ضرورت برنامه ریزی برای فرصتی که زود از دست میرود - بخش پایانی
رزمایش سراسری همدلی مردم زیر باران رحمت الهی
رضا الماسی
مردم مسلمان کشورمان در بحرانهای مختلف پس از انقلاب نشان دادهاند که بر خلاف مردم بسیاری از کشورهای به ظاهر توسعه یافته اتفاقاً منطقیتر عمل کرده و از فشار و بحرانها، فرصتهای تاریخی ساختهاند. این رویکرد در نحوه برخورد مردم با بیماری کرونا برای همه دنیا روشنتر شد و تحسین بسیاری از کارشناسان منصف مجامع بینالمللی را برانگیخت.
با شروع ماه مبارک رمضان این احساس که بخش عمدهای از آن ناشی از فرهنگ و روح معنوی مردم است تقویت و پهنه وسیع کشورمان به صحنه عظیمی از «رزمایش همدلی» تبدیل شده است.
یکی از مظاهر مهم احساس همدلی مردم علاوه بر یاری رسانی در بحرانها، حضور انبوه در مراسمات معنوی و تضرع عمومی در برابر قدرت لایزال الهی است. مجموعههای فرهنگی کشور در شرایط کرونا زده این روزها عمدتاً نه تنها فعالیت هایشان را تعطیل نکردند بلکه با انتقال فعالیتها به بسترهایی همچون فضای مجازی، در یاری رسانی به همنوعان و فعالیتهای جهاد خدمت رسانی هم پای کار آمدهاند. مجموعههای خودجوش قرآنی، هیئات مذهبی و مساجد از جمله گروههای مردم نهادی هستند که به خصوص در ایامی مثل ماه مبارک رمضان با برگزاری محافل خود، نقش بسزایی در رشد معرفت و معنویت مردم دارند.
سختیها و مشکلات
دریچهای به سوی معنویت
با توجه به شرایطی که در آن قرار داریم، خیلی از فعالیتهای فرهنگی تحت الشعاع قرار گرفته است. آقای دکتر رحیم قربانی یکی از فعالین قرآنی کشورمان و مسئول سازمان قرآن و عترت بسیج تهران در گفتوگو با گزارشگر روزنامه کیهان با تشریح اقدامات خود در این ایام توضیح میدهد: «در حیطه فعالیتهای قرآنی میتوانم بگویم، بحمدالله مردم ما در این مدت بسیاری از آموزههای قرآن را به تصویر کشیدند. همدلی، یاری همنوعان، انفاق، ایثار، صبر، مقاومت و... واژههایی است که در آیات قرآن به تبیین آنها پرداخته شده و در این روزها با تاسی مردم به قرآن تجلی بیشتری در جامعه پیدا کرده است. بر این اساس میتوان گفت؛ وقتی یک سختی برای انسان پیش میآید زمینه لازم جهت فارغ شدن از تعلقات مادی بیشتر فراهم شده و موجب گرایش افراد به معنویات میشود. این موضوع هم در مراکز درمانی، هم در صنوف مختلف و هم در میان عموم مردم به وضوح قابل مشاهده است.»
دکتر قربانی ادامه میدهد: «ماه مبارک رمضان هم زمینه را فراهم میکند که این روحیات معنوی در مردم تقویت بشود. انس با قرآن اعم از تلاوت روزانه، روی آوری به حفظ قرآن و برگزاری جلسات خانگی از جمله مواردی است که با توجه به شرایط فعلی قابل گسترش است. همچنین مراکزی که در حفظ قرآن فعال بودند و الان امکان خدمات حضوری ندارند، به صورت مجازی و تلفنی میتوانند آموزشهای خود را دنبال نمایند.»
مسئول سازمان قرآن و عترت بسیج تهران میگوید: «ما بر اساس برنامهریزی که در سازمان قرآن و عترت بسیج تهران داشتیم، یک طرح بزرگ و ویژهای را به نام جشنواره مجازی «همدلی قرآنی» ویژه ماه مبارک رمضان تدارک دیدیم که این طرح تمام سطوح سنی و اقشار مختلف را در بر دارد. به طور مثال برنامه کودکان به نحوی تدارک دیده شده که آنها بتوانند سورههای کوچک قرآن را تلاوت و ارسال کنند، مفاهیم سورههای قرآن را بتوانند نقاشی کنند، داستانهای قرآنی را بتوانند به کمک والدین مطالعه و به نوعی قصه گویی کنند. لذا در فضای مجازی به راحتی و با کمترین هزینه با حضور گسترده مردمی، فعالیتهای ویژه قرآنی در ماه مبارک رمضان قابل برگزاری است. به هرحال محدودیتهای این بیماری باعث شده مسئولان قرآنی به عرصههای جدید روی بیاورند و این موضوع به نوعی از برکات این ایام است. جشنواره «همدلی قرآنی» در بخشهای دیگری هم ویژه نوجوانان و جوانان برنامه ریزی شده که هموطنان عزیز میتوانند با مراجعه به پایگاه اطلاع رسانی سازمان قرآن و عترت بسیج تهران از ویژگیهای دیگر جشنواره هم مطلع شوند و در آن شرکت کنند.»
