سیاست مبهم دولت در قبال سقوط قیمت نفت

به گزارش منابع خبری، قیمت هر بشکه نفت از 105 دلار در ماه‌های گذشته به حدود 85 دلار در روزهای اخیر رسیده است. این سقوط شدید قیمت نفت برای کشورهایی که اغلب درآمدشان ناشی از فروش نفت است وضعیت نامتعادلی را ایجاد می‌کند.
جمهوری اسلامی ایران نیز که بیش از 70 درصد منابع درآمدی‌اش حاصل از فروش نفت خام است بر اثر این کاهش قیمت قطعا با مشکل مواجه می شود. در این باره حتی بسیاری از تحلیل‌گران بازار نفت معتقدند موضوع کاهش شدید قیمت نفت یک توطئه طراحی شده از سوی غرب خصوصا آمریکا و اذناب منطقه‌ای او همچون عربستان است که با کاهش قیمت نفت، جمهوری اسلامی ایران را تحت فشار اقتصادی قرار دهند.
در این شرایط تعدادی از کارشناسان بر این اعتقادند که دولت و خصوصا وزارت نفت باید برای مقابله با این توطئه دست به کار شده و اقداماتی را برای جلوگیری از روند کاهش قیمت نفت انجام دهد از جمله اینکه با رایزنی با اعضای اوپک نشست اضطراری کشورهای عضو اوپک را برگزار کند.
اما علی‌رغم این نظر کارشناسانه، دولت تدبیر و امید تاکنون تدبیر خاصی برای مقابله با توطئه غربی‌‌ها نیندیشیده و حتی نوعی دوگانگی در میان اعضای دولت در این باره دیده می‌شود.
مثلا در حالی که محمدرضا نوبخت سخنگوی دولت چند روز قبل در جمع خبرنگاران کاهش قیمت نفت را حربه دشمن برای حمله به جمهوری اسلامی می‌داند اما بیژن زنگنه وزیر نفت دولت تدبیر و امید معتقد است شرایط فعلی بازار نفت، جنگ برای کاهش قیمت نفت نیست!
دوگانگی مواضع فوق حتی در میان مسئولان وزارت نفت نیز به چشم می‌خورد تا حدی که دیروز منصور معظمی معاون زنگنه اعلام کرد که کاهش قیمت نفت یک سیاست طراحی شده است که آثار زیادی بر اقتصاد کشورهای عضو اوپک خواهد داشت.
وی در عین حال علی‌رغم این اظهارات نگران‌کنده مدعی شد در شرایط فعلی درخواست برای برگزاری نشست اضطراری اوپک به صلاح نیست! وی البته نگفت وزارت نفت چه کاری برای جلوگیری از کاهش قیمت نفت انجام داده است فقط معاون وزارت نفت خاطرنشان کرد: فعلاً باید صبر کنیم و بردبار باشیم تا با رصد کردن درست بازار ببینیم که چه سیاست مناسبی لازم است تا اتخاذ شود!
گفتنی است این رصد کردن وزارت نفت تاکنون فقط به ضرر ایران تمام شده و قیمت نفت 20 دلار کاهش یافته است.
معاون زنگنه در ادامه در پاسخ به سؤال ایسنا مبنی بر این که چه عواملی باعث بروز کاهش قیمت نفت شده با توجه به این‌که شما کاهش قیمت نفت را سیاستی از پیش تعیین شده اعلام کرده‌اید، گفت: عوامل متعددی باعث بروز این شرایط شده است. مسائل مربوط به عربستان، روسیه، اوکراین، اضافه عرضه، افزایش ذخایر استراتژیک در مجموع دست به دست هم داده و باعث بروز این شرایط شده است.
معظمی افزود: این شرایط در دوره بلندمدت پایدار نخواهد بود. زیرا برخی کشورهای تولیدکننده نفت اعم از اعضای اوپک و غیراوپک با مشکلات اجتماعی قابل توجه روبرو هستند که این کاهش قیمت تبعات اجتماعی بیشتری را برای آنها ایجاد خواهد کرد.
وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر این‌که با توجه به این‌که در فصل بودجه‌نویسی قرار داریم چه سناریویی را برای قیمت نفت در بودجه سال 1394 کل کشور پیشنهاد می‌کنید، اظهار کرد: از اعلام این موضوع معذورم اما به طور قطع و یقین قیمت‌های گذشته را پیشنهاد نخواهیم کرد.
معظمی در پاسخ به این که پس روی نفت 90 و یا صد دلاری برای سال آینده حساب نکرده‌اید، گفت: خیر، چنین قیمت‌هایی را پیشنهاد نخواهیم کرد.
معاون برنامه‌ریزی و نظارت بر منابع هیدروکربوری وزارت نفت درباره چگونگی پیشنهاد قیمت نفت برای بودجه سال آینده اظهار کرد: بهترین روش‌ این است که واقع‌بینانه با قضایا برخورد کنیم، باید توجه کنیم که بازار ویژگی‌های خاص خود را دارد و اگر به الزامات آن توجه نکنیم و قیمت‌های غیرواقعی را پیشنهاد دهیم با مشکل روبرو خواهیم شد.
کسری 7 هزار میلیارد تومانی بودجه
در همین حال عضو مرکز پژوهش‌های مجلس، با پیش‌بینی این که با کاهش قیمت نفت، حدود هفت هزار میلیارد تومان از بودجه امسال محقق نمی‌شود، گفت: سیاستمداران به دلیل توجه به منافع کوتاه مدت از مکانیسم‌های ثبات‌بخش بودجه‌ای غفلت می‌کنند.
میثم پیله‌فروش در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم با اشاره به اینکه قیمت هر بشکه نفت در بودجه امسال، 100 دلار تعیین شد گفت: در شش ماه نخست سال 1393 میانگین قیمت نفت بالای 100 دلار بود. اگر در شش ماه دوم هر بشکه نفت حدود 80 دلار به فروش برود، میانگین فروش نفت در سال‌جاری، 90 دلار خواهد بود؛ با این احتساب به ازای هر بشکه نفت خام صادر شده، 10 دلار درآمد نفتی کشور کاهش خواهد یافت.
وی با اظهار این که پیش‌بینی می‌شود، بودجه سال 1393با کسری حدود هفت هزار میلیارد تومانی مواجه شود، تاکید کرد: البته این کسری، رقم قابل توجهی نیست و دولت می‌تواند با مدیریت پرداخت‌ها، کاهش درآمدهای نفتی را کنترل کند.