دلایل شیو ع آنفلوانزای فصلی و راهکارهای مقابله با آن ( بخش دوم)
غلبه بر ویروس آنفلوانزا با توصیههای بهداشتی و تغذیهای
یکی از راههای پیشگیری از آنفلوانزا تزریق واکسن عنوان میشود، اما توجه داشته باشید که تزریق واکسن آنفلوانزا زمانی اثرگذار خواهد بود که تاریخش متعلق به همان سال جاری باشد، چرا که ویروس آنفلوانزا دائماً در حال جهشیافتگی است.
مورد دیگر اینکه افراد دارای بیماریهای خاص در اولویت تزریق واکسن آنفلوانزا هستند و سه گروه از افراد نباید این واکسن را تزریق کنند: افرادی که به تخممرغ حساسیت شدید دارند، افرادی که به یک نوع بیماری حاد و بدون تب مبتلا هستند و در فاز شدید بیماری خود قرار دارند. افرادی که در سالهای گذشته به واکسن آنفلوانزا حساسیت نشان دادهاند.
افراد دارای حساسیت و آلرژی که نیازمند دریافت واکسن هستند باید در مراکزی اقدام به واکسیناسیون کنند که امکانات و تجهیزات کافی برای احیا دارند.
بهغیراز واکسیناسیون، رعایت نکات دیگری نیز میتواند در پیشگیری از ابتلا به این بیماری ویروسی مؤثر باشد: خودداری از برقراری تماس نزدیک با فرد مبتلا به آنفلوانزا و جلوگیری از پخش ویروس به هنگام عطسه و سرفه از جمله توصیههای مطرح شده است. همچنین شستوشوی مرتب دستها با آب و مواد شوینده و خودداری از تماس دستها با چشمها، بینی و دهان توصیه میشود.
بنا بر اعلام کارشناسان این مرکز، در صورت ابتلا به بیماری آنفلوانزا لازم است بیمار حداقل ۲۴ ساعت پس از پایین آمدن دمای بدن بدون آنکه دارو مصرف کرده باشد در خانه بماند.
علائم آنفلوانزا شامل تب، سرفه، گلودرد، آبریزش بینی، بدن درد، سردرد، لرز و احساس خستگی است. همچنین برخی افراد دچار اسهال، استفراغ یا مشکلات تنفسی میشوند.
از علائم انتقال تا ابتلا
ویروس آنفلوانزا با سرفه، عطسه یا حرفزدن فرد مبتلا، بهصورت قطراتی در هوا انتقال یابند و فرد میتواند با استنشاق مستقیم قطرات، یا لمس یک شیء میکروبها را گرفته و سپس آنها را به چشمها، بینی یا دهان خود منتقل کند.
سیمین خیاط زاده مدیرگروه پیشگیری از بیماریهای واگیر دانشگاه علوم پزشکی تبریز علائم، راههای انتقال و پیشگیری از ابتلا به ویروس آنفلوانزا را اینگونه برایمان تشریح میکند: «آنفلوانزا یک عفونت ویروسی است که سیستم تنفسی فرد (بینی، گلو و ریهها) را مورد تهاجم قرار میدهد.»
مدیرگروه پیشگیری از بیماریهای واگیر دانشگاه علوم پزشکی تبریز در ادامه میگوید: «ویروس آنفلوانزا با سرفه، عطسه یا حرفزدن فرد مبتلا، بهصورت قطراتی در هوا انتقال یابند و فرد میتواند با استنشاق مستقیم قطرات، یا لمس یک شیء میکروبها را گرفته و سپس آنها را به چشمها، بینی یا دهان خود منتقل کند.»
وی میافزاید: «فصل پاییز و فصل زمستان تمامی بیماریهایی که علائم تنفسی دارند، خود را نشان میدهند بهخصوص اینکه در سال ۱۳۹۹ تعداد مبتلایان به ویروس آنفلوانزا کاهش یافت و در سال ۱۴۰۰ نیز موارد ابتلا کمتر بود، اما احتمال میدهیم تعداد موارد امسال مبتلا افزایش یابد، چراکه مدارس حضوری شده و آنفلوانزا در گروهای سنی دوران مدارس خود را بیشتر نشان میدهد.»
خیاط زاده خاطرنشان میکند: «ویروس آنفلوانزا از راه تنفسی عطسه، سرفه و قطرات از دهان و بینی منتقل میشود؛ بنابراین هر فردی که ماسک زده و بهداشت فردی را رعایت کند، احتمال ابتلای او کمتر است.»
