با توجه به افزایش کاشت پنبه
درخـشش دوبـاره طلای سـفید در مـزارع کشـور
بارقههای امید به افزایش تولید طلای سفید در کشور به دلیل اتفاقات خوب در پنبه کشور زنده شده و کشاورزان رغبت بیشتری به تولید این محصول استراتژیک پیدا کردهاند اما این صنعت حلقههای معیوبی دارد که باید اصلاح شود.
به گزارش فارس، بارقههای امید افزایش تولید طلای سفید در کشور زنده شده و اتفاقاتی که در پنبه کشور رخ داده، نشان میدهد کشاورزان رغبت بیشتری به تولید این محصول استراتژیک پیدا کردهاند، سطح زیر کشت در چند سال گذشته از 70 هزار هکتار به 98 هزار هکتار رسیده و تولید هم تنها در سال گذشته 18 درصد رشد داشته است، اهمیت دادن دوباره به پنبه و انتخاب مجری تولید، افزایش نرخ ارز و برنامههای تحقیق و توسعهای در این افزایش موثر بوده است.
اما هنوز طلای سفید با دوران اوج خود که زمانی 320 هزار هکتار از زمینهای این کشور به کشت پنبه اختصاص مییافت و ایران صادرکننده بود، فاصله دارد.
مشکلاتی در تولید پنبه کشور وجود دارد که مسیر توسعه این محصول استراتژیک را ناهموار کرده است، از جمله اینکه حلقههای زنجیره تولید پنبه معیوب است، مدیریتهای این صنعت که از تولید، فراوری و محصول جدید را شامل میشود، به صورت جزیرهای است، حمایتهای دولت همچنان ناکافی است، سیاستهای تشویقی و حمایتی در این بخش وجود ندارد، قیمتهای خرید تضمینی نسبت به نهادههای گران ،بسیار پایین است و دیگراینکه کشاورزان در تامین نهادههای تولید مشکل دارند.
ابراهیم هزارجریبی مجری طرح پنبه کشور در بازدید از قطب تولید پنبه کشور یعنی کاشمر در گفتوگو با فارس، از افزایش دوباره تولید پنبه در کشور خبر داد و گفت: سطح زیر کشت پنبه امسال به ۹۸ هزار هکتار رسیده که پیشبینی میشود ۲۷۰ هزار تن وش پنبه از این مزارع برداشت شود.
وی از رشد ۸ درصدی سطح زیر کشت پنبه خبر داد و گفت: تولید این محصول نسبت به سال گذشته ۱۸ درصد رشد داشته است.
مجری طرح پنبه کشور همچنین گفت: با آغاز برنامه ششم حدود ۶۸ درصد رشد تولید در پنبه را شاهد بودهایم، گفت: البته همچنان با دوره درخشان پنبه که در آن صادرکننده بودیم، فاصله زیادی داریم.
گفتنی است ،پنبه یک محصول استراتژیک در جهان به حساب میآید و کشورها حساب ویژهای روی این محصول باز کردهاند، بیش از 100 نوع محصول از پنبه به دست میآید و در مسائل نظامی هم کاربرد دارد، دهه 50 اوج تولید پنبه در کشور بود و صنایع مرتبط با آن از جمله کارخانههای پنبه پاککنی و ریسندگی و بافندگی در کنار آن فعال بودند، با توجه به اهمیت پنبه این صنعت، اخیرا جزو لیست تحریمهای آمریکا در آمد.
پنبه در جهان به اندازهای اهمیت دارد که سال گذشته با حضور 30 کشور جهان در ژنو 8 اکتبر را به عنوان روز جهانی پنبه نامگذاری کردند، اما کشور ما که زمانی صادرکننده عمده این محصول بود در این اجلاس حضور نداشت.
هزار جریبی در پاسخ به وضعیت تولید پنبه در کشور گفت: سطح کشت پنبه پس از انقلاب از 320 هزار هکتار به 70 هکتار رسیده بود، اما با برنامههایی که برای افزایش تولید دوباره این طلای سفید در کشور انجام میشود، کشت این محصول دوباره افزایش یافته و اکنون به 98 هزار هکتار رسیده است.
وی در پاسخ به اینکه چه عواملی سبب شد که پس از یک دوره طولانی رکود تولید پنبه در کشور اوج میگیرد، گفت: نخست اینکه اهمیت پنبه دوباره به عنوان اولویت اصلی بین تصمیمگیران کشور قرار گرفت و به همین دلیل مجری برای توسعه طلای سفید در کشور انتخاب
کردند.
معرفی ارقام پرمحصول پنبه توسط محققان کشور
هزار جریبی گفت: ارقام جدیدی هم در داخل کشور توسط محققان تولید شد که از نظر تولید با تولیدکنندگان مهم جهانی برابری میکنند این ارقام شامل کاشمر، خورشید، خرداد و ورامین است که 95 درصد پنبه کشور توسط ارقام داخلی کشت میشوند.
وی افزود: این ارقام از نظر تولید کشور ما را در جایگاه هشتم تولید جهان از نظر بذری قرار داده، اما با این حال واردات بذر هم داریم تا کشاورزان حق انتخاب بیشتری داشته باشند.
