نقش الهام الهی در بحرانها
آموزههای قرآن گویای آن است که الهامات بلکه حتی وحی الهی از نوع غیر تشریعی، میتواند انسانها را در شرایط بحران از عمل سفیهانه رها سازد و به رشد برساند که در تقابل آن است. این تقابل را خدا در آیاتی از قرآن بیان کرده که میتوان به آیات 2 و 4 سوره جن اشاره کرد.
خدا در قرآن بیان میکند که چگونه مادر موسی(ع) که پیامبر نبود، به وحی الهی غیرتشریعی، راه رشد را دریافت و با فراغت خاطر فرزند را به امواج خروشان نیل داد: ما به مادر موسی الهام کردیم که: «او را شیر ده؛ و هنگامی که بر او ترسیدی، وی را در دریا (ی نیل) بیفکن و نترس و غمگین مباش، که ما او را به تو بازمیگردانیم و او را از رسولان قرار میدهیم!».... (سرانجام) قلب مادر موسی از همه چیز (جز یاد فرزندش) تهی گشت؛ و اگر دل او را (بهوسیله ایمان و امید) محکم نکرده بودیم، نزدیک بود مطلب را افشا کند! (قصص، آیات 7 تا 10)
همچنین خدا با وحی غیرتشریعی، حضرت یوسف(ع) را پیش از پیامبری از خطر عمل خلاف عفت حفظ کرد: و در حقیقت آن زن با همت تمام آهنگ وى کرد؛ و یوسف نیز اگر برهان و معجزه پروردگارش را ندیده بود، با همت تمام آهنگ او میکرد. ما با برهان معجزه چنین کردیم تا بدى و زشتکارى را از او بازگردانیم، چرا که او از بندگان مُخلَص ما بود.(یوسف، آیه 24)
خدا همچنین درباره پیامبر(ص) میفرماید: نزدیک بود آنها تو را (با وسوسههای خود) از آنچه بر تو وحی کردهایم بفریبند، تا غیر آن را به ما نسبت دهی؛ و در آن صورت، تو را به دوستی خود برمیگزینند! و اگر ما تو را ثابت قدم نمیساختیم (و در پرتو مقام عصمت، مصون از انحراف نبودی)، نزدیک بود به آنان تمایل کنی. (اسراء، آیات 73 و 74)
از این آیات دانسته میشود که اگر تثبیت الهی نبود، پیامبر(ص) گرایشی هرچند کم به کافران پیدا میکرد؛ اما چنین چیزی رخ نداد، زیرا تثبیت الهی وجود داشت و دیگر گرایشی رخ نداد.