ترامپ ناتوان از جنگ و توافق دنبال زمان خریدن برای محاصره اقتصادی است
بررسی مجموعه تحولات میدان و اخبار و تحلیل‌های منتشرشده نشان می‌دهد که نزد طرف آمریکایی، کدام‌یک از سه گزینه «جنگ دوباره، توافق با ایران و تداوم محاصره اقتصادی ذیل پوشش دوگانه تهدید - مذاکره»، معتبرتر و جدی‌تر است.
جنگ با ایران از هر نظر، شکست ترامپ بوده است
نشریه نیوزویک در ارزیابی وضعیت جنگ نوشت: جنگ آمریکا علیه ایران، هرگز کاملاً شفاف نبوده است؛ اما تقریباً با هر معیاری، وضعیت موجود به شکل تردیدآمیزی به یک شکست شباهت دارد. اگر می‌توانستید به ماه فوریه برگردید و به قانون‌گذاران آمریکایی ـ یا در واقع هر آمریکایی دیگری ـ بگویید که پس از هشت ماه به اینجا خواهیم رسید، آیا کسی بهایی برای آن می‌پرداخت؟ سازمان بین‌المللی انرژی، اکنون رسماً جنگ ایران را یکی از بزرگ‌ترین عوامل مخل عرضه نفت در طول تاریخ ارزیابی می‌کند که منجر به بروز فشار اقتصادی در سراسر جهان شده است. وضعیت متحدان واشنگتن در خلیج فارس بهتر نیست. ترامپ مدعی است که آن‌ها ترجیح می‌دهند آمریکا از حملات بیشتر به ایران اجتناب کند.
کنترل ایران بر تنگه هرمز افزایش یافته است
آدام شیف، سناتور دموکرات آمریکا، برخلاف لفاظی‌های تکراری ترامپ گفت: کنترل ایران بر تنگه هرمز نسبت به پیش از آغاز جنگ افزایش یافته و کنگره باید با استفاده از مذاکرات تأمین مالی دولت در ماه دسامبر، برای قطع بودجه جنگ و پایان دادن به آن اقدام کند. این جنگ، فاقد مجوز و برخلاف خواست مردم آمریکا بود. افزایش قیمت سوخت، کود شیمیایی و مواد غذایی از پیامدهای آن است و پایان جنگ می‌تواند به کاهش هزینه‌های زندگی کمک کند. همچنین مایک پمپئو، وزیر خارجه دولت اول ترامپ، به تأثیر جنگ علیه ایران بر قیمت‌ها در آمریکا اذعان کرد و گفت: شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای ناشی از این جنگ بوده است.
این عنصر ضدایرانی و تندرو به فاکس نیوز گفت: شکی نیست که تأثیر جنگ با ایران بر قیمت‌ها واقعی است و جمهوری‌خواهان هفته گذشته در پای صندوق‌های رأی بهای آن را دادند.
مذاکره تنها راه است؛
اما ایران قدرتمندتر از آغاز جنگ شده(!)
شان بِل، تحلیلگر نظامی و افسر ارشد بازنشسته نیروی هوایی انگلیس، معتقد است: هیچ راه‌حل نظامی‌ای برای دستیابی آمریکا به اهدافش وجود ندارد. تنها راه پایان دادن به این وضعیت، مذاکره است. اما چالش اینجاست که ایران امروز، در مقایسه با ابتدای جنگ، در موقعیت مذاکره‌ای قدرتمندتری قرار دارد.
در همین حال، روزنامه وال‌استریت ژورنال می‌نویسد: جنگ ایران، ترامپ را زمین‌گیر کرد؛ شکست ترامپ یکی از بدترین شکست‌های انتخاباتی تاریخ آمریکا بود و جمهوری‌خواهان مجبور به تجدیدنظر در مسیر خود خواهند شد. جمهوری‌خواهان در انتخابات متحمل شکستی شدند که از شدیدترین پاسخ‌های منفی رأی‌دهندگان به یک رئیس‌جمهور به شمار می‌رود. جنگ ترامپ علیه ایران در مرکز این عقب‌نشینی قرار داشت و افزایش ۴۰ درصدی قیمت بنزین، وفادارترین حامیان او را سرخورده کرد.