رئیستحقیقات مرکز پنبه کشور در کاشمر به خبرنگار فارس گفت: به دلیل اینکه کشورهای دیگر دانش و فن آوری تولید بذر از جمله ژرمپلاسم را در اختیار ما نمیگذاشتند، مجبور شدیم، تمام نیازها را با کمک متخصصان داخلی خودمان درست کنیم و نتیجه آن تولید بذرهایی بود که سازگاری بیشتری نسبت به بذرهای وارداتی داشت.
روشنی گفت: بذرهای خارجی در داخل کشور کارایی لازم را ندارد، چون به شرایط سخت محیطی عادت ندارند، اما با اصلاح بذرهای داخلی میتوانیم پنبه را در مناطق شورهم بکاریم و به همین دلیل وسعت کشت پنبه در کشور بیشتر میشود.برخی از این بذور هم مقاوم به خشکی است که میتواند در شرایط کم آبی محصول بیشتری بدهد.
راهاندازی سامانه رصد و پایش آفات و بیماریها
هزار جریبی بااشاره به راهاندازی سامانه رصد و پایش آفات و بیماریهای پنبه افزود :با استفاده از تیمی مجرب، بیماریها و آفات پنبه در کشور رصد و پایش میشود و در وهله نخست به دنبال پیشگیری و در مرحله بعدی درمان بیماریها هستیم.
وی گفت: پنبه یک محصول کاملا مناسب برای به کارگیری در تناوب زراعی است وباعث اصلاح و بهبود خاک کشاورزی میشود و به همین دلیل کشاورزان متخصص و آنهایی که تجربه کشت این محصول را داشتهاند، به این محصول بیشتر رغبت دارند.
مجری طرح پنبه کشور گفت: یکی از مزیتهای این محصول که باعث شده رغبت دوباره به کشت این محصول بیشتر شود، وجود صنایع در داخل است که محصول کشاورزان را خریداری میکنند و کشاورزان مطمئن هستند که محصولشان روی دستشان نمیماند.
وی در پاسخ به تاثیر نرخ ارز در تولید پنبه گفت: افزایش نرخ ارز از دو جهت به نفع تولید پنبه در کشور شد، نخست اینکه وارد کنندگان به علت گران شدن محصول وارداتی مجبور شدند بیشتر به محصول داخلی روی آورند که این مسئله باعث افزایش تقاضای محصول داخلی شد.از سوی دیگر قیمتهای داخلی به دلیل مقایسه با مشابه خارجی و نیز افزایش تقاضا افزایش یافت و به همین دلیل سود بیشتری نصیب کشاورزان شد و آنها بیشتر به کشت این محصول روی آوردند.
چند پیشنهاد برای برگشت به دوران طلایی پنبه
وی درعین حال پیشنهاد کرد برای برگشت دوباره پنبه به دوران طلایی، باید همه دستگاهها همکاری کنند، دیگر اینکه دولت نرخ خرید تضمینی مناسبی تعیین کند تا کشاورزان در مقایسه با محصولات دیگر پنبه را ترجیح دهند.همچنین بستههای حمایتی باید از سوی دولت برای ترغیب کشاورزان به کشت این محصول طراحی شود، کشاورزان باید مطمئن شوند که اگر به این محصول روی میآورند تحت حمایتهای دولت هستند.
دولت باید بستههای تشویقی هم در نظر بگیرد که اگر کشاورزی به این محصول استراتژیک روی آورد نسبت به دیگران از مزایای بیشتری برخوردار باشد، مثلا نهادههای آنها را به موقع و با قیمت مناسب تامین کند و یا تسهیلات به آنها بدهند.
درخواستهای پنبهکاران
در همین حال، هادی تقوی پنبه کار نمونه منطقه کاشمر به فارس گفت: نرخ خرید هر کیلو وش پنبه 9 هزار تومان است که در برابر هزینههای بسیار زیادی که این محصول دارد رقم بسیارکمی است.
یک پنبه کار دیگر هم بااشاره به عدم حمایتهای دولت از پنبهکاران اظهار داشت: اگر بخواهیم یک استخر کوچک بزنیم، باید چندین سال در صف دریافت تسهیلات بمانیم، در حالی که پنبه محصول آببری است و باید آب آن تامین باشد.
کشاورزان منطقه کاشمر همچنین معتقدند حالا که امیدها برای افزایش دوباره تولید پنبه در کشور زنده شده است باید رفع مشکلات در همه زمینهها آغاز شود، تولید پنبه زنجیرههای پسین به نام کارخانههای فراوری پنبه، کارخانه ریسندگی و کارخانه بافندگی دارد، تا اینها تقویت نشوند، حلقه اولیه یعنی تولید به خوبی پیش نمیرود، که البته در حال حاضر این حلقهها معیوب
هستند.
در کشور 70 کارخانه فراوری پنبه وجود دارد که عمر آنها 57 سال است، اینها تقریبا خارج از رده هستند، البته زمانی تعداد این کارخانهها در کشور 150 بود، بسته بندیهای نامناسب محلوج پنبه و کیفیت پایین سبب شده که کارخانههای ریسندگی به خوبی از آنها استقبال نکنند و به واردات از کشورهای دیگر روی بیاورند.
باید تعرفه واردات نخ خارجی کنترل شود، تا کارخانههای ریسندگی هم به خرید از تولید داخل روی بیاورند، واردات ارزان در سالهای گذشته کارخانهها را به سمت خرید محلوج از خارج سوق داده است.