اهمیت قدرت موشکی جمهوری اسلامی در عرصه های داخلی و خارجی - بخش نخست
ماهواره نور؛ اثرمعکوس تحریم ها بر صنعت دفاعی
هدیه آقاپور
همزمان با اول شدن آمریکا در تعداد بیماران، فشل بودن سیستم درمانی و قربانیان کرونایی و آسیبهای شدید اقتصادی که سران کاخ سفید را به راهاندازی یک جنجال نظامی در خلیج فارس برای سایهانداختن بر افتضاحات داخلی، وسوسه میکرد و شناورهای نظامی آنان با رفتارهای غیرحرفهای در برابر گشتیهای نیروی دریایی سپاه پاسداران به اخلال در امنیت دریایی خلیج فارس رو آورده بودند، نیروی هوا - فضای سپاه، نخستین ماهواره نظامی ایران را با موشک سه مرحلهای قاصد از کویر مرکزی کشورمان به فضا پرتاب کرد و در ۴۲۵ کیلومتری زمین در مدار قرار داد. این موفقیت فضایی جمهوری اسلامی ایران در شرایط تشدید فشارهای ظالمانه تحریمی و شیوع ویروس کرونا موجب شگفتی جهانیان و وحشت دشمنان کشورمان و به تعبیر یک تحلیلگر آمریکایی سورپرایز عمومی شد.
اما خبرهای خوب فقط به همینجا ختم نمیشود، مجهز شدن پهپادهای ایرانی به موشکهای «تاپ اتک» از دیگر دستاوردهای جدید دفاعی کشورمان بود. تا به این بهانه مروری داشته باشیم به چگونگی خودکفاشدن جمهوری اسلامی ایران در عرصه دفاعی و تبدیل شدن به قدرت برتر در این زمینه.
موشکهای ضد زره با قابلیت حمله از بالا و اصطلاحاً «شلیک کن- فراموش کن»، امروز جزو پیشرفتهترین سلاح های موشکی ضد زره در جهان شناخته می شوند و چیزی کمتر از ۱۰ کشور جهان دارای توانایی تولید بومی این نوع از سلاح ها را دارند که بر اساس اعلام برخی ویژگیهای یکی از جدیدترین محصولات تولیدی در صنایع دفاعی کشورمان، جمهوری اسلامی ایران نیز حالا جدیدترین عضو باشگاه موشکی از نوع حمله از بالا است.
قرن گفتمان به پشتوانه موشکها
صنایع دفاعی ایران بعد از درسهای سخت ۸ سال دفاع مقدس رویه خودکفایی را در پیش گرفت و امروز فراتر از خودکفایی شاهد تبدیل شدن ایران به یک قدرت دفاعی در عرصه بینالمللی هستیم.
علی خلیلی تحلیلگر سیاسی و استاد دانشگاه امام صادق (ع) درگفتگو با گزارشگر کیهان میگوید: «اهمیت صنعت موشکی به عنوان یکی از ارکان نظامی ما از دو منظر قابل بررسی است، یکی از منظر سیاست خارجی و دیگری از منظر سیاست داخلی.»
وی ادامه می دهد: «از منظر سیاست خارجی اگر بخواهیم آن را بررسی کنیم باید توجه داشته باشیم که عرصه روابط بینالملل عرصه کشاکش قدرتهای جهانی است و در این کشاکش، کشورهایی که قدرت کمتری داشته باشند خود به خود مورد تسلط کشورهای قدرتمند قرار میگیرند و نتیجه آن خواهد شد که حقوقشان محترم شمرده نشده و مورد چپاول واقع میشوند.»
این استاد دانشگاه تصریح می کند:« جهان بینالملل جهان قدرت است و یکی از پارامترهای قدرت، توان نظامی است که اگر کشوری از آن برخوردار نباشد، نتیجهاش تکه پاره شدن و له شدن آن کشور زیر پای کشورهای قدرتمند خواهد بود، فقط کافی است تاریخ کشور خودمان را ملاحظه کنیم، ما در طول حاکمیت سلسله قاجار و سلسله پهلوی به خاطر این که در عرصه روابط بین الملل دارای قدرت از جمله قدرت نظامی نبودیم نتیجه این شد که ایران ابتدای قاجار با نزدیک به سه و نیم میلیون کیلومتر مربع در انتهای دوره پهلوی به هفت کشور تقسیم شد.»
خلیلی می افزاید: «ضعف قدرت نظامی در از دست رفتن بخشی از سرزمین ما بسیار اثرگذار بود، البته ناگفته نماند وقتی صحبت از قدرت میکنیم منظور فقط قدرت نظامی نیست اما قدرت نظامی یکی از مهمترین ارکان قدرت یک کشور به شمار میآید و در کنار آن قدرت اقتصادی، سیاسی و غیره بسیار مهم است. به طور مثال ما در بحث هستهای؛ قدرت نظامی، قدرت علمی و تکنولوژی داشتیم اما به خاطر ضعف اقتصادی و دیپلماتیک به برجام رسیدیم، بنابراین اینگونه نیست که صرفاً بگوییم قدرت نظامی برای هر کشوری کافیاست.»
