بایدهای روابط همسران
حجاب را دوست دارم
محمدمهدی رشادتی
پوشش، نعمت الهی
لباس و پوشش انسانها، یک نعمت الهی است تا در پرتو آن ضمن پنهان نمودن عیوب ظاهری و نقاط آبرویی او، بر جلوه و زیبایی خویش نیز، بیافزاید. در مقابل برهنگی، خواسته شیطان است که تلاش میکند، این نعمت را از او سلب نماید.(اعراف 26-27)
پوشش بدن و به ویژه حجاب زن مسلمان، از نوعی تعهد و ایمان دینی و مبانی عمیق معرفتی سرچشمه میگیرد و نه به عنوان یک ارزش اجتماعی صرف.
زنان با ایمان، حجاب را به منزله «یک ارزش والای الهی» تلقی میکنند. آنها پوشش اسلامی را نه به اجبار بلکه از عمق جان خود پذیرا شدهاند و به داشتن آن، افتخار میکنند.
در عین حال از آنجا که محور مباحث ما محدود به روابط میان همسران میباشد، ناگزیر توجه اصلیمان را به پوشش خانواده، معطوف میکنیم.
زن مسلمان، برای رضای خداوند، بدن خود را از چشم دیگران محفوظ میدارد. و به فرمان الهی، زیباییهای خویش را در پس پرده پنهان میسازد.
او به دنبال ازدواج، فرد مکمل خود را پیدا میکند و به طور فطری، علاقهمند است که این جذبه و نعمت زیبای الهی را منحصراً، خرج تنها شریک زندگی خود «همسر» نماید.
ضررت پوشش
و انتظارات مرد
زن و مرد گرچه در بسیاری از امور، با هم مشترکاند، اما امتیازات ویژهای نیز دارند.
یکی از امتیازات مهم آنان این است که زن موجودی ظریف، لطیف، زیبا و محبوب است.
زن جاذب است و مرد مجذوب، مرد دوستدار است و زن دوست داشتنی.
هنگامی که مردی با زنی ازدواج میکند، میخواهد همه خوبیها و زیباییهای این آفریده ظریف را در انحصار خویش ببیند. زنی را دوست دارد که زیباییها، دلبریها و طنازیها، شوخیها و همه چیزش را در انحصار شوهرش قرار دهد و از مردان نامحرم جدا خودداری کند.
مرد غیور است و نمیتواند تحمل کند که مرد غریبه به همسرش نگاه کند یا با او در ارتباط باشد، بگوید و شوخی کند و بخندد.
او این کار را تجاوز به حق مشروع خویش میداند. مرد از همسرش انتظار دارد که با رعایت پوشش و حجاب مناسب و با تقلید به ضوابط شرعی و قوانین اخلاقی و با حفظ متانت و حجب و حیای اسلامی، شوهرش را در این خواسته مشروع، یاری کند.
هر مرد مومن و غیوری چنین خواستهای را دارد. اگر همسرش به این وظیفه اسلامی و اجتماعی عمل کرد، او نیز با آرامش خاطر زندگی میکند و برای تامین نیازمندیهای خانوادهاش تلاش مینماید و بر محبتش افزوده میشود. همین صفا و محبت، سبب میشود که او نیز به زنان بیگانه و نامحرم، بیتوجه باشد.
اما اگر مرد ببیند که همسرش تقیدی به حفظ حجاب و پوشش مناسب ندارد و زیباییهایش را در معرض دید مردان قرار میدهد، بسیار ناراحت میشود، زیرا حق انحصاری خویش را از بین رفته و در معرض دید دیگران میبیند و مسئولیت این امر را بر عهده همسرش میداند.
چنین مردی همواره پریشان خاطر و بدبین است و قهرا محبت و علاقهاش به خانواده تدریجا کم میشود.
بنابراین صلاح جامعه و بانوان در این است که پوشیده و محبوب باشند و متین و بدون آرایش از منزل خارج شوند و زیباییهای خود را در معرض دید همگان قرار ندهند.
(همسرداری، ابراهیم امینی ص 107)
چو در روی بیگانه خندید زن
دگر مردگو لاف مردی مزن
(بوستان سعدی، ص 312)
آثار و نتایج پوشش زنان
در عرصههای فردی و اجتماعی
1- زن بهتر میتواند مقام و منزلت وجودی خود را در اجتماع حفظ کند و خویشتن را از دید مردان نامحرم نگه دارد.