وضعیت نه جنگ و نه صلح
برای اروپا خسارت‌بار است
اد میلیبند، وزیر امور خارجه انگلیس، روز سه‌شنبه، خواستار «تلاشی دیپلماتیک در همه سطوح و با تمام توان» برای پایان دادن به درگیری میان ایران و آمریکا شد و هشدار داد: وضعیت نه جنگ و نه صلح، خسارت‌های اقتصادی به دنبال دارد.
میلیبند که از اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر بعید بودن ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران استقبال کرده بود، در نشست گروه هفت در پاریس گفت: باید از بن‌بست نه جنگ و نه صلح که خسارت‌های اقتصادی سنگینی به کشورهای ما وارد می‌کند، عبور کنیم. وضعیت موجود از نظر اقتصادی برای ما نامطلوب است و تعادل پایداری به شمار نمی‌رود.
هم‌زمان، خبرگزاری بلومبرگ گزارش داد: جنگ ایران و بحران انرژی در اروپا موجب جهش ۲۰۰ درصدی قیمت گاز و تهدید زمستان سخت شده است. قیمت گاز اروپا به دنبال جنگ با ایران از مرز ۱۰۰ یورو گذشت و هزینه واردات انرژی ۱۲۷ میلیارد یورو افزایش یافته و ذخایر گازی به پایین‌ترین سطح تاریخی رسیده است.
هگست الان محترمانه برکنار می‌شد
بهتر بود تا دو ماه بعد!
مجلس فعلی نمایندگان آمریکا که رو به اتمام است، با ۲۱۱ رأی موافق در برابر ۲۰۴ رأی مخالف، طرح مسدود کردن روند استیضاح پیت هگست، وزیر دفاع، را تصویب کرد.
با این حال، توماس ماسی، نماینده کنگره، گفته است: ترامپ و هگست به استیضاح و عزل منِ جمهوری‌خواه رضایت دهند، وگرنه در ژانویه که دموکرات‌ها کنگره را در دست بگیرند وزیر جنگ را به اتهام جنایات جنگی در ونزوئلا و ایران هم زندانی‌اش می‌کنند و هم از حقوق مدنی محرومش می‌کنند. استیضاح در واقع یک‌جور اقدام همدلانه است. من پیشنهاد نمی‌کنم که هگست به زندان برود. من پیشنهاد نمی‌کنم که او در معرض مسئولیت مدنی قرار گیرد. ما فقط می‌گوییم تو همین الآن باید از این شغل برکنار شوی و کنار بروی. و وقتی دموکرات‌ها در ژانویه (دی‌ماه) کنترل کنگره را به دست بگیرند، به هیچ وجه به اندازه من همدل و مهربان رفتار نخواهند کرد.
خبرگزاری اکسیوس هم گزارش داد: جلوگیری از بررسی طرح استیضاح، برای هگست، دولت ترامپ و رهبران جمهوری‌خواه پیروزی محسوب می‌شود، با این حال، این آرامش احتمالاً کوتاه‌مدت است، چون دموکرات‌ها پس از به دست گرفتن اکثریت در مجلس نمایندگان و سنا در ژانویه، دوباره این موضوع را مطرح می‌کنند.
پیت! تو اشتباهی بودی!
در حالی که لورن بوبرت، نماینده جمهوری‌خواه ایالت کلرادو در مجلس نمایندگان آمریکا، می‌گوید «جنگ با ایران بسیار ناامیدکننده بود»، عبدال السید، منتخب دموکرات کنگره، اظهار کرد: می‌توانی تصور کنی اگر الان جای پیت هگست بودی، چه حسی داشتی؟ اصلاً چرا هنوز در سمتت باقی مانده‌ای؟ این یک سؤال جدی است؛ پیت، واقعاً چرا هنوز این مسئولیت را بر عهده داری؟ تو در انجام این کار بسیار ضعیف عمل کرده‌ای. در انجام مسئولیتت شکست خورده‌ای. این جنگ را به‌درستی مدیریت نکرده‌ای و اساساً هیچ‌کس واقعاً نمی‌داند هدف و برنامه تو چیست. استعفا بده و کار را برای همه آسان کن؛ به‌جای اینکه در نهایت برکنارت کنند، چون کاملاً مشخص است که اوضاع به همین سمت پیش می‌رود. پس پیت، این را از من بپذیر: تو برای این کار مناسب نیستی.
