همه داشتهها
در مکتب امام حسین (ع)
سید حسن و سید جواد فراهانی دو برادر هیئتی نوجوانند که به توصیه مادرشان یکی هرساله در عاشورا و تاسوعای حسینی (ع) پابرهنه آب یا شیر به عزاداران میدهد و دیگری در مجلس عزاداری نوجوان حسینی (ع) مداحی میکند. برای نذر دستگاه امام حسین(ع) داشتن حتما لازم نیست که متمول باشیم یا شرطهای بزرگ قرار دهیم. هر کس در هر سن و سال و جایگاه و مقامی که باشد میتواند به در این دستگاه حضور داشته و به فراخور بضاعتش خدمت کند. مهم این است که هر چه داریم خرج دستگاه امام حسین (ع) کنیم و اگر این خدمتگزاری در سن کم پایه گذاری شود با گوشت و خون خادم عجین شده و ثانیه ثانیه لحظات زندگی او را بیمه خواهد کرد.
مریم السادات نجفی مادر یک دختر نوجوان هیئتی نیز نذر کرده دخترش و خودش هر محرم ده کتاب عاشورایی در باب اندیشه ،فکر و فلسفه حجاب در محضر زینب (س) را مطالعه کرده و خلاصه آن را برای دوستان هیئتی خود باز گو کنند.
حضور پر شور و خودجوش مردمی
در مراسم عاشورای حسینی(ع)
اگر چه عاشورا و مراسم و مناسک آن ریشه در ظلم ستیزی و مبارزه بر علیه ستمگریها دارد ولی مراسمها همگی خودجوش و مردمی هستند.
خلیل جوادیان یک عزادار حسینی و فرهنگی برایمان میگوید:«ریشه قیام حسینی (ع) مبارزه با ظلم و ستمها بوده است. بدیهی است که باید این ریشهها در عزادرایها جایگاهشان محفوظ بماند. و بحمدالله محفوظ هم ماندهاند. حماسه پرشکوه عاشورا، تداعی بخش نهضت خونین امام حسین(ع) و یارانش بر ضد استبداد، فساد و تباهی است؛ قیامی که ماهیت و محتوایی مقدس و معنوی دارد و تبلور ستیز همه جانبه و گسترده تمامی حق طلبان تاریخ علیه جفا پیشگان و قدرتهای طاغوتی است. این قیام، چراغی فروزان فراروی همه آزادی خواهان جهان و انسانهای بیشماری است که در صدد ترتیب دادن قیامهایی برای محو جهالتها، تبعیضها و زورگوییها بوده اند؛ البته باید این واقعیت را در نظر داشت که قیام عاشورا، سنت عملی و مسلّم امام معصوم به شمار میآید و ائمه هدی بر لزوم بزرگ داشت آن تأکید کرده اند؛ بنابراین هم خود نهضت و هم تعظیم شعائرش ریشهدار و با اصالت است؛ به همین دلیل بر پایی مراسم سوگواری برای حماسه آفرینان عاشورا، یک مکتب همگانی و کلاسی تربیتی است.»
وی در تکمیل صحبت هایش ادامه میدهد:«شرق شناس فرانسوی، دکتر رینو میگوید:شیعیان، با برپاداشتن مراسم محرم، به صورتی داوطلبانه و عاشقانه توانستهاند مکتب خویش را به جهان معرفی کنند و نیز افرادی حق جو را از نقاط گوناگون جهان، با خویش همراه سازند، زیرا هرکس با هر گرایشی به لحاظ سرشت درونی، حامی مظلوم است.»
شور آفرینی حسینی (ع) توام با تربیت ریشهدار مذهبی
رودابه امین زاده یک عزادار حسینی (ع) و جامعه شناس برایمان میگوید:«مراسم ایام محرم سبب شده که همبستگی خانوادهها و اقشار جامعه نیز محکمتر گردد. اغلب شهرستانیها برای برگزاری مراسم خاص عزادراری شان به آغوش خانوادهها و فامیل خود باز میگردند و در سایه یک همبستگی اجتماعی شور حسینی (ع) را رقم میزنند. این همبستگی چه از لحاظ عاطفی و چه از لحاظ معنوی و تقویت ریشههای مذهبی حائز اهمیت است.»
وی که خود معتقد به بر پایی و حفظ عزاداریهای به سبک و سیاق سنتی و محلیشان است برایمان میگوید:«اغلب باورها در دل خانوادهها تولد مییابند و تقویت میشوند. وقتی کوچکترها از خردسا لی پای منبرها و مجالس حسینی(ع) همراه با اعضای خانواده و خویشان خود حضور داشته باشند در فردایی نزدیک با کسب معرفت حسینی به شور آفرینان کربلایی میپیوندند. خیلی مهم است که این شور آفرینی توام با یک باور قلبی و تربیت ریشهدار مذهبی باشد.»