ایران در رسانههای جهان
سرویس سیاسی-
رسانههای بینالمللی و منطقهای روزانه اخبار و تحلیلهای مختلفی را درباره ایران منتشر میکنند. ترجمه گلچینی از این گزارشات و تحلیلها به معنای تایید محتوای آنها نبوده و صرفاً برای آشنایی مخاطبان با فضای رسانههای خارجی درباره کشورمان
است.
دیلی سیگنال: پیشرفت برنامه هستهای ایران غمانگیز است
وبگاه «دیلی سیگنال» در مطلبی به قلم «پیتر بروکس»، معاون سابق وزیر دفاع آمریکا و عضو برجسته در روابط امنیت ملی در بنیاد هریتیج نوشت: گزارش محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادعا میکند که تهران به سرعت در حال پیشبرد فعالیتهای اتمی خود است. در این موضوع هیچ شگفتی وجود ندارد. در واقع، موسسه علوم و امنیت بینالمللی برآورد میکند که زمان لازم برای ساخت یک بمب هستهای در حال حاضر تنها به یک ماه برسد. دو بمب دیگر میتواند در کمتر از پنج ماه ساخته شود. تهران برخلاف برجام از سانتریفیوژهای پیشرفته برای غنیسازی اورانیوم استفاده میکند.
بر اساس گزارش موسسه علوم و امنیت بینالمللی، نکات غمانگیز سند آژانس بینالمللی انرژی اتمی عبارتند از:
* ایران در حال غنیسازی اورانیوم با خلوص 60 درصد است، بسیار فراتر از سطح مجاز برجام که کمتر از 4 درصد است و به سطح تسلیحات 90 درصد نزدیک میشود.
* بر خلاف مفاد برجام، تهران از سانتریفیوژهای پیشرفته برای غنیسازی اورانیوم استفاده میکند.
* ایران در حال آزمایش میانبرهای غنیسازی اورانیوم برای افزایش سرعت تولید مواد شکافتپذیر برای سلاحهای هستهای است.
* تهران بر خلاف مفاد برجام، فلز اورانیوم را برای استفاده احتمالی در سلاحهای هستهای تولید میکند.
چه کسی میداند در عمق برنامههای هستهای ایران چه میگذرد، زیرا برجام اجازه نظارت بر همه تاسیسات هستهای بالقوه را نمیدهد و تهران از ماه فوریه، آژانس بینالمللی انرژی اتمی را از نظارت بر برنامه هستهای خود منع کرده است. در واقع، روحانیون در ایران، همانطور که انتظار میرفت، هرگز دامنه کامل برنامه هستهای خود را برای آژانس بینالمللی انرژی اتمی فاش نکردند. در حال حاضر، واشنگتن منتظر تشکیل کامل دولت جدید تهران و بازگشت آن به میز مذاکره است تا در مورد توافق هستهای معیوب که ایالات متحده در سال 2018 از آن خارج شد، وارد گفتوگو شود؛ این کار احتمالاً به دلیل کاستیهای متعدد آن میباشد.
همه اقدامات اتمی ایران که توافق را نقض میکند، قصد دارد تا کاخ سفید را با دیدگاههای کابوسآمیز پیوستن ایران به کره شمالی، که اکنون زرادخانه هستهای تهدیدآمیز دارد، متزلزل کند. این نوع تحریکات ایران نوعی پرتگاه هستهای و باجگیری است که فشار دیپلماتیک بیشتری را در میز مذاکره بر ایران وارد میکند و در عین حال فشاری بر آمریکاست تا امتیازات بیشتری را در هرگونه توافق هستهای آینده بدهد. در حالی که تهران اصرار دارد که تنها به دنبال یک برنامه هستهای صلح آمیز است، برنامههای هستهای و موشکی آن داستان کاملاًً متفاوتی را روایت میکند؛ روایتی افسانهای که دولت بایدن نباید فریب آن را بخورد.
