هشدار! هرمیها بازمیگردند
کلاهتان را بچسبید! جدیدترین سودآوری اینترنتی یا استعمار نوین آمریکایی
مشکل اینجاست که در ذات همه ما یک «سرعت» عجیب برای بالارفتن چند تا یکی پلهها وجود دارد، برخی زیاد از آن استفاده میکنند و برخی هم اصلا طرفش نمیروند. به عبارتی جهشی پیشرفت کردن آن هم بدون زحمت و عرقریزان واقعی، در درون همه ما هست. حالا هم که غول اینترنت و مغناطیس متفاوت مجاب کردنش، روزانه و شبانه روی ما کار میکند...
مشکل اینجاست که در ذات همه ما یک «سرعت» عجیب برای بالارفتن چند تا یکی پلهها وجود دارد، برخی زیاد از آن استفاده میکنند و برخی هم اصلا طرفش نمیروند. به عبارتی جهشی پیشرفت کردن آن هم بدون زحمت و عرقریزان واقعی، در درون همه ما هست. حالا هم که غول اینترنت و مغناطیس متفاوت مجاب کردنش، روزانه و شبانه روی ما کار میکند، دیگر نیازی نیست خیلی زحمت بکشند و ما را گول بزنند، خودمان در شبکههای اجتماعی به خوبی از پس گول زدن خودمان بر میآییم. حکایت میلیاردر شدن یکشبه، روایت گذشته و گذشتگان نیست، امروز هم این حس عجیب پولدارشدن با چاشنی فناوری و روشهای مدرن وجود دارد. منتها دائم سروشکلش عوض میشود. گزارش امروز ما درباره یک گلدکوئست جدید است که هنوز در کشورمان پا نگرفته اما بعید نیست به زودی سر زبانها بیفتد.
محمد حسنلو
اصل داستان چیست؟
«بیت کوین» از ریشه لاتین کلمه بیت به عنوان واحد هوشمند سلولهای کامپیوتری و کوین به معنای سکه آمده است که نوعی پول دیجیتالی است که بر پایه امضای دیجیتال بوده و پول اینترنتی و مجازی محسوب می شود که به کاربران امکان میدهد بدون هیچ واسطه سرمایههای خود را انتقال دهند. اولین بار شخصی ژاپنی با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو در سال 2009 میلادی این واژه را در مقالهای بر سر زبانها انداخت که کمی بعد از سوی بانکهای بزرگ غربی جدی گرفته شد و سیستمی پولی بر اساس آن راه اندازی شد که تا کنون نیز ادامه دارد. بیتکوین امکان پرداخت های بسیار کم هزینه را فراهم می کند. شبکه بیت کوین سیستم کنترل کننده متمرکز ندارد و توسط هیچ ارگان یا نهاد دولتی اداره نمیشود. زمان متوسط تایید هر انتقال بیتکوین، تقریباً 10 دقیقه است. انتقال پول از یک نقطه به نقطه دیگر در تمام شبکه اطلاع رسانی شده و تمام نقاط از آن آگاه خواهند شد.
قبل از ابداع بیت کوین، سیستمهای مالی آنلاین برای امنیت به یک سیستم کنترل کننده مرکزی احتیاج داشتند. ناکاموتو با استفاده از شیوه اثبات کار در یک شبکه همتا به همتا، راهی جایگزین پیشنهاد کرد. کسانی که از سیستم استفاده میکنند باید دارای یک کیف پول دیجیتال باشند. این کیف پول میتواند روی کامپیوتر خود شخص و توسط نرمافزار بیتکوین مدیریت شود یا روی یک سایت مستقل که از کدهای رمزی استفاده می کنند و این کدها یا کلیدهای مربوط به آنها به آدرس های بیت کوین تبدیل می شود که به عنوان آدرس برای دریافت بیت کوین به پرداختکننده اعلام می شوند.
هر کاربر متصل به شبکه بیتکوین، یک گره (node) محسوب می شود. در شبکه بیت کوین هر گره با چند گره دیگر در ارتباط است. برای انتقال وجه، گره فرستنده بیت کوین یک درخواست انتقال وجه تولید می کند و با کلید شخصی خود آن را امضا میکند؛ سپس این درخواست را برای تمام گره هایی که به آنها متصل است می فرستد. این گرهها نیز درصورت دریافت این درخواست آن را برای تمام گره های مرتبط خود میفرستند و به این روش این درخواست در تمام شبکه پخش می شود که تقریباً نظامی مثل هرم های گولدکوئستی یا هرچیزی شبیه آن عمل می کند.
