افزایش 1500 تومانی نرخ ارز در بازار آزاد طی 10 روز
در شرایطی که وعدههای زیادی درباره بازگشت ثبات به بازار ارز داده میشد، طی چند روز اخیر نرخ ارز حدود هزار تومان افزایش یافته و به بیش از 17 هزار تومان رسیده است.
سرویس اقتصادی-
قیمت ارز در روزهای اخیر مجدداً به روال افزایشی خود بازگشته و از 17 هزار تومان عبور کرده است، رقمی که با توجه به وعدههای بانک مرکزی و اذعان به ذخایر مناسب ارزی، بسیار بالا میباشد. بر همین اساس، قیمت سکه هم به آستانه هفت میلیون و 200 هزار تومان رسید که در نهایت تا هفت میلیون و 70 هزار تومان کاهش یافت.
افزایش قیمت دلار و سکه در شرایطی رخ داده که اولا نقدینگی موجود در جامعه با شروع سال جدید به طور محسوسی به سمت بازار بورس رفت و راهی بازار ارز نشد، پس نمیتوان گرانی دلار را به این موضوع ربط داد و ثانیا رئیس بانک مرکزی در 27 اسفند 98 وعده داده بود: «ثبات در بازار (ارز را) از سال ۹۹ با آغاز سیاستهای جدید ارزی حاکم خواهیم کرد.» اما اتفاقی که افتاد دقیقاً خلاف آن بود.
بهجز تلاطم اولیهای که ابتدای سال جاری در بازار ارز (به مدد تعطیلی بازار به دلیل نوروز و کرونا) پیش آمد، نرخ ارز در 14 اردیبهشت معادل 15 هزار و 605 تومان بود، اما حالا حدود 1500 تومان به قیمت دلار اضافه شده است؛ در واقع این گرانی عجیب در مدت زمانی 10 روز، به هیچ بیانگر «حاکم شدن ثبات در بازار ارز» نیست.
وعدههایی که محقق نشدند
جدا از افزایشهای اخیر، نرخ ارز از بهمن 98 رو به افزایش گذاشت، بهگونهای که نرخ ارز از 14 هزار تومان هم عبور کرد و رئیس کل بانک مرکزی در این زمینه وعده داد نرخ دوباره کاهش پیدا میکند! همتی در 29 بهمن 98 با اشاره به برخی خبرها و اظهارنظرهای دلالهای ارزی مبنی بر اینکه سد مقاومت دلار 14 هزار تومانی شکسته شد، گفت: «ظرف یک سال قبل سه بار این سد مقاومت شکسته شد ولی باز با مدیریت بانک مرکزی تعادل به بازار برگشت و باز هم این اتفاق میافتد.»
به عبارتی، ایشان وعده داده بود که نرخ ارز مجدداً به زیر 14 هزار تومان برخواهد گشت اما اتفاقی که افتاده حاکی از این واقعیت بوده که نه تنها قرار نیست نرخ ارز به زیر 14 هزار تومان بیاید، بلکه نرخ ارز خود را روز به روز به رقم 17 هزار تومان نزدیک کرد!
جالب اینجاست که همتی در روزهای پایانی سال قبل از همراهی بانک مرکزی با افزایش قیمت (برای شکست سوداگران) خبر داده و اذعان کرده بود که این سیاست موقتی است: «صرافیهای بانکی که تاکنون در کنار و همراه بانک مرکزی بوده و وظیفه بازارسازی را به عهده دارند، به درستی تصمیم گرفتند بدون تغییر قابل توجه نرخ خرید ارز، برای از بین بردن آربیتراژ، نرخ فروش خود را افزایش داده و به تدریج آن را به نرخ تعادلی برگردانند.»
ضربه به اعتماد عمومی
هرچند عملکرد رئیس جدید بانک مرکزی در حوزه ارز قابل قبول بوده و در این زمینه میتوان از اقدامات عدیده وی نام برد، - کما اینکه ذخایر ارزی طبق گفته ایشان در بهترین شرایط دو سال گذشته بوده و نرخ ارز نیز بارها کاهشی شده- اما وعدههایی که محقق نمیشوند آسیب جدی به اعتماد عمومی ایجاد میکنند.
بهعنوان نکته آخر، اینکه ثبات بازار ارز امر پسندیدهای است، ولی نباید از خاطر ببریم که اگر سیاستهای تورمی اعمال شود، دیر یا زود تبعات آن دامنگیر نرخ ارز نیز میشود. در واقع، آنچه که باید درباره آن هشدار داد، پرهیز از اقداماتی است که نقدینگی را افزایش داده و تورمزایی میکند. (موضوعی که درخصوص بسته 75 هزار میلیارد تومانی دولت نیز نگرانیهایی ایجاد کرده است.)
با این وجود، اگر چنانچه همتی وعده داده، نرخ تورم در سال جاری رقمی در حدود 20 تا 22 درصد باشد، میتوان امیدوار بود که نرخ ارز نیز با نوسان کمتری روبهرو بوده و دوره با ثباتی را آغاز کند. در این میان بهتر است بانک مرکزی به وعدههای چند ساله خود درباره تشکیل بازار متشکل ارزی نیز جامه عمل بپوشاند.