پارکهای علمی و فناوری بستری برای توسعه صنایع هوش مصنوعی در کشور
حل معماهای علمی اثرگذار در زندگی مردم با ارتقـای فرهنـگ نـوآوری
ع - صادقی
امروزه با وجود پیشرفت تکنولوژی با پدیده ای به نام هوش مصنوعی و کاربردهای فراوانی که روزبهروز بیشتر میشود مواجه هستیم و کشور ما نیز با توجه به تأکیدات فراوان رهبر معظم انقلاب مبنی بر رشد صنایع هوش مصنوعی و دستیابی به علم روز جهان از این امر مستثنی نیست. مجموعه علمی تحقیقاتی کشور در معرفی هوش مصنوعی و کاربرد عملی آن در حوزههای مختلفی از جمله پزشکی، کشاورزی نوین، طراحی معماری و خودرو و صنایع دفاعی و تهاجمی اقدامات لازم را از طریق پارکهای علمی و فناوری به عمل آورده است.
پارک علم و فناوری به عنوان یک سازمان حرفهای معرفی شده که بهوسیله متخصصان حرفهای اداره میشود و هدف اصلی آن پیدا کردن راهی برای حل معماهای علمی اثرگذار در مشکلات اساسی مردم جامعه از طریق تشویق و ارتقای فرهنگ نوآوری و توان رقابت در میان شرکتها و مؤسساتی تحت عنوان شرکت دانشبنیان است.
برای دستیابی به این هدف، پارک علمی با ایجاد انگیزش و مدیریت جریان دانش و فناوری در میان دانشگاهها، مراکز پژوهش و توسعه، شرکتهای خصوصی و بازار، رشد شرکتهای متکی بر نوآوری را از طریق مرکزهای رشد و فرآیندهای زایشی تسهیل مینماید و همچنین خدماتی با ارزش افزوده بالا و فضاهای کاری و تأسیسات مناسب و کیفی به مؤسسات مستقر در پارک ارائه میشود.
اصفهان سکاندار
توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی
محمد شمس مدیرعامل یک شرکت دانشبنیان واقع در شهرک علمی تحقیقاتی کشور میگوید: «استان اصفهان علاوهبر داشتن ظرفیتهای گرانبهائی در حوزه صنایع سنگین فولاد و آهن و کارگاههای تولیدی اقتصادی در زمینه علم و دانش بیشترین فضای علمی و تحقیقاتی کشور را در اختیار دارد بهطوری که بیش از هزار و ۶۰۰ شرکت بزرگ دانشبنیان در زمینههای کاری و تحقیقی مختلف در شهرک بزرگ علمی و تحقیقاتی این استان استقرار دارند و بیش از هزار نوع اختراع و پروژه مهم و تأثیرگذار را به نام خود ثبت کردهاند.» وی میافزاید: «اصفهان دارای ۵۰۰ پارک علم و فناوری فعال است که در بیشتر این مراکز بر حوزه پزشکی هستهای و کشاورزی نوین تمرکز دارند و توانستهاند فرصت کارایی هوش مصنوعی را در ساختار دستاوردهای مهم خود پیاده کنند و از این طریق تنها در حوزه پزشکی بیش از ۱۰۰ نوع دارو برای بیماران زمینهای، ام اس، اوتیسم و بیماران پروانهای اختراع و به تولید انبوه برسانند.»
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان ادامه میدهد: «بیش از ۳۰ شرکت دانشبنیان مستقر در پارکهای علم و فناوری این استان به طور تخصصی با کمک هوش مصنوعی در ساخت داروهای مؤثر در درمان بیماریهای زمینهای و همچنین در کاهش مشکلات بیماران ام اس توانستهاند به نتایج خوبی برسند و خط تولید اختراعات خود را دایر کنند.»
شمس اضافه میکند: «هوش مصنوعی هم اکنون در زمینه پزشکی بهخصوص پزشکی هستهای با هدف درمان سرطان در شرکتهای علمی و فناوری ما بهعنوان یک عامل مؤثر و ضروری شناخته میشود و در راهنمایی بسیاری از نکات کلیدی و حساس تولید تجهیزات پزشکی مخصوص درمان سرطان و ساخت داروهای موردنیاز این زمینه به کارشناسان و متخصصان ما بهخوبی عمل میکند.»
