روایتی از زندگی و دفاع مردمی

رسول شمالی ورزنده
پخش موفقیت‌آمیز و استقبال مردم از مجموعه تلویزیونی «نجلا» باعث شد تا فصل دوم این مجموعه نیز تولید شود.«نجلا ۲» به بخش مهم و تاثیرگذاری از وقایع جنگ تحمیلی می‌پردازد و در همین مسیر با الهام گرفتن از فضاهای بکر جنوب غربی کشورمان در دوران دفاع مقدس و همچنین فراهم کردن لوکیشن‌های خاص آن دوران در شهرهای جنگ‌زده مثل خرمشهر و آبادان و زندگی مردم جنگ زده، هم آثار مخرب جنگ و هم رشادت‌ها و دلاوری‌های مردم جنوب کشورمان را به تصویر کشیده است. البته در برخی از سکانس‌هایی که نشان‌دهنده دوران جنگ تحمیلی است شتابزده عمل شده که می‌توانست به شیوه تاثیرگذارتری برای بیننده تلویزیونی و به‌خصوص نسل جوان که هرگز دوران جنگ و دفاع مقدس را لمس نکرده است، زشتی‌ها و زیبایی‌های جنگ از زاویه دوربین این مجموعه ملموس‌تر روایت شود.
علی رغم اینکه داستان سریال «نجلا ۲» عاشقانه است اما به دلیل اینکه این روایت در دوران جنگ تحمیلی اتفاق می‌افتد، این داستان بهانه‌ای است که بیننده در فضای دوران دفاع مقدس قرار بگیرد که همین اتفاق هم افتاده است. شیرینی قصه این مجموعه هم به همین است که مردم ما علی‌رغم وقوع یک جنگ تحمیلی از سوی ابرقدرت‌های جهان آن زمان مثل آمریکا و شوروی سابق در کنار نبرد دلاورمردانه ارتش و سپاه و بسیج علیه دشمنان انقلاب اسلامی به زندگی روزمره خود ادامه می‌دهند و از طرفی هم پایبند به ارزش‌های دینی انقلابی هستند. آنچه در «نجلا 2» هم به نمایش درآمده، بخشی از همین واقعیت‌های زندگی مردم در دوران جنگ تحمیلی است.«نجلا ۲» در واقع بیانگر حقایقی از جنگ تحمیلی است که تاکنون در دیگر سریال‌ها و فیلم‌هاي دفاع مقدس کمتر شاهد آن بودیم. داستان این فصل اگر چه ادامه قصه کاراکتری بنام«عبد دشتی» است که«حسام منظور» در آن ایفای نقش کرده است اما به‌نظر می‌رسد که در این فصل بازی متفاوتی از این بازیگر را شاهد هستیم، چراکه حالا این بازیگر در این نقش پخته‌تر و باتجربه‌تر شده و آن حسی که تماشاگر می‌خواهد از«عبد دشتی» به عنوان یک کاراکتر اهل جنوب و آبادان داشته باشد بیشتر است و به نوعی باید گفت که به دل می‌نشیند،هرچند که در این فصل شاهد تغییراتی در برخی از کاراکترها هستیم و«محیا دهقانی» جایگزین سارا رسول‌زاده در نقش «نجلا» شده است و شاید این تغییر در ذائقه تماشاگران تاثیر نامتعارفی بگذارد و به نوعی به این ارتباط معنوی لطمه‌ای وارد کند. اما به‌نظر می‌آید که پس از پخش بیش از ۱۰ قسمت از مجموعه «نجلا ۲» بیننده تلویزیون با کاراکتر جدید مانوس می‌شود و همان ارتباط قبلی برقرار می‌شود.
مجموعه«نجلا ۲» طولانی‌تر از فصل اول خواهد بود و به گفته عوامل تولید، این مجموعه در فصل دوم در ۴۰ قسمت تولید شده و تا پایان ماه مبارک رمضان و تا عید فطر از شبکه سه تلویزیون برای مخاطبان این شبکه پخش خواهد شد؛ نکته جالب و اساسی در فصل دوم این سریال روند قصه با حال و هوای سال‌های ۵۸ و ۵۹ است. موضوع اشغال خرمشهر توسط نیروهای بعثی عراق و مسئله حصر آبادان که تاکنون کمتر به آن‌ پرداخته شده است از ویژگی‌های مجموعه«نجلا ۲» است که دفاع جانانه مردم از شهرهایشان را نمایش می‌دهد.
