جرمانگاری ارتباط با رژیم صهیونیستی در عراق/لزوم برداشتن گامهای مشابه در جهان عرب
اشاره
پارلمان عراق در جلسه پنجشنبه هفته گذشته خود(5 خرداد1401) قانون منع عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی را تصویب کرد. از مهمترین بندهای این قانون جرمانگاری هرگونه همکاری سیاسی، امنیتی، اقتصادی، فنی، فرهنگی، ورزشی و علمی با رژیم صهیونیستی تحت هر عنوانی است. خبرگزاری مهر در گزارشی ابعاد مهم این اقدام پارلمان عراق و نگرانی آمریکا از تبدیل این اقدام به عنوان الگویی برای سایر کشورهای منطقهای را بررسی کرده است.
سرویس بینالملل کیهان
***
واکنشهای داخلی و خارجی
پس از تصویب قانون منع عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی شعارهای ضدصهیونیستی در پارلمان عراق طنینانداز شد و نمایندگان پارلمان عراق علیه این رژیم شعار سر دادند. تصویب قانون مذکور، واکنشهای متعددی را در خارج و داخل عراق به دنبال داشت. «هادی العامری» رهبر ائتلاف «فتح» عراق به تصویب قانون جرمانگاری عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی در پارلمان عراق، واکنش نشان داد.
هادی العامری تصویب قانون جرمانگاری عادیسازی روابط با اسرائیل را نشانه بارز آگاهی عراقیها و علاقه آنان به فلسطین خواند و گفت که این حرکت نشان میدهد که قدس مسئله اول امت اسلامی است. افزون بر این، حزبالله لبنان هم در بیانیهای اعلام کرد: «ما از تصمیم تاریخی و مهم پارلمان عراق مبنی بر جرم انگاری عادیسازی روابط با دشمن صهیونیستی قدردانی و به آن افتخار میکنیم. این اقدام گامی بزرگ و اساسی در مقابله با روند تحقیرآمیز عادیسازی روابط برخی کشورهای عربی با رژیم اشغالگر تلقی میشود.»
از سوی دیگر، روزنامه عرب زبان العربیالجدید در گزارشی درباره طرح موضوع جرمانگاری رابطه با اسرائیل در پارلمان عراق نوشت: «رأیگیری درباره قانون منع عادیسازی روابط با اسرائیل در پارلمان عراق راه را برای هر طرفی که به دنبال برقراری روابط با اسرائیل است، میبندد. این یک هدف مهم برای پارلمان کنونی است.»
این روزنامه در ادامه افزود: اکثر نیروهای سیاسی به این قانون رأی میدهند. در عین حال، قانون کسانی را که خواهان عادیسازی روابط با اسرائیل هستند معرفی میکند. هرکس به قانون رأی نداد، به نوعی با رژیم صهیونیستی در ارتباط است. در همین حال، هیئت هماهنگی گروههای سیاسی شیعه در عراق تصویب قانون جرمانگاری عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی را به خانوادههای شهدا، پیروان مکتب مقاومت، مخالفان با وجود اسرائیل و تمامی آزادگان جهان تبریک گفت.
نگرانی واشنگتن
از گستردگی دامنه «منع عادیسازی روابط»
در این میان، آمریکا از گسترش دامنه «منع عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی» به شدت احساس نگرانی میکند. در واقع، آمریکاییها این دغدغه را دارند که قانون ممنوعیت عادیسازی روابط از مرزهای جغرافیایی عراق فراتر رود. این نگرانی به ویژه در مواضع اخیر «ند پرایس» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نمایان گشت. در همین راستا، «ند پرایس» مدعی شد که قانون منع عادیسازی روابط با تلآویو، مضاف بر اینکه آزادیبیان را به خطر میاندازد و به ایجاد فضای یهودستیزانه کمک میکند، بهشدت با پیشرفتی که همسایگان عراق در عادیسازی روابط با اسرائیل رقم زدند، تناقض دارد! پرایس همچنین تأکید کرد: آمریکا به شراکت قوی و ثابت خود برای حمایت از اسرائیل از جمله در زمینه توسعه روابط با همسایگانش ادامه خواهد داد.