وی ادامه میدهد: «اگر دانشآموزی به هر دلیلی علائم سرماخوردگی داشته باشد، به مدرسه نرود و طول مدت علامتدار را در کلاس حضور نیابد.»
این پزشک در تکمیل صحبتهایش میگوید: «به علت اینکه رعایت نکات بهداشتی کاهش و فاصله فیزیکی رعایت نمیشود، احتمال میدهیم امسال نسبت به سال گذشته میزان ابتلایان به ویروس آنفلوانزا افزایش یابد.»
مدیرگروه پیشگیری از بیماریهای واگیر دانشگاه علوم پزشکی تبریز یادآور میشود: «واکسن آنفلوانزا اکنون در تمامی داروخانههای استان موجود است و در افراد زیر شش ماه واکسن تزریق نشده و زیر دو سال نیز توصیه اکید نداریم، اما دانشآموزان با مشورت پزشک خود حتماً تزریق کنند. مادران باردار، افراد دارای بیماری زمینهای و کادر بهداشت و درمان نیز واکسن آنفلوانزا را حتماً تزریق کنند.»
وی تأکید میکند: «توصیه میشود افراد از تماس مستقیم با بیماران خودداری کرده و حتماً از ماسک استفاده کنند. مبتلایان به ویروس آنفلوانزا نیز استراحت کرده، از مایعات استفاده کنند و توجه داشته باشند بیماری ویروسی به آنتیبیوتیک نیاز ندارد و حتماً با توصیه پزشک مصرف شود.»
نکات مهم درباره شیوع آنفلوانزا
دکتر جبارعلی صفایی یک فوقتخصص عفونی اطفال توضیح میدهد: «مبتلایان آنفلوانزا میتوانند بین پنج تا شش روز ناقل باشند.»
وی با اشاره به شیوع هرساله آنفلوانزا در فصل پاییز میگوید: «در دو سال گذشته به دلیل شیوع کرونا و استفاده مردم از ماسک و رعایت فاصله اجتماعی، این بیماری تا حدی کمرنگ شد، اما متأسفانه امسال به دلیل کاهش استفاده از ماسک مجدداً شاهد شیوع این بیماری هستیم.»
دکتر صفایی میافزاید: «هرساله نوعی از این ویروس شیوع مییابد و برای همین هرسال یک نوع واکسن برای مقابله با آن ساخته میشود. نیاز است که افراد و بهویژه گروههای در معرض خطر هرسال واکسن جدید آنفلوانزا را تزریق کنند.»
وی با بیان اینکه تشخیص آنفلوانزا از کرونا و سرماخوردگی کار دشواری است، میگوید: «باتوجهبه اینکه سویه اخیر کرونا – اُمیکرون- شباهت بسیاری با علائم سرماخوردگی و آنفلوآنزا دارد، تفریق این سه کار بسیار دشواری است، اما با مشاهده برخی علائم میتوان تا حدی متوجه شد که فرد به کدامیک مبتلا شده است؟»
وی در تکمیل صحبتهایش متذکر میشود: «چند علامت عمدتاً در مبتلایان آنفلوانزا مشاهده میشود که در مبتلایان اُمیکرون و سرماخوردگی به ندرت آن را مشاهده میکنیم که از جمله آن تب بالا، کوفتگی بدن و درد عضلات به ویژه در ساق پا است.»
رژیم غذایی افراد مبتلا به آنفلوانزا
کسانی که مبتلا به آنفلوانزا میشوند برای درمان خانگی آنفلوانزا باید از غذاهای مقوی، آبکی و گرم استفاده کنند. به همین جهت خوردن آب گوشت قرمز و آب استخوان که حاوی مقادیر بالای پروتئین و آهن است به بیماران توصیه میشود. غذاهای گرم مانند سوپ و آش هم به تسکین درد و ناراحتی ناشی از بیماری کمک زیادی میکند و موجب بازشدن راههای تنفسی فرد میشود.
نیلوفر خزایی کارشناس ارشد تغذیه ضمن بیان مطالب بالا توضیح میدهد: «برای درمان آنفلوانزا در خانه بهتر است بیماران از غذاهایی که بهراحتی هضم میشوند، مانند: موز، برنج، سیب، نون تست، بلغور جو دوسر استفاده کنند، اما خوردن غذاهای تند و پرادویه به دلیل تحریک گلو و افزایش سرفه ممنوع است. سیگارکشیدن و غذاهای سنگین و دیرهضم، فستفود، شیر و پنیر در رژیم غذایی مبتلایان به آنفلوانزا باید محدود و قطع شود.»
وی در ادامه میافزاید: «ویتامین C یکی از عناصر ضروری برای تقویت سیستم ایمنی بدن است که میتواند باعث بالارفتن مقاومت در برابر آنفلوانزا شود.