این تحلیلگر مسائل سیاسی اضافه می کند: «برجام محصول دو تا ضعف بود یکی ضعف قدرت اقتصادی که ما را وادار کرد از حقوق مسلم خود چشم پوشی کنیم و دیگری ضعف دیپلماتیک بود که علاوه بر این چشم پوشی نتوانیم طرف مقابل را وادار کنیم که به تعهداتش عمل کند.»
وی با بیان اینکه از نظر سیاست داخلی ما به چشم امنیت به توان نظامی نگاه میکنیم، میگوید:«همه انسان ها و جوامع یکسری نیازهایی دارند که در رأس این نیازها امنیت قرار دارد و اگر امنیت تامین نباشد نوبت به رفاه و مولفه های فرهنگی و رشد و تولید علمی نخواهد رسید، بنابراین نیاز به امنیت در صدر نیازهای بشر است و یکی از اصلیترین ارکان های تامین کننده امنیت قدرت نظامی خواهد بود.»
این تحلیلگر مسایل سیاسی یادآور میشود: «ارکان تعیین کننده قدرت نظامی هر کشور تابع استراتژی است که آن کشور طراحی میکند و استراتژی که ما در جمهوری اسلامی ایران برای تامین امنیت و قدرت نظامی داشتیم سرمایه گذاری بر صنعت موشکی بود که نتایج آن را هم الحمدلله دیدیم. به طور مثال توانستیم پاسخ دشمنانمان را در عراق و عین الاسد بدهیم.»
خلیلی ادامه می دهد: «این که مطرح میشود قرن آینده قرن موشک ها نیست قرن گفتگوهاست صحبت درستی نیست، باید به این نکته توجه داشت که عرصه روابط بینالملل همواره عرصه قدرت بوده و این موضوع از ابتدای تاریخ بشر تا انتها پابرجا خواهد بود و یکی از این ارکان قدرت، قدرت نظامی است، بنابراین کسی که قدرت نظامی نداشته باشد در گفتگوها هم حرفش اعتبار ندارد، یعنی زمانی که شما میخواهید بروید و پشت میز مذاکره گفتگو کنید ارزش صحبت شما به میزان قدرت شما خواهد بود.»
این استاد دانشگاه تصریح میکند: «قدرت نظامی به عنوان یک پشتوانه برای قدرت دیپلماسی است.»
وی با اشاره به اینکه یک بحثی چند روزی است در رسانهها مطرح میشود مبنی بر اینکه ما باید دامنه واکنش و عکسالعملمان را محدود به مرزهای سرزمینی کنیم خاطرنشان می کند: «منظورشان از این حرف این است که ما نباید در منطقه حضور نظامی داشته باشیم و به اعتقاد بنده این سیاست نادرستی است اگر بخواهیم عنوان درستی برای آن انتخاب کنیم، یعنی اگر ما اهرم های فراسرزمینی که در اختیارمان هست از دست بدهیم و خود را محدود به قلمرو و سرزمین خود کنیم تبدیل به یک کشور ضعیف می شویم.»
خلیلی یادآور می شود: «برای اینکه امنیت سرزمینمان را تامین کنیم باید در فراسرزمین حضور داشته باشیم اما تفاوت ما با کشور استکباری مانند ایالات متحده آمریکا در این است که ما سیاست تهاجمی نداریم و سیاست ما سیاست تدافعی است، بنابراین برای دفاع از خودمان لازم است که خیلی دورتر از مرزها هوشیار باشیم.»
اثر معکوس تحریمها
«ماهواره نور» با موشک سه مرحلهای قاصد، امکان رصد فضایی را برای نیروهای مسلح کشورمان فراهم کرد، وپرتاب این ماهواره یک موفقیت راهبردی و آنهم در عرصهای بسیار ارزشمند محسوب میشود که در روند قدرتیابی یا قویشدن جمهوری اسلامی ایران معنا و مفهومی روشن دارد. این موفقیت بزرگ حامل چند پیام برای دشمنان ایران اسلامی است.
بدون شک پیام اول ماهواره نور اثر معکوس تحریمها بر ایران است، تمامی اجزای مختلف فناوریهای پرتاب این ماهواره اعم از پرتابگر و ماهواره متکی به دانش بومی، بدون اتکا به خارج و در اثر تحریم بهوجود آمد. و نشان داد تحریمها مانع در مسیر پیش روی ایران نیست بلکه موجب روشن شدن موتور پیشران فناوریهای نوین برای رسیدن به یک قدرت بزرگ در سطح منطقه و در افق نزدیک در سطح جهانی است.
سردار رسول سناییراد معاون سیاسی دفتر عقیدتی سیاسی فرماندهی کل قوا در گفتگو با گزارشگر روزنامه کیهان میگوید: «توان موشکی ما توانست در سطح راهبردی، سطح دفاعی ما را ارتقا دهد و ما را به موقعیت بازدارندگی برساند.»