2- زن بهتر میتواند مراتب وفاداری و علاقه خود را به همسرش به اثبات رساند و به آرامش، صفا و گرمی خانواده کمک نماید و از به وجود آمدن بدبینی و اختلافها و مشاجرهها جلوگیری کند، و در یک کلام، بهتر قادر خواهد بود، دل شوهر را به دست آورد و جایگاه خویش را تثبیت کند.
3- با رعایت حجاب مناسب اسلامی، جلو چشمچرانیها و لذتجوییهای غیرمشروع مردان بیگانه را میگیرد و بدینوسیله، از اختلافها و بدبینیهای خانوادهها میکاهد و به استحکام و ثبات و آرامش آنها کمک میکند.
4- با رعایت پوشش اسلامی، بهترین کمک را به نسل جوان و مردان مجردی که ازدواج برای آنها امکان ندارد، میکند و از فسادها و انحرافها و ضعف اعصاب جوانان که نتایج زیانبارش،در نهایت، به خود بانوان برمیگردد، جلوگیری مینمایند.
5- اگر همه بانوان پوشش اسلامی را کاملا رعایت کنند، هر مردی که از خانه بیرون میرود، همسرش اطمینان دارد که در برابر بدحجابیها و طنازیها و خودنماییهای زنان کوچه و بازار قرار نمیگیرد تا دلش را بربایند و از محبت و علاقهاش به خانواده خود بکاهد.
زن و مرد با هم چنان دوستاند
که گویی دو مغز و یکی پوستند
(سعدی، ص255)
خانم گرامی، اگر میخواهی رضایت خدا را جلب کنی و یک مسلمان مومن و فداکار باشی، پوشش مناسب را همواره رعایت کن. زیباییها و آرایش خودت را در معرض دید بیگانگان قرار نده، گرچه در خانه و برابر خویشان نزدیک باشد. برادرشوهر، پسر برادرشوهر، شوهرخواهر، شوهرعمه، شوهر خاله، پسرعمهها، پسرداییها، پسرخالهها و... همه اینها با تو نامحرم هستند.
اگر مقابل اینها حجاب را رعایت نکنی، هم مرتکب گناه میشوی و هم شوهرت را قلبا ناراحت میکنی، ممکن است همسرت ناراحتی خود را بر زبان نیاورد ولی یقین داشته باش و که ناراضی میشود و به صفا و صمیمیت خانوادگی شما لطمه وارد میگردد.
(همسرداری، همان ص108)
ز بیگانگان چشم زن کور باد
چو بیرون شد از خانه در گور باد (بوستان سعدی، ص312)
حدود پوشش
از لحاظ معارف اسلامی، هیچگونه تردیدی وجود ندارد که پوشاندن تمام بدن غیر از صورت و دستها تا مچ، بر زن واجب است.
این حکم از مسلمات فقه است و درباره آن میان علمای اسلامی، هیچ اختلافی نیست.
(مسئله حجاب شهید مطهری ص 165)
نقل میکنند: اسماء دختر ابوبکر به خانه پیامبر(ص) آمد، در حالی که جامههای نازک و بدننما پوشیده بود. حضرت روی خویش را از او برگرداند و فرمود: ای اسماء همین که زن به حد بلوغ رسید، سزاوار نیست چیزی از بدن او دیده شود مگر این و این، اشاره به چهره و قسمت مچ به پایین دست خودش است. (همان ص 136)
واژه حجاب
شهید مطهری مینویسد: کلمه حجاب در اصل به معنای «پرده» است. اما امروزه بیشتر به مفهوم پوشش زنان به کار میرود. در حالی که علمای اسلامی در کتابهای خود برای پوشش از واژه «ستر» استفاده میکردند. (همان ص 73)
در قرآن ضرورت داشتن حجاب در چندین آیه و در قالب الفاظ مختلفی بیان گردیده است. از جمله کلمه «خمر» جمع خمار به معنای روسری و چارقد و مقنعه معمولی است. (نور/30)
واژه دیگر «جلابیب» جمع جلباب به معنای مقنعه و روسری بزرگ میباشد. (احزاب/59)
خداوند در قرآن میفرماید:«به زنان مومن بگو: چشمهای خود را (از نگاه هوسآلود) فرو گیرند، و دامان خویش را (از بیعفتی) حفظ کنند و زینت خود را- جز آن مقدار که نمایان است، مثل صورت و دستها- آشکار ننمایند، و روسریهای خود را روی سینه بیاندازند (تا خوب پوشیده شود) و زینت و جمالشان را آشکار نسازند مگر برای شوهر و پدر و پدرشوهر و پسران خود و پسران شوهر، و برادران و فرزندان برادر و فرزندان خواهر و...
(احزاب 31)
زن جلوه جمال و جلال الهی
پوشش بدن و تهیه لباس مناسب، برای زنان و مردان به طور یکسان امری ضروری و البته برای خانمها ضروریتر است.
