الگوی سرگرمیسازی
سید محمد برقعی
رنجی که سالهاست متولیان فرهنگی در حوزه سرگرمیسازی با آن دست و پنجه نرم میکنند، تولید آثاری است که در عین جذابیت، خانواده پسند هم باشد. شاید میدان عمل از دور ساده به نظر برسد، اما با وجود انفجار آثار فرهنگی و فیلمهای رنگارنگ امروزی جلب نظر مردم کار آسانی نیست.
مردمی که از شبکههای اجتماعی تا شبکههای ماهوارهای، از آثار نمایشخانگی تا سریالهای ابر کمپانیهای پخش فیلم دنیا را مقابل خود دارند و آزادانه دست به انتخاب میزنند.
این مهم زمانی پیچیدهتر میشود که ذائقه مخاطبین تحت تاثیر آثار متکثر، گسترش مییابد و همزمان ضریب تولیدات فرهنگی کاهش مییابد.
این ادعا قریب به واقعیت است که ذائقه عمومی جامعه، روزانه در حال نوسان بین تولیدات فرهنگی است. در یک مثال ساده فراگیری و تاثیرگذاری سریال بازی مرکب قابل پیشبینی نبود. مجموعهای که خیل عظیمی از محتویات پیرامونی را در پی داشت که از کیلیپهای اینستاگرامی تا صفحه اول روزنامههای کثیرالانتشار داخلی را شامل میشد.
بدون تردید انطباق با شرایط جدید برای رسانه ملی و زیست همزمان در هنجارها و اصول ایرانی_اسلامی کاری شدنی اما بسیار مشکل است. اتفاقی که امید میرود در دوران تحول صدا و سیما بیشتر مورد توجه قرار بگیرد.
اما درمیان شبکههای فعلی تلویزیون و با توجه به نظرسنجیهای ماهانه صداوسیما، شبکه سه تجربه موفقی در حوزه سرگرمیسازی داشته است و میتواند الگوی مناسبی برای این امر در جهت بالا بردن مخاطبین صداوسیما باشد.
در سالهای اخير مجموعههای متنوع و موفقی در این شبکه تولید شده که موجبات فاصله محسوس شبکه سه با شبکههای دیگر صداوسیما را فراهم آورده است.
مجموعههایی مانند عصر جدید، زوجی نو، اعجوبهها، سیم آخر، مامانها، میدون و بدون توقف در شبکه سه سیما از چند جهت قابل بررسی هستند:
اول: رویکرد ایرانی- اسلامی غلیظ این آثار که به راحتی قابل تشخیص است و آثار مذکور را خانوادگی و اصیل کرده است.
دوم: اقبال عمومی به این مجموعهها در حالی است که زمان زیادی از روی آنتن رفتن آنها نمیگذرد. به زبان دیگر سابقه آشنایی مخاطب با این برنامهها بعضا به یک سال نمیرسد و این موضوع در جلب نظر مخاطبین متغیر مهمی محسوب میشود.
در آخر اینکه تکثر تولیدات مذکور نشان از ریسکپذیری بالا در تولید آثار تلویزیونی دارد. با وجود اینکه این ریسکپذیری در نمونههایی مانند «اتفاق» و «برنده باش» اثر مطلوبی نداشته است اما در بیشتر مجموعههای تولیدی رو به جلو و موثر واقع شده و موتور محرک موفقیتهای شبکه سوم سیما در سالهای اخیر بوده است.