وی ادامه میدهد: «در زمان جنگ همان طور که در خاطرات سرلشکر صفوی نیز آمده است زمانی که احتمال سقوط شهر اهواز میرفت ما فرمان حضرت امام(ره) را مبنی بر شکست حصر آبادان داشتیم که در عملیات فتح المبین تعدادی توپ غنیمتی نصیبمان شد و در سال ۶۱ بود که تشکیل توپخانه سپاه صورت گرفت و با استفاده از آتش توپخانه توانستیم در عملیات های مختلف موفقیتهایی را به دست بیاوریم.»
وی ادامه میدهد: «در سال ۶۳ وزیر وقت سپاه آقای رفیق دوست در سفری به سوریه و لیبی داشتند که تعدادی موشک در اختیار ما قرار گرفت و بچه های ما برای آموزش موشک به سوریه رفتند، سرانجام پس از جنگ، ما خودمان به تولید بومی موشک دست یافتیم.»
سردار سنایی تصریح میکند: «با تحقیق و توسعه امروز به مرحله ای رسیدیم که در مقابل تهدید آمریکا و برای انتقام از ترور شهید سلیمانی توانستیم بزرگترین پایگاه آنها را در عراق که نماد قدرت آمریکاییها بود با موشک بزنیم، در واقع عینالاسد را به نماد ضعف آمریکا تبدیل کردیم و آنها جرأت واکنش نداشتند چرا که می دانستند اگر واکنشی نشان دهند با هزینه بسیار سنگین تری مواجه خواهد شد این موضوع نشان می دهد که در سطح راهبردی توان موشکی ما توانسته دشمن را از فکر دست زدن به حماقت بزرگتر منصرف کند.»
باید قوی باشیم
معاون سیاسی دفتر عقیدتی سیاسی فرماندهی کل قوا تاکید میکند: «موفقیت امروز ما به خاطر تجربه جنگ تحمیلی و دوران دفاع مقدس است، اگر در آن زمان موشک به قدر کافی در اختیارمان قرار میگرفت قطعاً از بسیاری از خسارتها معاف بودیم.»
وی تأکید میکند: «کشور ما در دویست سال گذشته هیچ تجاوزی به هیچ کشوری نداشته و در عین حال مورد تجاوز و تهدید قرار گرفته است، همان طور که الان مورد تهدید آمریکاییها و صهیونیستها هستیم و در چهارراه ناامنی ایستادهایم بنابراین باید قوی باشیم، یکی از عناصری که میتواند برای ما تولید قدرت کند موشک است.»
سردار سنایی راد میافزاید: «موشکی که امروز ما تولید میکنیم در شرایط تحریمی صورت گرفته اما توانستیم بر همه موانع فائق آمده و به مرحله ساخت موشکی برسیم که بتواند ماهواره را با موفقیت در مدار قرار بدهد.»
وی اضافه میکند: «توان موشکی نهتنها به عرصه دفاعی کمک میکند بلکه امیدواریم در همه زمینه ها موثر واقع شود و ماهواره ای که به فضا پرتاب شده گرچه ماهواره نظامی است اما کارکردهای آن غیر نظامی هم هست و میتواند در مسیر پیشرفت کشور اثربخش باشد.»
معاون سیاسی دفتر عقیدتی سیاسی فرماندهی کل قوا خاطرنشان میکند: «موشک ابزاری واسطه ای برای رسیدن به قله هایی در سایر عرصههای علمی و فناوری است، گرچه که ماهیت نظامی دارد اما کاربرد و آثار غیر نظامی برای کشور عزیزمان خواهد داشت.»
شاهکار اطلاعاتی سپاه
یکی از مسائل مهم درخصوص پرتابهای فضایی و البته آزمایشهای موشکی برای کشوری مثل ایران، رعایت مسئله حفاظتی و پنهانکاری است. در چند سال اخیر برنامه فضایی کشور ما دچار مشکلاتی شده و چند پرتاب قبلی با عدم توفیق کامل مواجه شدند. یکی از نکات منفی درخصوص آن پرتابها، رسانهای شدن مراحل قبل از شلیک ماهواره از طریق تصاویر ماهوارهای بود که باعث افزایش جنگ روانی و فضای مسموم تبلیغاتی علیه کشور میشد.
کارشناسان نظامی معتقدند با حرکت اخیر سپاه در پرتاب موشک ماهواره نور، به نوعی سپاه نه فقط از حرکت دشمن برای ایجاد جنگ روانی و ایجاد مانور برتری اطلاعاتی نسبت به ایران جلوگیری کرد، بلکه با غافلگیر کردن آنها توان پنهانکاری و حفاظت اطلاعات خود را به رخ دشمن کشیده و به نوعی یک آفند روانی اطلاعاتی را بر علیه آنها انجام داده است.
البته پیش از این نیز در ماجرای انتقام خون شهید سلیمانی و تبدیل پایگاه عینالاسد به عینالجسد نیز تمام سربازان آمریکایی با همه تکنولوژی ای که در اختیار داشتند نتوانستند متوجه حمله موشکها شوند که همگی نشان از قدرت و حرکت رو به جلوی سپاه دارد.