رؤیاهای منصورهادی چگونه بر باد رفت؟ (نگاه)
محمدرضا مرادی
بهدنبال شروع قیامهای عربی در سال 2011 یمن نیز به این خیزشها پیوست و قيامها و اعتراضاتي عليه «علي عبدالله صالح» رئیسجمهور وقت یمن شکل گرفت. نهايتاً اين قيامها در ژوئن سال 2011 به فرار عبدالله صالح به عربستان منتهي شد. پس از فرار صالح، به ابتکار شوراي همکاري خليج فارس يا همان ابتکار خليجي «عبد ربه منصور هادي» معاون عبدالله صالح بهعنوان رئيسجمهور موقت به مدت دو سال انتخاب شد و در نهايت يک سال ديگر هم تمديد شد و سه سال رياستجمهوري او ادامه يافت. دراين مدت عملکرد ضعيف منصورهادي سبب شد جنبش انصارالله در شمال و جنبش حرّاک جنوبي (جداييطلبان حرّاک در جنوب يمن) به مخالفت با منصور هادي برخيزند. زماني که در سال 2014، منصور هادي - که بنا بود رئيسجمهور موقت باشد- در يک همه پرسي بهعنوان رئيسجمهور يمن انتخاب شد، انصارالله و جنبش حرّاک به مخالفت برخاستند؛ بنابراين اختلافات از سال 2014 بين انصارالله و منصور هادي کليد خورد تا اينکه در فوريه سال 2015 «عوض بن مبارک» رئيسدفتر منصور هادي به اتهام جاسوسي توسط انصارالله دستگير شد. اين دستگيري براي منصور هادي بسيار گران آمد و باعث شد هم «خالد محفوظ بحاح» نخستوزير يمن و هم منصور هادي رئيسجمهور براي فشار آوردن به انصارالله استعفا دهند و در ادامه با پيشروي انصارالله، به عدن گريختند. اما در این مدت انصارالله بيانيه قانون اساسي را صادر و پارلمان را منحل کرد و پارلمان جدید تشکیل داد. اين مسئله به معناي پايان اتحاد نسبي انقلابيون با منصور هادي بود. بهدنبال این اقدام انصارالله، منصور هادي از عدن، خواستار مداخله نظامي کشورهاي حاشيه خليج فارس شد و در نهايت در فروردين سال 1394، عربستان با تشکيل ائتلافي متشکل از عربستان، امارات، بحرين، قطر و برخي کشورهايي که اسماً در ائتلاف بودند، به يمن حمله کردند.
عربستان در ظاهر بهدنبال آن بود که منصور هادی را به قدرت بازگرداند. در این راستا جنایتهای زیادی صورت گرفت اما نتیجه برخلاف پیشبینی ائتلاف سعودی رقم خورده و اکنون انقلابیون یمن توانستهاند نه تنها از مرحله پدافندی عبور کرده و وارد مرحله آفندی شوند بلکه شهرهای عربستان بارها توسط انصارالله مورد حملات موشکی و پهپادی قرار گرفته است.
عربستان به این نتیجه رسیده که امکان پیروزی در یمن وجود ندارد و به همین علت بهنظر میرسد که به تدریج تاریخ مصرف منصور هادی نیز به پایان میرسد. در این راستا، یک منبع سیاسی بلند پایه یمنی به روزنامه «عربی۲۱» گفت، امارات راهبرد خطرناک جدیدی برای تغییر ساختار دولت مستعفی یمن و کاهش اختیارات منصور هادی دارد. عنوان راهبرد جدید ابوظبی پیچیدن طومار هادی و انتقال نبرد به داخل دولت آینده است که شورای انتقالی با چهار کرسی وزارتی در آن شرکت خواهد داشت. این منبع یمنی تأکید کرد که رویکرد امارات با ریاض هماهنگ است و ریاض نیز معتقد است که دولت مستعفی یمن به شکل کنونی، باری سنگین است. منبع مذکور در ادامه گفت، این مقدمهچینیها که در پشت درهای بسته صورت گرفته، منصور هادی و اختیارات وی در دولت آینده را از اساس هدف گرفتهاند.
در اردیبهشتماه نیز خبر آمد که عربستان پشت منصور هادی، رئیسجمهور مستعفی و فراری یمن را خالی کرد. این خبر پس از آن منتشر شد که بین نیروهای وابسته به امارات و عربستان در جنوب یمن درگیریهای گستردهای بهوجود آمد. برخی منابع اعلام کردند که بحران مالی عربستان باعث شده تا ریاض بهدنبال پایان حمایت از دولت فراری منصورهادی باشد. روزنامه مصری «عربی۲۱» به نقل از یک مقام مسئول یمنی گزارش داد که، مقامات عربستان پایان حمایت از مقامات دولت مستعفی یمن را که مقیم این کشور هستند، ابلاغ کردهاند. بر اساس این گزارش، مقامات سعودی، مسئولان و کارمندان در ریاستجمهوری، نخستوزیری و تعدادی از وزارتخانههای دولت مستعفی را در جریان این تصمیم قرارداده است.
منصور هادی در پنج سال گذشته رویای بزرگی در سر داشت. شکست انصارالله و بازگشت به صنعا محور اصلی این رویا بود. اما شکستهای متعدد ائتلاف سعودی این رویا را به یک سراب تبدیل کرده و اکنون موجودیت و ماهیت منصور هادی در خطر قرار گرفته است. عربستان نه میخواهد و نه توان آن را دارد که جنگ یمن را به شکل کنونی ادامه دهد و هرگونه تغییر در استراتژی جنگ یمن نیز به معنای پُررنگ شدن نقش جنوبیها که مورد حمایت امارات هستند میباشد. این مسئله نیز در نهایت باعث به حاشیه رفتن منصور هادی خواهد شد. منصور هادی میتوانست در یمن تبدیل به قهرمانی شود که کشورش را به سلامت در دوران انقلاب به آرامش هدایت کند. اما وی راهی را انتخاب کرد که منجر به ایجاد تراژدی بزرگی در یمن شد.