این موضع رسمی آمریکا در حالی است که مقامات واشنگتن پیشتر یعنی زمانی که زمزمههای تصویب قانون ضد صهیونیستی در پارلمان عراق شنیده شد، تلاش کردند تا از طریق تأثیرگذاری بر شماری از شخصیتهای عراقی، از تحقق این مهم جلوگیری کنند. واقعیت این است که تصویب قانون جرم انگاری رابطه با صهیونیسم تمامی برنامهها و پروژههای سابق ایالات متحده آمریکا در عراق را نقش بر آب کرد. دقیقاً ۸ ماه پیش بود که برگزاری یک گردهمایی در حمایت از عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی در «اربیل» واقع در اقلیم کردستان عراق جاروجنجالهای فراوانی را به راه انداخت. در همان زمان، ایالات متحده از طریق هماهنگی با مقامات اقلیم کردستان اقدام به برگزاری گردهمایی مذکور کردند. هدف اصلی و اساسی واشنگتن این بود که قطار عادیسازی روابط با صهیونیسم را به ایستگاه عراق نیز برسانند.
از همین روی، پرواضح است که آمریکاییها از مدتها پیش عادیسازی روابط عراق با رژیم صهیونیستی را برنامهریزی کرده بودند. اکنون و با تصویب قانون جرم انگاری، نه تنها واشنگتن موفق به تحقق هدف خود نشد، بلکه نسبت به گستردهتر شدن دامنه قانون مذکور و تسری آن به دیگر کشورها نیز بهشدت احساس نگرانی میکنند. با توجه به آنچه که گفته شد، تصویب قانون جرمانگاری با صهیونیسم دستاورد بزرگی برای عراق محسوب میشود.
الگویی مناسب برای دیگر کشورهای عربی
با قاطعیت میتوان گفت که تصویب قانون جرم انگاری هرگونه ارتباط با رژیم صهیونیستی الگویی مناسب برای دیگر کشورهای عربی برای برداشتن گامهای مشابه محسوب میشود. از آنجایی که برخی کشورهای عربی نظیر مصر، امارات، بحرین، مغرب و... به صورت رسمی و علنی برای امضای توافقنامه عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی اقدام کردند، بنابراین لازم است مخالفان عادیسازی روابط در کشورهای عربی نیز برای تثبیت این مخالفت خود، گامهای عملی بردارند.
به عنوان نمونه، کشورهایی نظیر لبنان، الجزایر، عمان، کویت و... عمدتاً با عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی مخالفت کردهاند اما به صورت عملی قانونی را در ممنوعیت این اقدام به تصویب نرساندهاند. بر این اساس، اقدام پارلمان عراق در تصویب قانون منع عادی سازی روابط با صهیونیسم که البته یک اقدام تاریخی محسوب میشود، میتواند مقدمه حرکت دیگر کشورهای عربی به این سمت و سوی باشد؛ تا مخالفان عادی سازی در عرصه عمل به تقابل با عادیسازان روابط بپردازند. آنچه که واضح به نظر میرسد، این است که امروز عراق یک قانون تاریخی را تصویب کرده است؛ قانونی که میتوان آن را به مثابه یک شکست جدید در کارنامه صهیونیستها تلقی کرد؛ صهیونیستهایی که تاکنون حساب ویژهای روی پیوستن بغداد به قطار عادی سازی روابط باز کرده بودند و قصد داشتند از طریق اقلیم کردستان به هدف خود جامه عمل بپوشانند.
ناگفته پیداست که تصویب قانون مذکور در پارلمان عراق به نوبه خود میتواند حرکت قطار عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی در منطقه را با کُندی مواجه سازد. این قانون همچنین جرأت و جسارت تصویب قوانین مشابه را به دیگر کشورها اعطا خواهد کرد؛ کشورهایی که شاید پیش از این تنها به دلیل تبعات و پیامدهای احتمالی، قانون جرم انگاری
ارتباط با صهیونیسم را تصویب نمیکردند. از همین روی، باید گفت که تحولات پس از تصویب قانون جرمانگاری در پارلمان عراق متفاوت از تحولات پیش از آن خواهد بود.