همچنین درمان مؤثری برای عفونتهای دستگاه تنفسی است. منابع غنی از ویتامین C شامل مرکبات مانند پرتقال، نارنگی،گریپفروت، سبزیهای برگ تیره مانند اسفناج و کلم بروکلی است. توصیه میکنیم درصورتیکه مبتلا به آنفلوانزا هستید حتماً از سبزیهای تازه و آبپرتقال بهصورت روزانه استفاده کنید.»
این کارشناس ارشد تغذیه در تکمیل صحبتهایش توصیه دارد: «پروبیوتیکها یک گروه از باکتریها هستند که در بدن یافت میشود. در مواقع بیماری استفاده کردن از لبنیات حاوی پروبیوتیک میتواند باعث بهبودی سریعتر و کاهش عفونتهای تنفسی شود. ماست پروبیوتیک یک منبع خوشمزه و مفید برای درمان آنفلوانزا است که به بیماران توصیه میشود.»
مقابله با آنفلوانزا در محیطهای عمومی بسته
سرماخوردگی و آنفلوانزا علائمی مشابه دارند. سرماخوردگی معمولاً خفیفتر است درحالیکه آنفلوانزا علائم شدیدتری دارد. سرماخوردگی معمولاً علاوه بر احساس خستگی با عطسه، سرفه و آبریزش بینی همراه است. ممکن است همراه تب نبوده یا تب پایین وجود داشته باشد. همچنین ممکن است کوفتگی عضلانی یا سوزش گلو، اشکریزش و سردرد هم دیده شود. آنفلوانزا معمولاً به طور ناگهانی شروع شده و بسیار آزاردهنده است. بیمار احساس ضعف و خستگی میکند و تب دارد.
به گفته پزشکان، مدتزمان بیشتری طول میکشد تا آنفلوانزا کاملاً خوب شود، اما در سرماخوردگی این مدت کوتاهتر است. اگرچه مردم اغلب واژه آنفلوانزا را برای هر نوع بیماری به کار میبرند که نشانههایی مانند آنفلوانزا دارد، لیکن آن یک بیماری ویروسی مجزا با نشانههای ویژه خود است و به طور معمول در زمانهای ویژهای از سال، پایان پاییز و طی زمستان، رخ میدهد.
پیشگیری از آنفلوانزا در محل کار
در صورت امکان هنگامی که بیمار هستید، از رفتن به محل کار، مدرسه، دانشگاه و مأموریتهای خود اجتناب کنید. این کار به جلوگیری از گسترش بیماری شما به دیگران کمک خواهد کرد.
به طور معمول اشیا و سطوح را تمیز کنید، از جمله: کیبورد و تلفنها. دقت کنید که محل کارتان منبع کافی از دستمال کاغذی، صابون، حوله کاغذی، پاککننده الکلی و دستمالهای مرطوب مصرفی داشته باشد. اگر در حین کار احساس ناخوشی داشتید، هرچه زودتر به خانه برگردید.
عادتهای خوب سلامتی را تمرین کنید
تمیز کردن و ضدعفونیکردن اغلب سطوح در خانه، محل کار یا مدرسه بهخصوص زمانی که کسی بیمار است، مهم است. خوب بخوابید، فعال باشد، استرس خود را مدیریت کنید. مایعات زیادی بنوشید و غذاهای مغذی بخورید. نوشیدن آب سیستم بدنتان را شستوشو میدهد و برای حفظ یک رژیم غذایی سالم و سلامتیتان لازم است.
محیطهای بستهای مثل اداره و اتوبوس، محل مناسبی برای رشد میکروب است، پس اگر دیدید کسی در این محیطها عطسه میکند از او دوری کنید و بعد از فاصلهگرفتن از او حتماً دستهایتان را با آب و صابون بشویید.
همچنین با ورزشکردن علاوهبر آنکه قدرت بدنیتان را افزایش میدهید، موجب تقویت سیستم دفاعی بدنتان هم میشوید، از طرفی داشتن استرس اصلاً برای سلامتیتان خوب نیست.
حتما دقت کنید که دستگیرههای در، نردهها، دستههای صندلی، سطح روی پیشخوانها و نوشتافزارها بدون شک آلوده به انواع میکروبها هستند. پس بعد از تماس با آنها بلافاصله دستهای خود را با آب و صابون بشویید. ویروس آنفلوانزا قادر است بیش از 48 ساعت در خارج از بدن انسان به حیات خود ادامه دهد. پس هر وسیلهای که دست دیگران به آن خورده باشد، در معرض آلودگی است.