برخلاف پولهای رایج در جهان که همگی توسط بانکهای مرکزی منتشر می شوند، بیت کوین هیچ مرجع رسمی صادرکنندهای ندارد. به جای بانک مرکزی، اعتبار بیتکوین توسط شبکههای کامپیوتری، که کاربران را با هم مرتبط میکند، ایجاد می شود. شبیه این سیستم، در نرم افزار تورنت (Torrent)(سیستم اشتراک اطلاعات) یا در اسکایپ (Skype) دیده می شود. بیت کوین از نظر ریاضی، توسط کامپیوترهایی که برنامه های عددی پیچیده را اجرا میکنند، تولید می شود. فرآیندی که آن را استخراج بیت کوین (Bitcoin Mining) می گویند. البته برای تولید بیت کوین محدودیت وجود دارد. به نحوی که در هر یک بار حداکثر 21 بیت کوین میتواند استخراج شود. شبکه ارتباطی بیت کوین دو کارکرد اصلی دارد؛ نخست بررسی و ارزیابی نحوه ایجاد بیتکوین های جدید از طریق فرآیند استخراج و دیگری نظارت بر چگونگی انتقال بیتکوین ها در میان کاربران.
شبکه بیت کوین تمام معاملات انجام شده را ثبت و ذخیره میکند. کامپیوترهایی که در فرآیند استخراج بیت کوین دخیل هستند، در ارتباط با هم، بیت کوینها را ایجاد و دادههای رسمی را به روز میکنند. کاربران این سیستم روی شبکه های آنلاین با چهار هسته زیر خود در ارتباط هستند و آنها نیز به همین ترتیب با هسته ها یا همان استخراج کننده ها در ارتباط هستند و همین رویه عیناً در شبکه های گلدکوئستی نیز دیده میشود.
آیا قصه همین بود؟
در همان ابتدا روی این سیستم تبلیغات خاصی صورت گرفت به طوری که اعلام شد یکی از اولین مشتری های بیت کوین سایت ها و شبکه های اجتماعی مثل ویکی لیکس و فیس بوک با نظارت مستقیم مارک زاکربرگ است. همین تبلیغ ساده کافی بود که افراد بسیاری جذب این شبکه شوند که از یک طرف به هیچ دولتی وابسته نیست و از طرف دیگر بانکهای مرکزی نمی توانند روی ارزش آن نظارتی داشته باشند. به خاطر همین شاید اولین کسانی که جذب این شبکه ها شدند گروههای مستقلی از مردم بودند که با دولت های خود مخالف بودند و از طرف دیگر با امید به ورود به دنیای جدیدی از اقتصاد آینده وارد می شوند. ولی آیا بیتکوین سیستمی جدید و به عبارتی اختراعی انقلابی محسوب می شود یا اینکه همان رویه شبکه های هرمی را دنبال می کند.
در جواب به این سوال قبل از هرچیز باید به تبلیغ دیگری اشاره کرد که توسعه دهندگان این سیستم پولی راه انداخته بودند. آنها می گفتند این پول دیجیتال می تواند جای انواع کاغذی و سنتی خود را بگیرد و از یک طرف هم ارزشش در مقابل نوسانات اقتصادی دچار تزلزل نمی شود. ولی تاریخ چندساله این پول اینترنتی نشان داده است که در برخی از فعالیت های خدمات رسانی اینترنتی مثل میزبانی سایت های اینترنتی، استفاده از بیت کوین ها کاربرد دارند و با پرداخت مبالغی به آنها میتوان از بیت کوین ها استفاده کرد ولی پیچیدگی سیستم سبب می شود تا افرادی از قبیل افرادی که پولشویی میکنند یا افرادی که در قاچاق مواد مخدر فعالیت دارند، بتوانند از این ابزار برای اهداف خود استفاده کنند زیرا بدون شک پیگیری روند معاملات انجام شده در این سیستم بسیار دشوارتر و پیچیده تر از سیستم های سنتی است. اغلب مردم توان استفاده از این نظام مالی جدید را ندارند زیرا نرمافزاری که برای استفاده از بیت کوین ها باید استفاده شود بسیار پیچیده است و ارزش هر بیتکوین در بازار نیز با نوسانات زیادی روبهرو است.
وقتی پردهها میافتند
بر اساس خبرهای منتشر شده معلوم شده است که بیشترین استفاده از این پولهای کدگذاری شده که کاربرانش کاملاً مخفی نگه داشته می شوند توسط سازمانهای قاچاق مواد مخدر و انسان است. اولین بار یکی از سایت های آمریکایی از دستگیری سازمانی با شبکه مجازی تور(tor) پرده برداشت که با استفاده از بیتکوین اقدام به خرید و فروش مواد مخدر می کرد. این سازمان سایتی به همین عنوان راه اندازی کرده بود که کاربران برای ورود به آن باید کدهای رمزی میداشتند. این شبکه هویت افراد را به طور کامل از دید هر کس مخفی میکرد. از دیگر سایتهایی که معلوم شده است که از این واحد پولی استفاده می کند، شبکه های گسترده تجارت تصاویر غیر اخلاقی است. اخیراً پلیس آمریکا FBI مدیر سایت Silk Road را دستگیر کرده است که میزان ۱۷۰ هزار بیت کوین به ارزش ۱۰۱ میلیون دلار نیز از وی کشف شده است.
