ایران و روسیه پیشتاز دلارزدایی شدهاند
نشریه فوربس طی گزارشی نوشت: ایران و روسیه با ایجاد یک سیستم تسویه با ارزهای ملی، گام قابل توجهی برای حذف دلار آمریکا از مبادلات تجاری دوجانبه برداشتهاند و در زمینه کاهش وابستگی به شبکههای مالی غرب، پیشتاز هستند.
به گزارش خبرگزاری فارس، نشریه فوربس طی گزارشی نوشت که ایران و روسیه با ایجاد یک سیستم تسویه با ارزهای ملی خود، گامهای هرچند کوچک اما قابل توجهی برای حذف دلار آمریکا از مبادلات تجاری دوجانبه برداشتهاند.
مرکز مبادلات ارزی ایران (ICE) در ماه جولای و به دنبال سفر علی صالحآبادی، رئیس کل بانک مرکزی ایران به مسکو، نماد روبل-ریال را راهاندازی کرد. این ترتیبات جدید بدان معناست که دو کشور میتوانند بدهی مبادلات تجاریشان را با ارزهای ملی هر از طرفین تسویه کنند. نخستین مبادله تجاری بر این اساس در 19 جولای انجام شده و سه میلیون روبل معادل 48 هزار دلار تسویه شده است.
رسانههای ایران گزارش دادهاند، این سیستم جدید میتواند تقاضا برای دلار در ایران را سالانه به میزان سه میلیارد دلار کاهش دهد. مبادلات تجاری میان ایران و روسیه در سال 2021 برابر با چهار میلیارد دلار ارزش داشت و با ایجاد دلایل مشترک همکاری دو کشور در مواجه با غرب، دو طرف ابراز امیدواری کردند، حجم مبادلات تجاری را در کوتاه مدت به هشت میلیارد دلار برسانند.
این ترتیبات جدید تجاری به آنها اجازه میدهد تا دو کشور در مبادلات تجاری دلار را کنار بگذارند و با انجام این کار، تاثیر تحریمها علیه خود را خنثی کنند. هر دو کشور تحت طیف گستردهای از تحریمهای آمریکا و سایر کشورها هستند.
جایگزینی برای سوئیفت
مقامات ایرانی امید دارند تا این سیستم مالی جدید تسویه با روسیه را گسترش دهند و ارزهای سایر شرکای تجاری کلیدی خود نظیر لیر ترکیه، روپیه هند و درهم امارات متحده عربی را به این سیستم وارد کنند. اگر این اتفاق بیفتد، نتیجه ایجاد شبکه ای از توافقنامهها خواهد بود که ایران را قادر میسازد بدون توسل به دلار یا یورو تجارت انجام دهد.
مهدی صفری؛ معاون دیپلماسی اقتصادی وزیر امور خارجه ایران نیز ایده توسعه یک سامانه پیامرسان بین بانکی جدید میان ایران و روسیه را مطرح کرده است. این پیشنهاد میتواند به عنوان جایگزینی برای سوئیفت، سیستم اصلی بینالمللی کنونی که از مقر آن در بلژیک است، عمل کند. بسیاری از بانکهای روسی و ایرانی به علت تحریمهای اعمال شده علیه هر دو کشور، از سیستم سوئیفت کنار گذاشته شدهاند.
روسیه پیش از این یک سیستم پیامرسانی بانکی به نام SPFS پس از حمله به کریمه در سال 2014 راهاندازی کرد. شرکت «روستِک» روسیه اخیرا در ماه ژوئن اعلام کرد؛ یک پلتفرم بلاکچین راهاندازی کرده که میتواند جایگزین سوئیفت باشد.
افزایش مبادلات ریال- روبل
رئیس کل بانک مرکزی ایران در اواخر جولای در گفت وگو با رسانهها گفت: «دو کشوری که می خواهند مبادلات خود را دلارزدایی کنند، باید سیستم ویژه ای مشابه سوئیفت داشته باشند... ما فعلا به توافق بسیار خوبی رسیدهایم.»
ایران و روسیه با پیگیری این ابتکار، در میان کشورهایی که تلاش کردند تا اتکای خود به شبکههای مالی غرب را کاهش دهند، پیشتاز هستند. چین نیز سیستم تسویه بین بانکی خود با نام CIPS را از سال 2015 راه اندازی کرده است.
همچنین به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی، علی صالحآبادی؛ رئیس کل بانک مرکزی از مذاکرات با کشورهای مختلف در راستای برقراری تفاهمات پولی خبر داد و گفت: نماد روبل- ریال اخیرا رونمایی شد و در یک هفته که از معاملات این ابزار میگذرد، به طور میانگین دو میلیون روبل در روز معامله داشتیم که در روزهای آتی افزایش مییابد.