فارن افرز: چگونه توافق هستهای نجات مییابد
وبگاه «فارن افرز» در مطلبی نوشت: چالش پیش روی واشنگتن و تهران این است که چگونه برجام را در پی گسست تحریک شده توسط دولت ترامپ بازگردانند. پس از شش دور مذاکره، ایالات متحده موافقت کرد اکثر و نه همه تحریمهای دوران ترامپ علیه ایران را لغو کند. تهران معتقد است که برخی از تحریمهایی که به قوت خود باقی میماند، آشکارا توافق هستهای اصلی را نقض میکند. بهعنوان مثال، پس از آنکه شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه آمریکا مبنی بر تمدید تحریم تسلیحاتی منقضی شده سازمان ملل را رد کرد، دولت ترامپ تحریم یکجانبهای را برای تهیه یا خرید تسلیحات متعارف به یا از ایران اعمال کرد. ایران این سیاست را تلاشی برای ممانعت از مشارکت سایر کشورها در فعالیتی میداند که قوانین بینالمللی دیگر آن را ممنوع نمیکند. اما با توجه به دخالت ایران در جنگهای سوریه و یمن، حمله نیروهای نیابتی ایران یا شرکای این کشور به منافع آمریکا در عراق و درگیریهای دریایی میان ایران و اسرائیل، دولت بایدن میترسد که لغو تحریمها مخالفت شدیدی را برای شرکای منطقهای این کشور ایجاد کند.
حل برخی از مسائل که غرب از ایران انتظار دارد تا در جبهه هستهای انجام دهد مشکل است. بهعنوان مثال، قدرتهای غربی از ایران میخواهند که «زمان شکست» خود را بازگرداند؛ همان مدت زمانی که تهران برای جمعآوری اورانیوم غنی شده برای ساخت یک سلاح هستهای نیاز دارد. اکنون تخمین زده میشود که ایران تنها یک ماه تا آغاز زمان شکست فاصله دارد. با توجه به پیشرفتهایی که ایران از سال 2019 در زمینه تحقیق و توسعه بهویژه در مورد سانتریفیوژها داشته است، برچیدن ماشین آلات برای رسیدن دوره شکست به یک سال احتمالاً کافی نخواهد بود. آنچه مورد نیاز است خنثیسازی زیرساختها و خطوط مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته است، گامیکه تهران آن را هم تحقیرآمیز و هم فراتر از تعهدات برجامی میداند.
دو طرف همچنین از نظر روند مراحلی که باید برای بازگشت به تعهدات کامل برجام انجام دهند، با یکدیگر فاصله دارند. با توجه به اینکه ایالات متحده ابتداً از برجام خارج شد، تهران انتظار دارد که واشنگتن اولین قدم را با لغو تحریمهای دوران ترامپ برداشته و سپس به ایران زمان کافی برای بررسی لغو موثر تحریمها را بدهد. رهبر ایران صراحتا این خواسته را مطرح کرده است. این ناشی از بیاعتمادی عمیق ایران به وعدههای ایالات متحده است.
علاوه بر این، هر دو طرف به دنبال تعهداتی هستند که در چارچوب اصلی برجام نیست. واشنگتن خواهان تعهد صریح ایران است که در مذاکرات بعدی برای دستیابی به یک توافق «قویتر و طولانیتر» مشارکت خواهد داشت که ممکن است شامل قدرت منطقهای ایران شود. تهران به دنبال تضمینهایی است که واشنگتن بار دیگر از برجام خارج نخواهد شد یا با اعمال تحریمهای جدید بهطور مستمر آن را تضعیف نمیکند.
برای خروج از بنبست، هر دو طرف باید از برخی خطوط قرمز خود عقبنشینی کنند. هیچ دلیلی وجود ندارد که ایران مذاکرات بعدی را در آینده رد کند، زیرا این تعهد نه از نظر قانونی لازمالاجرا است و نه از نظر زمانی مذاکرات میتواند برخی از نگرانیهای تهران در مورد کاستیهای رفع تحریمها را برطرف کند. ایالات متحده و شرکای اروپایی آن نیز باید با یک بازه زمانی کوتاهتر کنار بیایند: اگر جدول زمانی یکساله دست نیافتنی است، آنها باید به یک پنجره شکست نه یا ده ماهه بسنده کنند، که بر زمان شکست یک ماه یا کمتر که بدون توافق وجود دارد ترجیح داده میشود. تهران همچنین باید به سؤالات آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مورد آثار گزارش نشده از مواد هستهای موجود در سایتهای هستهای ایران که به فعالیتهای هستهای این کشور قبل از 2003 برمیگردد، پاسخ دهد.
در ورای مذاکرات هستهای، دولت بایدن باید بین ایران و همسایگان عرب را تشویق کند تا به برخی از مسائل حل نشده آنها درباره نقش تهران در منطقه رسیدگی شود. واشنگتن باید از آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل بخواهد که پشتیبان طرح گفتوگوی منطقهای باشد که ایران، عراق و شش همسایه آنها در خلیج فارس: بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی را گرد هم میآورد. در این طرح در مورد اقدامات اعتمادسازی که میتواند به طرح امنیتی پایدار برای منطقه خلیج فارس منجر شود، بحث خواهد شد.
