ایران در رسانههای جهان
سرویس سیاسی-
درایو: آنچه ما در مورد حمله مرگبار هواپیمای
بدون سرنشین ایران به یک نفتکش آموختیم
«جوزف ترویتیک» متخصص مسائل سیاسی و امنیتی، در وبسایت «درایو» نوشت: سومین حمله به نفتکش اسرائیلی «مرسر استریت»، که منجر به کشته شدن دو خدمه انگلیسی و رومانیایی در کشتی شد، در سی ام ژوئیه 2021 رخ داد. هر سه حمله با استفاده از آنچه ارتش آمریکا در حال حاضر از آن به عنوان «حملات هوایی بدون سرنشین یک طرفه» یاد میکند، انجام شده است. همچنین آنها معمولاً «پهپادهای انتحاری» یا «پهپادهای کامیکازه» نامیده میشوند. انفجار در پی برخورد پهپاد، حفرهای به قطر 6 فوت در قسمت بالای کابین ناخدا ایجاد و به فضای داخلی آن آسیب جدی وارد کرد. آزمایشات شیمیایی انفجاری که نشان دهنده یک ماده منفجره مبتنی بر نیترات بود و به عنوان آر دی ایکس شناخته شد، نشان میدهد که پهپاد برای ایجاد آسیب و تخریب تنظیم شده است. بقایای حملات هواپیماهای بدون سرنشین در نفتکش اسرائیلی «مرسر استریت» حاوی اجزای مشابهی با پهپادهای یک طرفه«کامیکازه»که توسط ایران تولید شده است، میباشد. در ماه مه 2021، ایران یک فیلم ویدئویی منتشر کرد که در آن نمونه بزرگتری از یکی از این هواپیماهای بدون سرنشین با نام «شاهد 136» که همه آنها دارای پلان بال بال دلتا هستند، نشان داده میشود.
هواپیمای شاهد 136 تکامل طرحهای کوچکتر هواپیماهای بدون سرنشین بال دلتا ایرانی است که نمونههایی از آنها در حملات موشکی مخرب به زیرساختهای نفتی در عربستان سعودی در سال 2019 استفاده شد. این حملات بیش از هر چیز نشان دهنده توانایی حکومت ایران است؛ و نیروهای نیابتی از هواپیماهای بدون سرنشین کوچک برای حملات از منطقهای دور از آبهای سرزمینی ایران بهره میبرند. همه اینها شواهد بیشتری را ارائه میدهد که حمله به نفتکش اسرائیلی بخشی از جنگ سایهای مداوم بین اسرائیل و ایران بود که در آن هر دو کشتیهای تجاری و نظامی یکدیگر را هدف قراردادند. تعدادی دیگر از کشتیهای مرتبط با اسرائیل نیز در ماههای اخیر با حملات روبهرو شدهاند. با این حال، سومین حمله به نفتکش اسرائیلی اولین مورد از این حوادث بود که منجر به کشته شدن دو خدمه علاوهبر تشدید خصومت بین آنها است که میتواند واکنشهای قابل توجهی از دیگر طرفهای درگیر، مانند ایالات متحده ایجاد کند. حمله به نفتکش اسرائیلی نشان میدهد که تهدید ناشی از هواپیماهای بدون سرنشین کوچک برای نیروهای نظامی و نهادهای غیرنظامی چقدر واقعی است و چگونه ممکن است در آینده افزایش یابد. شاهد 136 و اسلاف آن در حال حاضر با دو حمله بزرگ به اهداف تجاری خارجی مرتبط هستند. کشورهای کوچکتر و بازیگران غیردولتی به طور فزایندهای از پهپادهای انتحاری برای تأثیرگذاری بیشتر در عملیات نظامی و حملات تروریستی استفاده میکنند، مفهومی که عموماً ابتدا توسط اسرائیل مطرح شد. حمله به این نفتکش نشان میدهد که ممکن است سازمانهای غیر نظامی به طور فزایندهای اقدامات لازم را برای کاهش این تهدید انجام دهند.
