تغییر کاربری اراضی کشاورزی امنیت غذایی را نابود می‌کند

 

 

 

 

 

به گزارش خبرگزاری تسنیم، از بزرگترین پیامدهای ناگوار و خسارات جبران ناپذیر تغییر کاربری زمین‌های کشاورزی، تهدید امنیت غذایی کشور است، لذا باتوجه به پایین بودن سرانه اراضی کشاورزی کشور، حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها ضروری است. یافته‌های تحقیقاتی نشان می‌دهد در حال حاضر برای هر ایرانی 2400 متر زمین کشاورزی در کشور وجود دارد. 

وقتی این میزان زمین تخریب و دچار تغییر کاربری یا به هر شکلی از گردونه تولید خارج می‌شود به یقین امنیت غذایی ملت ایران دچار مخاطره می‌شود. به عنوان مثال بر اساس آمار سازمان جهاد کشاورزی استان گیلان در پنج سال گذشته 462 هکتار از باغ‌های چای تغییر پیدا کرده و به همین نسبت اشتغال افرادی که در این بخش شاغل بوده‌اند از میان رفته است.

کاهش تولیدات کشاورزی و دامی و رکود در صنایع تبدیلی وابسته به این تولیدات و در مخاطره قرار گرفتن استقلال اقتصادی و کاهش تولید ناخالص ملی از دیگر پیامدهای این پدیده است. محاسبات نشان داد، هر هکتار زمین کشاورزی در صورت تغییر به غیر کشاورزی امنیت غذایی 20 نفر را به خطر می‌اندازد. طبق محاسبات سال 1396 ضریب امنیت غذایی از میزان تأمین کالری در کشور 60 درصد است در صورتی که بر اساس یک اقتصاد صحیح این عدد باید 80 درصد باشد.

همچنین مطالعات نشان می‌دهد بین دو متغیر تغییر کاربری و افزایش درآمد ارتباط معناداری وجود دارد؛ با این توضیح که هر چه تغییر کاربری اراضی  کشاورزی بیشتر شود قیمت اراضی بالاتر و به همان نسبت افزایش درآمد ناگهانی نصیب خانوارها می‌شود. به دنبال افزایش درآمد، بهبود زندگی خانوارها فراهم می‌شود و کشاورزان نیز در کوتاه مدت منافع خود را در فروش زمین‌هایشان به دلالان و تغییر کاربری اراضی‌شان می‌بینند و سرمایه‌های ملی تجدیدناپذیر کشور از جمله اراضی جنگلی، شالیزاری و باغ‌ها و در مجموع منابع طبیعی کشور از عرصه تولید خارج و به ساختمان و ویلا تبدیل می‌شوند.

تخلیه روستاها با تغییر کاربری اراضی

اختلال در نظام اقتصادی توسط زمین خواران به واسطه دلال بازی اراضی کشاورزی با هدف ساخت و سازهای غیرمجاز مسکونی، صنعتی و خدماتی در حاشیه یا نزدیک روستاها و کاهش روزافزون فضای سبز و درختان در عرصه طبیعی کشاورزی به صورت غیرقابل برگشت، از پیامدهای ناگوار تغییر کاربری غیرمجاز اراضی کشاورزی به شمار می‌رود.

در بسیاری موارد پول‌های بادآورده ناشی از این تغییر کاربری‌ها در چرخه فساد وارد شده و در رشوه به کارمندان شهرداری‌ها و فرمانداری‌ها و اعضای شوراها هزینه می‌شود تا امکان تغییر کاربری توسط فرد افزایش یابد. 

بررسی‌ها نشان می‌دهد افزایش مهاجرت روستاییان به شهرها، وابستگی به بیگانگان و افزایش بیکاری، کاهش درآمد کشاورزان، توسعه نامتوازن شهرها و شهرک‌ها و گسترش معضل حاشیه‌نشینی، کاهش شدید و غیرقابل جبران کیفیت و کمیت تولیدات کشاورزی و سطح زیرکشت محصولات زراعی و باغی خصوصا در اراضی مرغوب کشاورزی و خروج عرصه‌های کشاورزی از چرخه تولید و تغییر اقلیم از بزرگترین مشکلات و چالش‌های ناشی از تغییر کاربری غیرمجاز اراضی کشاورزی است.