آمریکن تینکر: واشنگتن نباید تحریم ایران را کنار بگذارد
وبگاه محافظهکار و ضدایرانی «آمریکن تینکر» در گزارشی ادعا کرد: در حالی که تعداد کمی از سیاستمداران یا دولتها از اینکه بمب اتمی یکی از اهداف استراتژیک ایران برای اطمینان از بقای حکومت است، بیخبرند، هنوز اراده کافی برای جلوگیری از دستیابی به این هدف وجود ندارد. آیا ایران از دستیابی به بمب هستهای دست کشیده و به این نتیجه رسیده است که بدون سلاح هستهای و تنها با لغو تحریمها، میتواند از این وضعیت نجات یابد؟ یا شاید نگران بود که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی قطعنامهای علیه ایران صادر کند و پرونده هستهای ایران را مجدداًً به شورای امنیت ارسال کند، که این امر تحریمهای سازمان ملل را به تحریمهای موجود آمریکا اضافه میکند و ایران را به وضعیت اقتصادی قبل از 2015 باز میگرداند. بنابراین ایران سیاست خرید زمان را از طریق مذاکرات بینتیجه با غرب و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در پیش میگیرد.
در چنین شرایطی، آقای گروسی به تهران سفر کرد و در پایان سفرش نتیجه مذاکرات با مقامات ایرانی را «سازنده» توصیف کرد. وی در یک کنفرانس مطبوعاتی اعلام کرد که از دیدار با رئیس جدید سازمان انرژی اتمی ایران خوشحال است و تأیید کرد که «کمتر از دو هفته دیگر، کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین برگزار میشود که یکی از مهمترین رویدادهای هستهای جهان است. ایالات متحده همچنین بهطور ضمنی ابراز علاقه کرد که بازگشت ایران به مذاکرات وین باعث لغو تحریمهای مربوط به برجام شود.
کاملاًً واضح است که کشورهای 1+5 نیز از این کلمات ابراز رضایت میکنند و به ایران سیگنالهایی از مزایایی که از بازگشت ایران به مذاکرات وین و تدوین توافقنامه جدید نصیب این کشور میشود میدهند. در واقع، دستیابی به توافق جدید با ایران و لغو تحریمها میتواند برای کشورهای غربی بسیار سودمند باشد و میتواند بازار 85 میلیون نفری ایران را برای سرمایهگذاری و صادرات محصولات خود فراهم کند.
همچنین با ورود نفت و گاز ایران به بازار جهانی، قیمت این محصولات کاهش مییابد که به نفع کشورهای صنعتی خواهد بود.
در عین حال، آنها فکر میکنند که میتوانند ایران را از دستیابی به بمب اتمی، حداقل برای مدتی، منع کنند. اما این همان محاسبه غلط است که میتواند به رهبر ایران قدرت تازهای بدهد. اگر کشورهای غربی بهویژه آمریکا در کنار مردم ایران [ادعای در کنار مردم ایران بودن از سوی آمریکایی که خود اذعان دارد شدیدترین تحریمهای تاریخ را بر ایرانیان تحمیل کرده، بیش از آنکه غلط باشد، پیشنهادی مضحک است!] باشند و شرایط سختی را روی میز مذاکره بگذارند، میتوانند ایران را مجبور کنند که نه تنها از فعالیتهای هستهای خود بلکه از برنامههای موشکی و دخالت خود در منطقه دست بکشد. در غیراین صورت، بدتر شدن اوضاع اقتصادی و اجتماعی ایران باعث قیامهای گسترده اجتماعی میشود که سرانجام آن سرنگونی حکومت ایران است.
در همین حال ایران میداند که نمیتواند بهطور ناگهانی و کامل از برجام خارج شود، اما به دنبال این است که زمان بخرد و جاه طلبیهای هستهای خود را مخفیانه دنبال کند. تا چه حد ممکن است ایران بتواند این بازی را انجام دهد، واکنش جامعه بینالمللی چه میتواند باشد و چگونه جامعه ایران در برابر همه کمبودهای اقتصادی و اجتماعی واکنش نشان میدهد، از جمله موضوعاتی است که ارزش پیگیری دارد.