اینکه چگونه ایالات متحده، اسرائیل و دیگران اکنون به حملات ایران واکنش نشان خواهند داد، باید مشخص شود. صرف نظر از این موضوع، این حادثه زنگ خطر دیگری است که نشان میدهد چگونه تهدید هواپیماهای بدون سرنشین کوچک میتوانند ریسک محاسبات را حتی فراتر از عملیات نظامی سنتی تغییر دهد.
جروزالم پست: بعید به نظر میرسد لغو تحریمها
باعث تغییر رفتار ایران شود
«لاهاوهارکوف» خبرنگار دیپلماتیک و کارشناس مسائل خارجی صهیونیست در «جروزالم پست» نوشت: حمله ایران به یک نفتکش اسرائیلی، باعث نخواهد شد تا دولت بایدن از ماموریت خود برای بازگشت به توافق هستهای 2015 جامع اقدام مشترک منصرف گردد. در واقع، ما شاهد این هستیم که رفتار ایالات متحده در هفتههای اخیر پس از تلاش ایران برای ربودن یک شهروند آمریکایی در خاک آمریکا، افزایش غنی سازی اورانیوم به 60 درصد، تولید اورانیوم و جلوگیری از دسترسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تأسیسات هستهای تغییری نکرده و عملا بدون مجازات باقی مانده است. به نظر میرسد که ایران میتواند در «هر چالش و تهدیدی» از جمله حملات تروریستی بیشتر، افزایش کشته شدن غیرنظامیان و جنگهای نیابتی، پیشرفت بیشتر در برنامه هستهای، نقض برجام، گروگان گرفتن آمریکاییها و انگلیسیها، نقش مهمی بازی کند و دولت بایدن همچنان به دنبال لغو تحریمها باشد و احیای توافق را بهترین گزینه بداند.
علاوهبر این، اتحادیه اروپا در واکنش به کشته شدن یک شهروند رومانیایی، به عنوان یکی از کشورهای عضو آن، در حمله هواپیمای بدون سرنشین ایران به نفتکش اسرائیلی، «انریکه مورا» معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا را به مراسم سوگند ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور جدید ایران که به دلیل نقض حقوق بشر تحت تحریمهای آمریکا قرار دارد، فرستاد و در این زمینه امیدوار است که «مورا» حکومت ایران را متقاعد کند تا به مذاکرات برجام بازگردد. همچنین، بیانیه اتحادیه اروپا در مورد این حمله، حتی یکبار هم از ایران نامی نبرد و جالب اینکه حتی از کسانی که به مقصر ماجرا اشاره کردند، انتقاد کرد.
گزارشهایی در رسانههای عربی خارجی وجود دارد که نشان میدهد ایالات متحده و انگلیس چراغ سبز برای تلافی به اسرائیل نشان دادهاند. اگرچه گزارشها از منابع مشکوک آمده، اما میتوان از اطلاعات بهدست آمده یک نتیجه منطقی گرفت. در این خصوص نفتالی بنت، نخستوزیر گفت که «اسرائیل به شیوه خود به ایران پیام خواهد داد» و از هماهنگی اسرائیل با متحدانش در روزهای اخیر قدردانی کرد. به گفته بنی گانتز، وزیر دفاع، با نگاهی به سال گذشته زمانی که ایران به پنج کشتی وابسته به اسرائیل حمله کرد، میتوان فهمید که احتمال حمله متقابل اسرائیل وجود دارد. این پاسخ میتواند حمله به یک کشتی نظامی ایرانی مانند کشتی اطلاعاتی ساویز، که اسرائیل درآوریل به آن مین وصل کرده بود، و یا یک حمله سایبری، مانند دو مورد در یک روز در همان ماه باشد. این امر باعث شد تا برق و سانتریفیوژها در راکتور نطنز از کنترل خارج شوند. در حالی که اسرائیل به طور آشکار مسئولیت این حمله سایبری را برعهده نگرفته است، لیکن منابع موساد به خبرنگاران گفتهاند که آنها پشت این حمله هستند. در این زمینه «آویو کوخاوی» گفت که «عملیات اسرائیل... از دید دشمنان پنهان نیست».