وی تأکید میکند: «پارکهای علم و فناوری علاوه بر جنبه علم و دانش و پیشبرد اهداف جامعه در حوزه بهروزسازی و نوآوری، توانسته بستری شود برای اشتغالزایی بیش از هزاران فرد تحصیلکرده که هر کدامشان میتواند در یکی از حوزههای مهم این شهرک دارای تخصص باشد و مسیر پیشرفت و توسعه کشور را برای رسیدن به قلههای جهانی هموارتر کند چرا که امروزه متأسفانه شاهد مهاجرت بسیاری از نخبگان دانشگاهی کشور هستیم و این امر ایجاب میکند تا پارکهای علم و فناوری را بهعنوان یک عامل جذبکننده و اشتغالزا مشاهده کنیم.»
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره تأثیرات هوش مصنوعی در حوزههای مختلف اجتماعی در جامعه یادآور میشود: «تأثیرات مهم هوش مصنوعی حوزههای مختلف جامعه بهخصوص خدمات عمومی شامل اسکان، دسترسی به تلفن و دورنگار، کارپردازی و خدمات دبیرخانهای، امکان استفاده از اتاقهای کنفرانس، تجهیزات دیداری و شنیداری و سرویس رفتوآمد و... را دربر میگیرد و در دیگر زمینهها از جمله خدمات اطلاعرسانی مانند کتابخانه، اینترنت، نرمافزارهای مهندسی را برای عموم مردم در دسترستر میکند.» شمس میگوید: «تحولات در دیگر خدمات اجتماعی شامل خدمات مشاورهای و آموزشی، مشاورههای مدیریتی، مالی و بازرگانی، خدمات حسابداری و حقوقی و برگزاری سمینار و همچنین تأثیرات مثبت اقتصادی در زمینه خدمات فنی و تخصصی با ارائه خدمات فنی مهندسی، استفاده از امکانات آزمایشگاهی و کارگاهی نظیر آزمایشگاه صنایع غذایی، بیوتکنولوژی، شیمی، مواد و سرامیک، برق و الکترونیک، مکانیک، کارگاه ماشینابزار و پایلوتهای تولید محدود از دیگر مزایای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی با کمک پارکهای علم و فناوری در کشور است.»
پارکهای علم و فناوری
پیشتاز صادرات محصولات هوش مصنوعی
احمد جلالی کارشناس تجارت کالا در این باره ادامه میدهد: «شرکتهای تولید محصولات فناوری در قالب هوش مصنوعی در حوزه معماری، خودرو و قطعات صنایع مهم صنعتی و کشاورزی میتوانند در صادرات محصول به کشورهای نیازمند اقدام کنند و درآمدزایی ارزی قابلتوجهی را برای کشور فراهم آوردند و عاملی باشند تا سطح توسعه نوآوری و پیشرفت کیفی محصولات ایران را به جهانیان نشان دهند.»
وی اضافه میکند: «بیش از ۶۰ درصد قطعات مهم صنایع خودروسازی در کشور که به دلیل اعمال تحریمهای ظالمانه کشورهای غربی دچار اختلال و مشکلاتی برای تولیدکنندگان شده با استفاده از ظرفیتهای نوین هوش مصنوعی به دست خود متخصصان داخلی قابلحل و تأمین است.»
کارشناس تجارت کالا تأکید میکند: «در زمینه تولید تجهیزات پزشکی هستهای در حال حاضر شرکتهای دانشبنیان ما طبق آمارهای علمی ۷۰ درصد در زمینه درمان کامل سرطان پوست پیشرفت داشتهاند پس میتوانند تجربه و تجهیزات تولید شده خود را بهعنوان یک دستاورد موفق به دیگر کشورها از جمله کشورهای همسایه صادر کنند.»