سناتور کریس ون هولن هم گفت: مردم آمریکا با صدایی رسا و قاطع خواسته خود را اعلام کرده‌اند: آن‌ها می‌خواهند به جنگ غیرقانونی و بی‌منطق ترامپ پایان دهیم و یک ماه دیگر، فرصت انجام این کار را خواهیم داشت. من از هیچ لایحه‌ای برای تأمین بودجه دولت حمایت نخواهم کرد، مگر آنکه بودجه این جنگ را قطع کند.
آمریکا همه فازهای جنگ را باخته است
پروفسور جان مرشایمر، دانشمند برجسته علوم سیاسی، تأکید کرد: آمریکا درمانده شده و هیچ راهی برای پیروزی ندارد؛ ما این جنگ را باختیم. ما اول محاصره اقتصادی را آغاز کردیم؛ اما چندان موفقیت‌آمیز نبود. بعد عملیات آوت‌کست اقتصادی را به راه انداختیم تا تمام روابط اقتصادی ایران با جهان خارج را قطع کنیم. حالا راهبرد سوم، یعنی دروازه آهنین را داریم؛ قرار است این سه راهبرد ایران را به زانو درآورند. هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که ایران در آستانه تسلیم شدن باشد
نتایج انتخابات و نظرسنجی‌ها نشان داده است که جنگ یکی از عوامل مهم در شکست جمهوری‌خواهان بوده است. ترامپ ظاهراً متوجه شده بود که با بحران دشواری روبه‌رو شده است. آمریکا برای خروج از بحران کنونی هیچ راه‌حل نظامی، محاصره یا فشار اقتصادی فلج‌کننده‌ای در اختیار ندارد و تنها گزینه، بازگشت به توافق ۱۷ ژوئن یا دستیابی به توافقی مشابه با ایران است؛ توافقی که شرایط آن به‌شدت به نفع تهران باشد.
ترامپ ناتوان از جنگ و مذاکره، دنبال گزینه سوم
در این وضعیت درماندگی، گزارش‌های متعدد می‌گویند که آمریکا ناتوان از ادامه جنگ یا توافق با ایران است و بنابراین ترجیح می‌دهد در پوشش نمایش مذاکره، برای اثرگذاری محاصره زمان بخرد و ضمناً ایران را برای اقدام به شکستن محاصره به تردید و تعلل بیندازد.
در این باره آکسیوس نوشت: روبیو، وزیر خارجه آمریکا، سه‌شنبه در دیدار با همتایان خود از کشورهای عضو گروه هفت اعلام کرد که ترامپ، دو گزینه را برای مواجهه با ایران بررسی کرده بود: ازسرگیری جنگ یا دستیابی به توافق؛ اما در نهایت گزینه سومی را انتخاب کرده است: به زانو درآوردن ایران از طریق تشدید فشارها و تنگ‌تر کردن حلقه محاصره اقتصادی آن.
جنگ با ایران به یک بار سیاسی سنگین برای ترامپ در دوره دوم ریاست‌اش تبدیل شده و هزینه‌های قابل‌توجهی را به جمهوری‌خواهان در انتخابات تحمیل کرده است. او طی ماه‌های گذشته بارها میان تهدید به نابودی ایران و پیش‌بینی تسلیم شدن تهران و پذیرش توافق موردنظر واشنگتن در نوسان بوده و این اختلاف‌نظر، به بروز تنش میان چند جریان در سطوح بالای دولت منجر شده است. هر یک از این جریان‌ها از حمایت برخی متحدان آمریکا در خاورمیانه برخوردار بودند؛ اسرائیل ازسرگیری حملات را ترجیح می‌داد، در حالی که بیشتر کشورهای خلیج فارس مخالف بودند.
