گامی مثبت در جهت کنترل نقدینگی
پرداخت سود بانکی به دستگاههای دولتی ممنوع شد
طبق یکی از قوانین بودجه سال 99 که گامی در جهت کنترل نقدینگی محسوب میشود، دستگاههایی که از بودجه کل کشور ارتزاق میکنند نمیتوانند سود بانکی دریافت کنند.
یکی از نگرانیهای اقتصادی در سطح کلان، افزایش نقدینگی کشور میباشد، چراکه با رشد بیرویه این متغیر، عوارض بسیاری در اقتصاد کشور مانند تورم، انحراف تولید و... رخ میدهد. پس کنترل نقدینگی برای حفظ ثبات و آرامش اقتصاد کشور امری ضروری به شمار میآید.
بیشتر سهم نقدینگی نیز به صورت شبه پول (یعنی سپردههای بلندمدت بانکی) است، بر همین اساس، برای کنترل نقدینگی چارهای جز کنترل شبه پول وجود ندارد، هرچند نمیتوان به سادگی درباره کاهش حجم شبه پول سخن گفت اما میتوان با ابزارهایی از رشد بیرویه آن جلوگیری کرد؛ یکی از این ابزارها نیز در بودجه 99 پیشبینی شده است.
به گزارش خبرگزاری فارس، طبق قانون بودجه سال 99 کل کشور دستگاههایی که از بودجه کل کشور ارتزاق میکنند مجاز به دریافت سود از حسابهای موجود در بانکهای دولتی و غیر دولتی نیستند. بر این اساس موضوع سود بانکی دستگاههای مربوطه سه وجه دارد:
1- دستگاههایی که از بودجه کل کشور استفاده میکنند به میزان اعتبار دریافتی از بودجه کل کشور مجاز به دریافت سود از حسابهای بانکی (حساب جاری، پشتیبان و سپردهگذاری کوتاه مدت و بلندمدت) مفتوح در بانکهای دولتی و غیردولتی نیستند.
2- در اجرای این حکم بانکهای دولتی و غیردولتی نیز مجاز به پرداخت سود به حساب دستگاههای اجرایی که فاقد قوانین و مقررات برای دریافت سود هستند، نمیباشند.
3- البته قانونگذار در بودجه برخی از دستگاهها و نهادها را نیز از این قاعده مستثنی کرده است: بانکها، شرکتهای بیمه دولتی، سازمان بورس و اوراق بهادار، صندوقها، دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی و دستگاههای مأذون از مقام معظم رهبری و هر یک از دستگاههای اجرائی که در قوانین و مقررات و یا اساسنامه مجاز به دریافت سود میباشند، از شمول این حکم مستثنی هستند.
بنابراین از ابتدای سال ۱۳۹۹ سود دریافتی ناشی از سپردههای دارای مجوز دستگاههای مشمول به استثنای بانکها، بیمهها، سازمان بورس و اوراق بهادار، صندوق ها، نهادهای عمومی غیردولتی و دستگاههای مأذون از مقام معظم رهبری به عنوان درآمد اختصاصی آن دستگاه محسوب و به حساب متمرکز خزانه وجوه درآمد اختصاصی واریز میشود و به صورت صددرصد دریافت و مطابق قوانین و مقررات مربوطه پرداخت میشود.
براساس، قانون بودجه سال جاری، در صورتی که این مباحث رعایت نشود در حکم تصرف غیرقانونی در وجوه و اموال عمومی محسوب میشود. گفتنی است، این اقدام را در بودجه 99 باید به فال نیک گرفت و اقدامی در جهت کنترل شبه پول و به تبع آن نقدینگی به شمار آورد.
5 اقدام بانک مرکزی در بازار پول
در همین زمینه، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی در صفحه خود در فضای مجازی نوشت: آنچه امروز در بازار پول، درخصوص روند سود سپردهها و سود بینبانکی مشاهده میشود، در کنار برخى تحولات اقتصادى، عمدتاً، نتیجه تأثیر اقدامات احتیاطی در کمتر از دوسال گذشته است. به برخی از آن اقدامات اشاره میکنم:
1ـ نظارت جدی و مدیریتشده بانک مرکزی بر بانکها و مؤسسات اعتباری ناتراز و مشکلدار، براساس اختیارات کسبشده از سران قوا 2ـ تجدیدنظر در صلاحیت فنی مدیران بانکهایی که عملاً ناقض مقررات مصوب بودهاند و تداوم اعمال مقررات. 3ـ جلوگیری قاطع از اضافهبرداشت بانک ها و مؤسسات اعتباری و کاهش تدریجی و رساندن آن به حداقل ممکن. 4ـ ادغام عملی بانکهای وابسته به نیروهای مسلح و طی تشریفات اداری آن در چند هفته آینده. 5ـ آغاز به کار عملیات بازار باز و تلاش برای توسعه آن، که در کنار سایر اقدامات، به تعدیل غیردستوری و تدریجى نرخ سود بینبانکی، سود بانکی و اوراق خزانه کمک کرده است نتیجه آن کنترل رشد شبه پول در مجموعه نقدینگی است. 6ـ شفافسازی تراکنشهای بانکی و اعمال مقررات شدید در نقل و انتقال پول، برای مبارزه با پولشویی. امیداست با تعمیم اقدامات احتیاطى کلان به سایر بازارها، شاهد تقویت هرچه بیشتر ثبات اقتصاد کلان باشیم.