در حال حاضر بنا به گزارش برخی نشریات انگلیسی همچون میرور و سان، انگلیس مشغول برنامهریزی برای مقابلهبهمثل یا حمله سایبری نیروهای ویژه است که روز سه شنبه برای بررسی بمب گذاری وارد خلیجفارس شدهاند. در صورت پاسخگویی اسرائیل یا بریتانیا، ایران هزینه این حمله را خواهد پرداخت؛ اما بعید به نظر میرسد که این هزینه آنقدر بالا باشد که ایران بتواند رفتار خود را تغییر دهد؛ زیرا تلاش آمریکا و اتحادیه اروپا برای لغو همزمان تحریمها، به معنی از بین بردن فشار اولیه به نفع آنهاست. مذاکرات برای لغو تحریمها، به ایران اجازه میدهد تا به رفتارهای مخرب خود ادامه داده و بدون مجازات به سراغ ساخت سلاحهای هستهای برود.
دیفنس وان: تحریم به برنامه پهپادی ایران
لطمه نمیزند
«کیرستن فونتنروز» مدیر طرح امنیت خاورمیانه «اسکوکرافت» دراندیشکده شورای آتلانتیک و مدیر ارشد سابق امور خلیجفارس در شورای امنیت ملی در زمان دولت ترامپ در وبسایت تحلیلی امنیتی «دیفنس وان» نوشت: به نظر میرسد که وقت آن است که دولت بایدن در رویکردها و اهداف واقعی خود در منطقه تجدید نظر کند. مقامات آمریکایی اخیراً اعلام کردند که در حال بررسی تحریمهایی علیه سیستمهای هواپیماهای بدون سرنشین ایران هستند؛ اما بعید است که تحریمها در این زمینه موثر بیافتد و در واقع تقریباً بیربط هستند. آنچه نیاز است تلاش چند جانبه برای پایان دادن به حمایت ایران از شبه نظامیان علیه دولتهای شناخته شده بینالمللی است.
تحریمها ممکن است بر برنامه ایران تاثیری نگذاشته و امنیت ساکنان محلی یا شهروندان آمریکایی یا پرسنل نظامی که در خاورمیانه کار و زندگی میکنند را افزایش ندهد. قطع دسترسی ایران به بازارهای مالی مبتنی بر دلار نیز امیدوارکننده نیست. به عنوان مثال، تهران میتواند در ازای قطعات حیاتی هواپیماهای بدون سرنشین به چین نفت بفروشد. گزینه دیگر این است که با استفاده از مکانیزمی که توسط «بانک کنلون» ارائه شده، نفت را در ازای یوان فروخته و با آن قطعات هواپیماهای بدون سرنشین را خریداری کند. همچنین پیشرفت فناوری میتواند به زودی ایران را از نیاز واردات قطعات هواپیماهای بدون سرنشین رها کند.
همچنانکه ایران به پیشرفت فناوری خود سرعت میبخشد، نگرانیها افزایش خواهد یافت. در حال حاضر، هواپیماهای بدون سرنشین که توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران طراحی شده قابلیت حمل و انتقال کمی دارند و هنوز به سمت انتقال مواد شیمیایی و بیولوژیکی حرکت نکرده است. هر بازیگری که بخواهد از سیستمهای بدون سرنشین برای انتقال عوامل شیمیایی یا بیولوژیکی استفاده کند، سطح تهدید ناشی از هواپیماهای بدون سرنشین را در سطح جهانی افزایش میدهد.
ایالات متحده و جامعه بینالمللی هیچ مشکلی با توسعه هواپیماهای بدون سرنشین پیشرفته ایران برای دفاع از خود ندارند. مشکل جامعه بینالمللی در استقرار این هواپیماهای بدون سرنشین برای شبه نظامیان سرکش در خارج از مرزهای این کشور برای بیثبات کردن مناطقی است که حاکمان آن از ایران تبعیت نمیکنند. ایران این سیاست را نه تنها به دلیل موثر بودن آن، بلکه به دلیل قابل تحمل بودن آن ادامه میدهد.