زمان خریدن برای محاصره و فشار اقتصادی
اکسیوس افزود: در جلسه، روبیو اظهار داشت: رئیس‌جمهور فقط دو گزینه پیش رو ندارد. مسئله صرفاً بازگشت به جنگ یا امضای یک توافق صلح مضحک نیست. ما وارد یک توافق احمقانه نخواهیم شد. گزینه سوم این است که به اقدامات فعلی خود ادامه دهیم. این وضعیت در صورتی ممکن است تغییر کند که ایران فشارهای اقتصادی بیشتری را احساس کند. بالاخره باید چیزی برای خوردن داشته باشید. سرانجام واقعیت‌های اقتصادی حتی به ذهن سرسخت‌ترین و افراطی‌ترین افراد نیز نفوذ می‌کند. بنابراین فکر می‌کنم با گذشت زمان، این فشارها تأثیر خود را خواهند گذاشت.
مقام‌های آمریکایی می‌گویند روبیو از جمله اعضای تیم امنیت ملی بود که از راهبرد به زانو درآوردن ایران از طریق فشارهای اقتصادی حمایت می‌کردند. وزیر خزانه‌داری؛ رئیس سازمان سیا؛ و جرد کوشنر، مشاور و داماد ترامپ، نیز در این گروه قرار داشتند.
با این حال، یک مقام آمریکایی گفت برخی متحدان واشنگتن، از جمله ترکیه، عراق و پاکستان، نسبت به تصمیم ترامپ برای تداوم فشارهای اقتصادی بر ایران نگران هستند و بیم دارند که فشار آمریکا، موجب بی‌ثباتی در داخل کشورهای خودشان شود.
نه جنگ، نه توافق؛
گزینه ترامپ محاصره اقتصادی است
ولی نصر، مشاور سابق اوباما، گفت: ترامپ سه گزینه را پیش روی خود بررسی کرده: جنگ، توافق یا محاصره؛ گزینه سوم به معنای ادامه وضعیت موجود، یعنی نه جنگ و نه توافق، و امیدواری به این است که ایران در نهایت تسلیم شود. کشورهای شورای همکاری خلیج فارس خواهان چنین رویکردی هستند، اما در واقعیت، ترامپ طی چند هفته گذشته مشغول بررسی طرح‌های جنگی بوده که خود دستور تهیه آن‌ها را داده است، بی‌آنکه تمایلی به صدور فرمان حمله داشته باشد. با وجود اینکه ترامپ به ونس اجازه داده تلاش‌های دیپلماتیک را پیش ببرد، هنوز حاضر نیست امتیازاتی بدهد که بتواند زمینه‌ساز دستیابی به توافق شود. در چنین شرایطی، گزینه باقی‌مانده برای او همان رویکردی است که مارکو روبیو و اسکات بسنت از آن حمایت می‌کنند: اعمال فشار اقتصادی.
اما این سیاست، در بهترین حالت، راهکاری موقت برای عبور از شرایط فعلی است. اکنون این ایران است که باید وضعیت موجود را بپذیرد؛ اما تهران اعلام کرده است که چنین کاری نخواهد کرد؛ موضوعی که در تازه‌ترین موضع‌گیری ایران نیز بر آن تأکید شده است. این بدان معناست که ایران تلاش خواهد کرد محاصره را بشکند؛ اقدامی که می‌تواند به تشدید تنش‌ها و آغاز جنگی گسترده‌تر منجر شود.