جلالی میگوید: «در حال حاضر کشورهای عراق، ارمنستان، کویت و قطر بهترین فرصت برای جذب سرمایهگذاری و آشنایی با محصولات هوش مصنوعی تولید شده در پارکهای علمی و فناوری کشور هستند البته که هم اکنون نیز اقدامات تجاری دوطرفهای در زمینه صادرات قطعات کشاورزی و بعضی داروهای مهم در درمان دیابت به بازار کشور عراق صورت گرفته است که انتظار میرود این سطح روابط اقتصادی بیش از پیش توسعه یابد.» وی تصریح میکند: «باید موضوع گسترش پارکهای علمی و فناوری در قالب تخصص هوش مصنوعی و آخرین تولیدات این زمینه در کشور افزایش یابد و اقدامات لازم در حوزه روابط بینالمللی این مراکز با دیگر پارکهای علم و فناوری کشورهای دیگر بهخصوص چین، روسیه و ترکیه با هدف ارتقای سطح علمی و پژوهشی متخصصین میسر گردد.»
چند مورد از دستاوردهای مهم هوش مصنوعی
حسین انصاری کارشناس تکنولوژی و هوش مصنوعی میگوید: «در کشور ما هوش مصنوعی با قدرتی که خیلی از مردم از آن خبر ندارند در حال توسعه و پیشرفت است بهطوری که تاکنون یکی از دستاوردهای مهم آن یعنی قابلیت پیشداوری کردن بهخوبی در اختیار خیلی از شرکتهای فناوری و مؤسسات دانشبنیان قرار گرفته است.»
وی ادامه میدهد: «همه ما تلاش میکنیم درباره دیگران هیچگونه پیشداوری نداشته باشیم؛ اما بااینحال هنوز هم بسیاری افراد به دلیل نوع جنسیت، نژاد یا عقاید مختلف خود در موقعیت تبعیض و قضاوت قرار میگیرند نوع دیگری از این تهدید بهتازگی در شکل هوش مصنوعی ظاهر شده است و متخصصین ما به آن دستیافتهاند که در قالب یک ربات به این موضوع پی بردند که شبکههای عصبی در هوش مصنوعی هنگام پردازش اطلاعات از وبسایتها، از حرفها و نوشتههای انسان پیشداوری میکنند و غرضورزی را یاد میگیرند.»
این کارشناس هوش مصنوعی میگوید: «دانشمندان ما یک تست تداعی واژهها را روی فناوری یک ربات هوش مصنوعی انجام دادهاند که در این تست تداعی واژه، یک واژه یا مجموعهای از واژهها برای فرد خوانده میشود و پاسخدهنده با اولین واژهای که به ذهنش میرسد به تست پاسخ میدهد بر این اساس هوش مصنوعی به طور گستردهای در کارهای مربوط به تداعی کلمه استفاده میشود و در پایان آزمایش، محققان دریافتهاند که این هوش مصنوعی، افراد را نسبت به نامهای مختلف، جنسیتها، نژادها و عقاید مورد پیشداوری و مقایسه قرار میدهد.» انصاری تصریح میکند: «هوش مصنوعی با قابلیتی که میتواند ذهن افراد را بخواند در شناسایی خلأهای پزشکی و یا فعالیتهای سنگین فنی مهندسی قابلیت این را دارد که بهتنهائی به حل مسائل بپردازد و راهکارهای لازم را به کارشناسان ارائه دهد و پیشرفت پروژههای صنعتی، اقتصادی و فرهنگی را سرعت ببخشد.» وی یادآور میشود: «قابلیت هوش مصنوعی در رونق صنعت گردشگری و استفاده در مکانهای تاریخی، فرهنگی و تفریحی در شهرهای مختلف کشور سطح ارتباط و خدماتدهی باکیفیت به گردشگران داخلی و خارجی را سریعتر میکند و با قابلیت طراحی معماری شگفتآوری که در اختیار دارد میتواند به افراد بفهماند که گردشگران روی چه مسائلی حساساند و چه خلاقیتهایی باعث جذبپذیری و ماندگاری ذهنی آنان خواهد شد.»