استاد دانشگاه:
مسکن مهر منجر به جهش تورمی نشد
در شرایطی که برخی مدعی بودند طرح مسکن مهر تورم زا بوده است، اما چندتن از صاحبنظران اقتصادی معتقدند، پروژه مسکن مهر نه تنها منجر به جهش تورمی نشد بلکه زمینه جلوگیری از تورم را نیز فراهم کرد.
به گزارش خبرگزاری فارس، مدرس اقتصاد دانشگاه تهران بااشاره به دیدگاهی که مسکن مهر را تورمزا خطاب میکند، گفت: «آنچه در نقد طرح مسکن مهر از جنبه سیاست پولی مطرح میشود، استفاده بیرویه آن از پایه پولی است. بر اساس این دیدگاه اگر مسکن مهر اجرا نمیشد و پایه پولی برای آن به اقتصاد تزریق نمیشد، تورم بالا نمیرفت و مشکلات ناشی از آن پدید نمیآمد».
حسین درودیان، در بیان این نکته که وقتی رشد پایه پولی در دوره مسکن مهر بالاتر از میزان میانگین چند دهه اخیر نیست، بنابراین نمیتواند دلیل جهش تورمی باشد، تاکید کرد: «در سالهای 89 تا 91 که خط اعتباری مسکن مهر پدید آمد، میزان رشد پایه پولی به طور متوسط 22 درصد بود که بسیار پایین است. ضمن اینکه ترکیب رشد پایه پولی نشان میدهد، دلیل اصلی آن بدهی دولت به بانک مرکزی ناشی از هدفمندی بوده و مسکن مهر یا بدهی بانکها به بانک مرکزی سهم کمی در آن داشته است.»
این مدرس دانشگاه در بیان این نکته که پروژه مسکن مهر به عنوان لنگر تورمی فعالیت کرده است، افزود: «زمانی افزایش درآمدهای نفتی به تعدیل در افزایش پایه پولی منجر میشود که بانک مرکزی برای جلوگیری از افزایش قیمت ارز اقدام به فروش منابع خارجی خود نماید. در دوره تحریمی این اتفاق افتاد؛ بنابراین اگر مسکن مهر در اواخر دهه 80 اجرا نمیشد، به دلیل نیاز درونزای شبکه بانکی، اضافه برداشت بانکها در زمانی به مراتب زودتر شروع میشد و از این طریق افزایش پایه پولی متعارف همیشگی محقق میشد.»
انحراف مسیر اقساط بازگشتی
علاوهبر بحثهای کارشناسی مربوطه پیرامون پروژه مسکن مهر، یک سؤال اساسی مطرح است که چرا بازپرداخت اقساط تسهیلات مسکن مهر باردیگر برای ساخت مسکن مورد بهرهبرداری قرار نگرفت.
در همین زمینه، هادی عباسی، کارشناس اقتصاد مسکن با اشاره به برگشت 25 هزار میلیارد تومان از خط اعتباری 45 هزار میلیاردتومانی مسکن مهر، گفت: «مسکن مهر دارای یک خط اعتباری ۴۵ هزار میلیارد تومانی بود که وقتی در دوره بازپرداخت قرار گرفت، باعث شد تا ۲۵ هزار میلیارد تومان آن تاکنون بازپرداخت شود. پس همین بازپرداخت مسکن مهر کافی بود تا به مسکن مهر تزریق شود، تا این پروژه تکمیل و تحویل داده شود.»
این کارشناس اقتصاد مسکن بااشاره اینکه منابع اقساط بازگشتی مسکن مهر در اختیار ساخت مسکن قرار نگرفت، توضیح داد: «بانک مسکن میتوانست از بازپرداخت اقساط به نفع مسکن مهر استفاده کند، اما این کار را نکرد که یک اشتباه راهبردی بود، در صورتی که میتوانست در تولید و مسکن این اعتبارات و این بازپرداخت اقساط مسکن مهر سرمایهگذاری شود.»
محمد حمیدزاده، کارشناس مسکن هم ضمن اشاره به این نکته که تیم عباس آخوندی جلوی اختصاص منابع مسکن مهر به این پروژه را گرفت، تأکید کرد: «زمانی که دولت تغییر کرد، رئیس بانک مسکن به تشخیص وزیر وقت، یعنی عباس آخوندی عوض شد و بر اساس تصمیمات آنها اقساط بازگشتی مسکن مهر به چرخه ساخت مسکن بازنگشت.»
این کارشناس مسکن در بیان مصارف اقساط بازگشتی مسکن مهر ادامه داد:« براساس جزئیات موجود بانک مسکن این منابع مالی را در قالب تسیهلات بانکی مصرف کرده و زمینه تورم در جامعه را مهیا کرده است.»
بر اساس این گزارش، این پرسش که بانک مسکن در دوران وزارت عباس آخوندی با منابع مالی ناشی از اقساط بازگشتی مسکن مهر چه کرد، همچنان منتظر پاسخ است.
گفتنی است نمایندگان مجلس از مدتی قبل طرحی را برگرفته از ایده مسکن مهر وبا رفع نواقص آن تهیه کردهاند که امیررضا شاهانی، معاون پژوهشهای زیربنایی مرکز پژوهشهای مجلس با دفاع از طرح مجلس اظهار کرد: طرح جهش تولید و تأمین مسکن خلأ ساخت مسکن در هفت سال اخیر را جبران میکند.