وقتی ترور می‌کنید
نباید از اقدام متقابل تعجب کنید
دنیل دیویس؛ سرهنگ بازنشسته ارتش آمریکا، در نقد عملکرد تروریستی دولت آمریکا گفت: نخبگان فاسد حاکم بر آمریکا تا چه اندازه از واقعیت فاصله گرفته‌اند! آقای فلایشر از گزارش‌های مربوط به تلاش احتمالی ایران برای ترور اسکات بسنت به‌شدت خشمگین است؛ اما خودش از ترور ژنرال‌ها، دانشمندان و مقام‌های ارشد ایرانی و حتی اعضای خانواده‌هایشان حمایت می‌کند. وقتی چنین اقداماتی را توجیه می‌کنیم، در واقع دشمنانمان را به تلافی‌جویی مشابه تشویق می‌کنیم. یکی از بزرگ‌ترین خطاهای این نخبگان آن است که تصور می‌کنند می‌توانند هر اقدامی علیه دیگران انجام دهند، بی‌آنکه روزی با همان رفتار مواجه شوند؛ تفکری که در نهایت به رنج و آسیب برای کشور خودمان منجر خواهد شد.
پاچه‌گیری نتانیاهوی همه چیز باخته در کنست
در اسرائیل، ادبیات پرخاشگرانه و پاچه‌گیرانه نتانیاهو در کنست، اعضای پارلمان و رقیبان را به جان او انداخت.
او هم جنگ را باخته و هم انتخابات را و در آستانه تشکیل کمیته بررسی شکست در جنگ و ضمناً محاکمه به خاطر پرونده فساد است.
نتانیاهو که به‌وضوح رنگش پریده و عصبانی بود، به ائتلاف برنده (رقیب) حمله کرد و به طعنه گفت: «ما نباید دولتی داشته باشیم که به‌هیچ‌وجه به فهرست نمایندگان عرب وابسته باشد». در مقابل، اسکات بنت به او و همسرش با لحنی تند پاسخ داد: درباره مشاورانتان که از قطر پول دریافت کردند چه؟ آیا آن‌ها مشکلی ندارند؟
همچنین گادی آیزنکوت که به‌عنوان رئیس ائتلاف برنده انتخابات مسئول تشکیل دولت شده، در واکنش به اظهارات بنیامین نتانیاهو در مراسم سوگند نمایندگان و آغاز به کار پارلمان جدید، به‌تندی از او انتقاد کرد و گفت: نشستم و به سخنرانی متوهمانه، پر از نفرت و شرم‌آور نخست‌وزیری گوش کردم که دوره‌اش به سر آمده است و از یک فرصت حکومتی سوءاستفاده می‌کند. اکنون حتی بیشتر متقاعد شده‌ام که او لایق این پست نیست حتی برای یک دقیقه.
واقعیت این است که اگر ایران در جنگ مقتدر ظاهر نشده و نتانیاهو را به زمین سفت واقعیت نکوبیده بود، او پانزده کرسی را از دست نمی‌داد، بلکه کرسی‌های بیشتری را در انتخابات کسب می‌کرد و نخست‌وزیر قوی‌تری بود. اما او اکنون از اسب افتاده، مُشتش برای جامعه صهیونیستی باز شده، ناتوان از دروغ و فریب بیشتر است، و احتمالاً برای پرونده‌های به‌تأخیر‌افتاده فسادهایش محکوم خواهد
شد.
خودزنی از سر عصبانیت و درماندگی نتانیاهو
عمیت سگال، تحلیلگر صهیونیست، درباره اظهارات پرخاشگرانه نتانیاهو در کنست گفت: به نظر من سخنرانی ۴۰ دقیقه‌ای نتانیاهو یک اشتباه سیاسی بزرگ بود. درست در روزی که اختلافات میان احزاب مخالف، تشکیل دولت تغییر را دشوارتر کرده بود، نتانیاهو باید آشتی‌جویانه‌ترین سخنرانی ممکن را انجام می‌داد و راه را برای دولت وحدت یا انتخابات باز می‌گذاشت. اما با سخنرانی تند خود عملاً باعث شد لیبرمن، بنت، آیزنکوت و یائیر گولان دوباره به این نتیجه برسند که باید برای تشکیل دولت جایگزین تلاش کنند. آن‌ها هنوز زمان کافی و مأموریت تشکیل دولت را در اختیار دارند و حتی امکان تمدید آن نیز وجود دارد.