سنت‌های الهی و حق انتخاب

سنت‌های الهی همان قوانین حاکم بر اساس مشیت حکیمانه‌ای است که بر هستی از جمله جان و جامعه و جهان حکومت می‌کند.
از جمله سنت‌های الهی حاکم می‌توان به سنت انتخاب آزاد و با اراده انسان در چارچوب مشیت حکیمانه اشاره کرد. به این معنا که خدا جان آدمی را به گونه‌ای آفریده که به اراده خویش می‌تواند حق آزادی انتخاب میان حق و باطل، خیر و شر، خوب و بد، زشت و زیبا داشته باشد؛ البته سنتی دیگر نیز از سوی خدا حاکم است که هر کسی باید پاسخگوی انتخاب خود باشد؛ به این معنا که پیامدهای انتخاب و عمل را نیز پذیرا باشد؛ پس چه بخواهد یا نخواهد یا دوست داشته باشد یا نداشته باشد، هر انتخابی پیامدهایی از خیر و شر نیز به دنبال دارد که برای آن ثابت است و اراده و عدم اراده یا حب و بغض انسان در آن تاثیری ندارد؛ زیرا کسی که انتخابی را می‌کند، لوازم آن انتخاب از جمله پیامدهای آن را نیز انتخاب کرده است. بنابراین، انتخاب تقوا، برکت و بهشت رستگاری را به دنبال دارد(مائده، آیه 96) و انتخاب بی‌تقوایی و فجور، بی‌برکتی و دوزخ و شقاوت را با خود می‌آورد.(همان؛ شمس، آیات 7 تا 10)
براساس تعالیم قرآن، سنت‌های بسیاری بر هستی حاکم است که شناخت آن می‌تواند انسان را نه تنها در فهم امور بلکه در انتخاب‌ها یاری کند. می‌توان مجموعه این سنت‌های الهی را در کلماتی به ویژه «کذلک»‌های قرآن به دست آورد؛ زیرا این واژه بیانگر تکرار امری در قالب سنت‌های الهی است؛ به عنوان نمونه خدا وقتی می‌فرماید: وَکَذَلِکَ نُنْجِی الْمُؤْمِنِینَ؛ و این گونه مومنین را نجات می‌دهیم.(انبیاء، آیه 88) به سنتی ثابت و تبدیل ناپذیر (احزاب، آیه 62؛ اسراء، آیه 77) اشاره دارد که بر انسان‌ها حاکم است.