«آغاز» اروپا و «انجامِ» محتمل آن (نگاه)

   ماه مِی (اردیبهشت- خرداد) در قرن اخیر محلِ حوادث زیادی در غرب بوده است که یکی از مهم‌ترین آنها ساقط شدن رایش سوم (هیتلر) و پایان جنگ دوم جهانی است. یکی دیگر از این وقایع مهم، در روز نهم این ماه رخ داده است (که امسال مصادف با 20 اردیبهشت بود)؛ این روز که با عنوان «روز اروپا» شناخته می‌شود سالگرد «بیانیه شومان» است.
نهم مِی سال 1950، «روبرت شومان»، وزیر خارجه وقت فرانسه، طی نطقی در پاریس که تاریخی عنوان شد، ساختار جدیدی برای همکاری سیاسیِ اروپاییان با یکدیگر ارائه کرد که در آن وقوع هر جنگی میان دولت‌های اروپایی را غیرقابل تصور می‌خواند. این پیشنهاد مبنای تشکیل نهادی شد که امروزه به‌عنوان «اتحادیه اروپا» شناخته می‌شود.
در پی این نطق و در آوریل (فروردین- اردیبهشت) سال ۱۹۵۱ رهبران 6 کشور بلژیک، هلند، لوکزامبورگ، آلمان غربی، فرانسه و ایتالیا در پاریس گرد آمدند و «سازمان ذغال‌سنگ و فولاد اروپا» را پایه‌ریزی کردند. این گروه، 7 سال پس از آن هم در رم پیمانی را امضاء کردند و بازار مشترک اقتصادی اروپا یا آنچه بعدها «اتحادیه اروپا» نام گرفت را آغاز کردند.
پیش از این با خروج «بریتانیا» از اتحادیه اروپا رخنه‌ای در بنیان اتحاد اروپا افتاده بود حالا در زمانه عُسرتِ کرونا هم این رخنه کم‌‌کم عمیق‌تر می‌شود، تا جایی که شاید و البته شاید به نقطه غیرقابل بازگشتی بازگردد و این اتحاد اولاً در سطح اقتصادی و ثانیاً در حد سیاسی فروپاشد.
چند روز پیش «جرج سوروس»، سرمایه‌دار صهیونیست آمریکایی- مجارستانی که او را پایه‌گذار ایده کودتاهای مخملی نیز می‌دانند،‌ تردیدهای خود را نسبت به احیای اتحادیه اروپا - که به گفته‌اش «اتحادی ناقص» است- ابراز کرده و گفته بود، همه‌گیری کرونا می‌تواند به «کاپیتالیسمی‌که می‌شناسیم» پایان دهد. او در بیان علت این مسئله به حکومتِ اقتصادیِ آلمان بر اتحادیه و اختلاف‌ بانک‌های آلمانی با اتحادیه‌ اشاره کرده بود که بررسی آن مجال دیگری می‌طلبد.
همچنین ایتالیا نسبت به پیشنهاد اخیر اتحادیه اروپا برای ایجاد کُریدورهای سبز ویژه گفته این طرح می‌تواند منجر به خروج کشورش از اتحادیه اروپا شود. کریدورهای گردشگری موجود در این طرح به برخی کشورها با نرخ ابتلای پایین یا شدیداً رو به نزول بیماری کرونا اجازه پذیرش گردشگر در چند مقصد معدود گزینشی را تا زمان بازگشایی کامل مرزها می‌دهد. اما «جوزپه کونته»، نخست‌وزیر ایتالیا، گفته بود: «ما توافقات دوجانبه در داخل اتحادیه اروپا که منجر به ایجاد مسیرهای توریستی ممتاز شوند را نمی‌پذیریم.»
پیشتر درباره رخنه‌ای که در اتحاد اروپا افتاده، نوشته شده است که در آنها به ظهورِ سیاستمدارانِ راستیِ افراطی در اروپا و برگزیت (طرح خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا) و نسبتشان با تزلزل پایه‌های اتحادیه اروپا سخن رفته است. حالا با فرارسیدنِ دورانِ عُسرتِ کرونا به‌نظر می‌رسد مصائبِ این اتحادیه بیش از پیش شده است و آیندۀ آن، بیش از پیش، در ابهام و پایانش محتمل است که در این جُستارِ بسیار کوتاه تنها به دو قرینه برای آن‌ اشاره شد.
امین الاسلام تهرانی
* منابع در دفتر روزنامه موجود است.