زن مظهر جمال و جلال الهی است. زیبایی و جمال او، باید منحصرا در محیط گرم و صمیمی خانواده، رونمایی شود. شایسته نیست که چشمهای نامحرمان و هوسبازان، با تماشای وی لذت ببرند و بار سنگین گناه را به دوش بکشند.
پرتو حق است آن، معشوق نیست
خالق است آن، گویی یا، مخلوق نیست
(مثنوی مولوی- دفتر اول)
ارزشهای اجتماعی وارداتی
متاسفانه بر اثر رسوبات فرهنگ غربی، بخشی از کارهای مردانه، برای زنان ارزش تلقی میشود و یا این که مثلا نمایش و جلوه دادن زیباییهای ظاهری، در منظر دیگران و حضور مختلط در مجالس عروسی و جشن تولدها، با پوششهای بدننما و ناهنجار و همچنین ارتباطات تلفنی و اینترنتی و سایر انواع رسانهها، به نوعی ارزش اجتماعی تبدیل شده است.
در واقع در جامعه غربی، زن ارزش اجتماعی دارد چون زیباست. طبعا با از دست دادن زیبایی خود، آن ارزش اجتماعی را نیز از کف خواهد داد و از متن جامعه به نحوی طرد میشود.
در حالی که از منظر آموزههای اسلامی، ارزش اجتماعی زن به ایمان و مراتب علمی و نیز به عزت، کرامت، عفت و حجاب، متانت و وقار اوست.
اسلام به هیچ عنوان با فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی و سیاسی متناسب با منزلت و شأن خانمها، مخالفت ندارد.
در جمهوری اسلامی زنان در مناصب سیاسی در حد وزیر، نماینده مجلس، معاونت رئيسجمهور و... حضور فعال دارند. امام خمینی(ره) سه شخصیت علمی و سیاسی و اجتماعی را به عنوان نماینده رسمی خود برای دیدار رئیسجمهور شوروی آن روز انتخاب میکند که یکی از آنان، خانم مرضیه حدیدچی دباغ با پوشش کامل چادر بود.
دعا برای پوشش
امام علی(ع) نقل میکنند: «در بقیع یک روز ابری و بارانی، خدمت پیامبر(ص) نشسته بودیم. ناگهان زنی سوار بر الاغی از آنجا میگذشت. پای الاغ در گودالی فرو رفت و زن به زمین افتاد. پیامبر(ص) صورت مبارکش را برگرداند. عرض کردند: یا رسولالله، آن خانم حجاب و شلوار دارد. حضرت رو به طرف آسمان کرد و سه مرتبه تکرار نمود: خدایا «زنان باحجاب را بیامرز» ای مردم زنهای خود را باحجاب و شلوار بپوشانید که بهترین لباس است و بدان وسیله آنها را در بیرون از منزل محافظت کنید.» (مجموعه ورام، ابوالحسین ورام، ج 2 ص 162)
بپوشانش از چشم بیگانه، روی
وگر نشنود، چه زن آنگه چه شوی
(سعدی، ص 312)
رسول خدا(ص) فرمود: «هلاکت زنان امت من در گرو دو کالای سرخفام است: یکی طلا و دیگری لباسهای نازک. همان طور که هلاکت مردان امت من نیز در رها کردن دانش و جمعآوری ثروت است.» (همان ج 1 ص 21)
عذاب جهنم
پیامبر(ص) میفرماید: «در شب معراج زنی را دیدم که به موی سرش آویزان شده بود و مغز سرش از شدت عذاب جوش میآمد، برای این که او موهای خود را از مردان نامحرم نمیپوشاند. همچنین زنی را دیدم که گوشت بدن خود را میجوید و در همان حال شعلههای آتش او را فرا گرفته بود، برای این که خود را برای نامحرم، زینت و آرایش میکرد.»
(سرنوشت انسان، مسعود عالی
ج 5 ص 130)
ستاره آسمانها
حنان ترک، بازیگر سینما و آوازخان مصری، بعد از هفت سال مطالعه، حجاب را برای خود انتخاب کرد و با این کار طوفانی در رسانههای عربی بر پا کرد.
او گفت: حجاب در زندگی من نقطه عطفی بود. من روش لذت عبادت و تقرب به خداوند را به دست
آوردهام.
این خواننده مصری در پاسخ به این سؤال که با حجابت به کجا میخواهی برسی؟ گفت: «مدتی ستاره اهل زمین بودم و از خدا میخواهم تا من را به ستاره آسمانها تبدیل کند.»