گزارش واشنگتنپست از تلاشهای بن سلمان برای کاستن از نفوذ علمای دینی
سرویس خارجی-
روزنامه واشنگتن پست در گزارشی به اقدامات محمد بن سلمان ولیعهد سعودی در راستای کاهش نفوذ روحانیون پرداخته و نوشته «اصلاحات دینی بن سلمان با هدف مهار قدرت تشکیلات مذهبی صورت گرفتهاند».
«محمد بن سلمان»، ولیعهد سعودی از سال 2015 به تدریج اصلاحاتی را در زمینه نفوذ و قدرت مفتیان انجام داده تا آنها را از قدرت دور و خود را بیش از پیش به قدرت نزدیک کند. در عربستان در اتحادی نانوشته قدرت بین آل شیخ و آلسعود تقسیم شده و قدرت دینی و اجتماعی به روحانیون و قدرت سیاسی به آلسعود واگذار شده است. اما به نظر میرسد که
بن سلمان به دنبال بر هم زدن این معادله است. هر چند علمای سعودی نیز قدرت و استقلال سابق را ندارند و به «علمای دربار سعودی» تبدیل شدهاند.
ماه مه (اردیبهشت) رژیم سعودی استفاده از بلندگوها برای پخش صدای اذان و خطبه در مساجد را ممنوع کرد و دستور داد صدای پخش اذان که پنج بار در روز در پادشاهی عربستان طنینانداز میشود بهاندازه دو سوم کمتر شود. به گزارش ایسنا، به نقل از واشنگتن پست، به گفته دو گروه حقوق بشری عربستانی، زمانی که یک رهبر مذهبی کمتر شناخته شده یک مقاله اینترنتی نگاشته و در آن از این تصمیم وزارت امور اسلامی عربستان انتقاد کرد، دستگیر و حساب توئیترش که زمانی فعال بود نیز خاموش شد.
در ادامه، ماه گذشته میلادی رئیسفدراسیون نماینده شرکتهای تجاری عربستان اعلام کرد فروشگاهها، رستورانها و دیگر شرکتها اجازه دارند در زمان برگزاری نماز باز بمانند، یک تحول عمده دیگر در کشوری که در آن مکانهای تجاری طی چندین دهه در روز پنج بار در زمان برگزاری نماز تعطیل کردهاند. در یک مقاله منتشر شده در پایگاه انگلیسی زبان عرب نیوز نیز آمده: «آن روزهای نامناسب حالا تمام شدهاند».
طبق گزارش واشنگتن پست، این تغییرات نمایانگر جدیدترین گامهای اتخاذ شده از سوی سعودیها تحت نظر محمد بن سلمان، ولیعهد بانفوذ این کشور، با هدف مهار قدرت تشکیلات مذهبی است. در حالی که بسیاری از عربستانیها ممکن است این اقدامات را به عنوان سند و مدرک هر چه بیشتر لیبرالیزه سازی این کشور سلطنتی از سوی محمدبن سلمان تشویق کنند، این تحولات همچنین میتواند بازتاب تلاشهای ادامه دار او برای تقویت قدرتش و بریدن بالهای هر کسی که احتمال
چالش آفرینی دارد نیز باشد.
دربخش دیگری از این گزارش میخوانیم: «روحانیون مسلمان مدتهاست که در عربستان، یک پادشاهی اسلامی که در آن رهبران مذهبی با تصویب احکام و صدور اعلامیهها بر زندگی میلیونها عربستانی حکمرانی کردهاند، نقشی تعریفکننده را ایفا کردهاند. قدرت روحانیون همچنین از مرزهای این کشور نیز فراتر رفته همچنانکه تعداد زیادی از مسلمانان در سراسر جهان به جهت احکام و رهنمود مذهبی چشم به پادشاهی عربستان داشتهاند. اما محمد بن سلمان مکررا علیه روحانیون محافظهکار اقدام کرده است».
طبق این گزارش، تضعیف نفوذ روحانیون به طور خاص در وزارتخانههای دادگستری، امور اسلامی و آموزش که در آنها تشکیلات مذهبی مدتها از نقشی بزرگ برخوردار بود بارز است. روحانیهای تندرو و دیگر عربستانیهای محافظهکار واکنش نشان دادهاند. بعد از دستور دولت به کاهش صدای پخش اذان، هشتگ «صدای نماز یک مطالبه محبوب است» در توئیتر عربستانیها ترند شده و کاربران به انتشار ویدیوهایی از جمله درباره اذان پرداختند.
در ادامه واشنگتن پست نوشته است، عمر عبدالله السعدون روحانی که بعدا بر اساس گزارشها دستگیر شد در مقالهاش درباره مطالبات عربستانیها برای لغو این تصمیم دولت نوشته و نسبت به خطرات آن هشدار داد. او به عنوان مثال اظهار کرد، نمازگزاران اکنون ممکن است با تجمع در مساجد برای شنیدن خطبههایی که دیگر از بیرون صدایشان قابل شنیدن نیست محدودیتهای مربوط به مقابله با کووید-19 را نقض کنند: «خانهها دیگر قرائت قرآن و خطبه را نخواهند شنید و علاوهبر آن این سکوت انگیزه برخی مردم را برای رفتن به نماز جماعت تضعیف کرده است». او در پایان مقالهاش از وزیر امور اسلامی تقاضا کرد این تصمیم را لغو کند. در مقابل، عبداللطیف الشیخ، وزیر امور اسلامی عربستان، منتقدان این تصمیم را «دشمنان پادشاهی که خواستار تحریک کردن آرای عمومی و تردید افکندن بر تصمیمات دولت و برچیدن انسجام ملی هستند» توصیف کرد.