استعمار جدید را دریاب!
در یک محاسبه ساده می توان گفت که اگر قیمت هر بیت کوین به یک میلیون دلار برسد فرد دارای 9 میلیون بیت کوین به ثروتی 9تریلیون دلاری می رسد که چنین فرضی آنقدر از واقعیت دور است که هیچکس به آن فکر هم نمیکند ولی جالب اینجاست که افراد پشت پرده این پروژه همین توهم را به گونهای تبلیغ می کنندکه واقعی به نظر میرسد و همین امر تعداد بیشتری کاربر به این شبکه اضافه کرده است. با نگاهی اجمالی به استفاده های اخیر از این واحد پولی متوجه میشویم که این توهم یک شبه راه صدساله را پیمودن را چه کسانی در بین مردم رواج میدهند. در حقیقت ایده اینکه شما بدون نیاز به منبع اقتصادی یا سازمان رسمی واحد پولی داشته باشید که بدون کم شدن ارزشش آینده اقتصاد جهان محسوب می شود خودش وسوسه کننده است ولی خود اقتصاددانان غربی هم اعتقاد دارند این سیستم پولی نوعی سفته بازی و سوداگری شیک و مدرن محسوب می شود که بانکهای بزرگ بینالمللی راه اندازی کردهاند تا از افت سرمایههای خود جلوگیری کنند.
به نظر می رسد استعمار جدیدی راه اندازی شده است که با روشهای جدیدی مثل بیت کوین درآمد کشورهای دیگر را به نفع خود قبضه میکند تا دیگر نیازی به نفت و طلا نداشته باشد. این روش غیر قابل رویت بوده و کنترل چندانی روی آن نیست. بر خلاف پولهای امروزی امکان ایجاد بدون پشتوانه ندارد و حجم آن به علت نیاز روز افزون در ابتدا افزایشی است اما به تدریج به سمت ثبات پیش میرود. میزان کاهش بیت کوین های جدیدی که در هر سال استخراج می شوند باعث میشود که دقیقا مثل طلا عمل کند. این امر باعث می شود بسیاری از کسانی که از تورم پولهای بدون پشتوانه آسیب دیده اند و یا در آینده آسیب خواهند دید، به بیت کوین به عنوان یک فرصت استثنایی و جایگزینی برای طلا نگاه کنند. بازهم تبلیغ پایه گذاران بیت کوین قابل توجه است! آنها میگویند هیچ دولتی نمیتواند سرمایهگذاری و سوددهی شما را با هیچ دکمه ای خاموش کند. به علاوه مجازی بودن و عدم تمرکز در این روش باعث میشود، هیچکس نتواند اطلاعات مربوط به دارایی شما را در اختیار داشته باشد!
گذشته از نقاط قوت و ضعف این پروژه و سودآوری وحشتناک برای صاحبانش، ورود به چنین حوزههایی برای افراد جزء که اتفاقا هدف اول این برنامه است، چندان سودی نخواهد داشت. در حقیقت یک خیال بزرگ، واقعیت جلوه داده می شود که شما می توانید با کمترین تلاش بیشترین ثروت را به دست آورید و همین خیال بسیاری را به سوی این شبکه ها می کشاند که پیشتردر شبکه های گذشته مثل گلدکوئست دیده شده است.
به نظر می رسد چنین پروژه هایی تنها می تواند در آمریکا شکل بگیرد. صراحت و تسلط به انگلیسی فرد ژاپنی نویسنده اولین مقاله درباره بیت کوین نشان می دهد چنین سرمایه گذاری هرچند برای دولت آمریکا مستقیم سودی نداشته ولی فراموش نکنید که آنها صاحب سرورهای کامپیوتری پیشرفته در جهان هستند و اگر قرار باشد چنین پروژه ای در آینده پیشرفت کند نیاز به تجهیزات پیشرفته ای دارد که تنها در انحصار این کشور قرار دارد. وابسته بودن شدید این تکنولوژی به اینترنت و حاکمیت آمریکا بر حجم زیادی از تکنولوژی ها و سختافزارهای مربوط به اینترنت مانند سرورها، بار دیگر تکنولوژی و در نتیجه اقتصاد آمریکا را منتفع این داستان خواهد کرد.
یک کارشناس امور اقتصادی و فعال وب در این باره میگوید: می توانم به راحتی تصور کنم که ناکاموتو در راس یک هرم کلاهبرداری قرار دارد که شبیه همان چیزی است که قبلاً در شرکتهای هرمی استفاده میشد. به نظر می رسد که اهداف این پروژه سیاسی است. با کمی دقت می بینیم که این واحد پول فقط چند ماه بعد از بحران بانکداری جهانی عرضه شده و مقاله ای طویل درباره واحد های پول سنتی که تحت پشتیبانی دولتها هستند و دیگر کارایی لازم و جهانی ندارند، نوشته شد. و اینها یعنی یک بازی بزرگ در راه است.