«عبد دشتی» جوان آبادانی که پس از اتفاقات متعددی که برایش پیش می‌آید و اسیر شدن به اتفاق همشهری و دوستش«عطا» که مصطفی ساسانی نقش آن را بازی می‌کند و صحنه‌های تکان‌دهنده دوران اسارت در اردوگاه نیروهای بعثی عراق و سپس رهایی آنها از اسارت و ورود به خاک ایران و شهرشان آبادان، قصه روند جدیدی به خود می‌گیرد، در پس این ماجراها هم شاهد نفوذ برخی از نیروهای استخبارات عراق در خاک ایران و به‌خصوص در منطقه جنوب و آبادان و خرمشهر هستیم، مامور استخبارات عراق که «هدایت ‌هاشمی» ایفاگر نقش آن هست و به خوبی توانسته در این کاراکتر ظاهر شود با حیله‌گری و ترفندهایی که دارد قصد نفوذ در خاک ایران و کسب اطلاعات نظامی و امنیتی است و در همین رابطه شاهد ماجراهای تلخ و شیرینی هستیم که ما را با واقعیت‌های جنگ تحمیلی آشنا می‌کند.
به هرحال«نجلا ۲» یک تراژدی از برخی اتفاقات دوران دفاع مقدس است که این بار با قصه‌ای فراتر از آنچه تاکنون شاهد آن بودیم برای مخاطبان به نمایش گذاشته شده است. یک درام خانوادگی و عشقی از یک جریان زندگی در دوران جنگ تحمیلی که به نوعی قصد دارد در کنار وابستگی‌های قومی و عشایری،‌ اتحاد و وحدت مردم را به نمایش بگذارد و به‌نظر می‌رسد که مجموعه«نجلا» در فصل اول و دوم خود در این زمینه موفق عمل کرده و توانسته وحدت و یکپارچگی مردم ایران را در سایه اسلام به تصویر بکشد.
هرچند که نقص‌ها و کمبودهایی هم در جریان تولید این سریال بوده و این مجموعه هم عاری از نقص نیست اما تلاش عوامل این سریال به‌گونه‌ای بوده که می‌توان گفت که مجموعه«نجلا» به آن قصه واقعی که به زندگی مردم در دوران دفاع مقدس مربوط می‌شود بسیار نزدیک‌تر است و همین امر سبب شده که این مجموعه در دل مردم جای بگیرد و مخاطبان زیادی داشته باشد، اما آنچه می‌تواند نقطه قوت پخش این سریال از شبکه سه سیما باشد آن است که نسل جوان و نسل جدید که در سال‌های دفاع مقدس نبودند و سال‌ها پس از جنگ متولد شدند با تماشای این مجموعه در فضای دوران دفاع مقدس قرار می‌گیرند و حس و حال پدران و پدربزرگان و مردم آن دوران را درک خواهند کرد این نوع روایت با زبان تصویر بازتاب بسیار خوبی را در بین قشر جوان جامعه خواهد داشت به هرحال تولید چنین مجموعه‌هایی که بتواند راوی درستی از وقایع و اتفاقات دوران دفاع مقدس باشد بایستی بیشتر توسعه یابد و رونق بگیرد و سازندگان آثار جنگی و به‌خصوص دوران دفاع مقدس به این نوع قصه‌ها روی بیاورند این نوع آثار در عین حالی که به یک قصه ملودرام و اجتماعی می‌پردازند می‌توانند راوی واقعی از دوران دفاع مقدس هم باشند که امیدواریم این نوع حرکت‌ها که در تولیدات صداوسیما به آن پرداخته شده و قابل تقدیر است در دیگر نهادهای فرهنگی‌، هنری و سینمایی کشور هم به این نوع قصه‌ها بیشتر پرداخته شود چراکه نسل جوان امروز که دوران دفاع مقدس را ندیده‌اند و درک نکرده‌اند تشنه دیدن چنین آثاری هستند تا از رشادت‌ها و افتخارآفرینی‌های پدران و مادران خود درس بگیرند و امروز این وظیفه سنگین بر دوش ارگان‌ها و نهادهای فرهنگی‌، هنری کشور است که پای کار بیایند و فضای تولیدات و آثار هنری شان را به عطر عاشقی دوران دفاع مقدس که برگرفته از مکتب حسینی است معطر کنند.