قربانی در پیشنهادی به همه مجموعههای فرهنگی کشور توصیه میکند: «پیشنهاد میکنم همانند جشنهای کوچک و خیابانی که در نیمه شعبان شاهد بودیم، برخی از برنامههای مشابه هنگام افطار و بعد از آن قابل اجرا در محلات مختلف سراسر کشور میباشد. امسال هرچند برنامههای عمومی ماه مبارک را نداریم اما امیدوارم مردم عزیزمان ارتباط بیشتر، قویتر و عمیق تری با قرآن و ادعیه داشته باشند.»
پاسخ علمی
به شبهه جدید دشمنان دین
قبل از ورود به ماه مبارک، بهانه جدید رسانههای معاند اسلام برای حمله به باورها و ارزشهای دینی مردم، ایجاد این شبهه بود که روزه گرفتن برای مقابله با کرونا ضرر دارد و مردم نباید روزه بگیرند. دکتر قربانی که علاوه بر فعالیتهای قرآنی، یک پزشک است در این باره تصریح میکند: «یک حدیث معروفی از پیامبر گرامی اسلام(ص) نقل شده که میفرمایند؛ «صوموا ان تصحّوا» یعنی روزه بگیرید تا تندرست باشید. برخلاف تبلیغات خاصی که امسال به سبب بیماری پیش آمده میشود که روزه باعث ضعیف شدن انسان میشود، روزه باعث صحت و سلامت انسان میشود. لذا با رعایت نکات خاصی که وجود دارد، هیچ مشکلی برای روزه گرفتن افراد سالم وجود ندارد و همه این عزیزان میتوانند با لحاظ نکات بهداشتی مربوط به پیشگیری از ابتلا به بیماری جدید مثل هرسال به تکالیف شرعی خود عمل کنند. با روزه گرفتن انسان میتواند هم از جهت معنوی و هم از جهت جسمی خود را قوی کند. همین روحیه قوی معنوی که در انسان به وجود میآید، خود به خود باعث مقاومت و افزایش انرژی جسمی انسان هم میشود.»
چندی قبل هم با داغ شدن این شبهه در فضای مجازی و رسانهها دکتر علیرضا مرندی، وزیر اسبق بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رئیسفرهنگستان علوم پزشکی، در نامهای به مراجع عظام تقلید و برخی مسئولان کشور، درباره روزه در شرایط کرونایی، توضیحاتی ارائه داد. از جمله اینکه؛ «پزشکان متفقالقول هستند که نخوردن غذا به طور متناوب مانند روزهداری اسلامی نه تنها عارضهای در افراد سالم ایجاد نمیکند بلکه سبب تقویت ایمنی بدن، کاهش پاسخهای التهابی زیانبار و بهبود واکنش بدن در موارد استرس میشود. لذا کلیه افراد سالم کمتر از ۶۵ سال با رعایت مواردی (که در نامه به آنها اشاره شده) میتوانند روزه بگیرند.
فعالیتهای جهادی
در کنار امور فرهنگی
دکتر قربانی در بخش پایانی سخنانش میگوید: «در شرایط فعلی بسیاری از موسسات قرآنی مردمی که فعالیتهای شان در فضای حقیقی محدودتر شده، علاوه بر دنبال کردن کار ویژههای خود در فضای مجازی، در حال حاضر اکثر این موسسات به مراکز تولید ماسک، مراکز جمع آوری کمکهای مردمی برای طرح «کمکهای مومنانه» و فعالیتهایی از این دست تبدیل شدهاند. در واقع پیشنهاد شده قرارگاه «همدلی قرآنی» در سراسر کشور ایجاد بشود تا کمکی به محرومان و آسیب دیدگان در این ایام توسط جامعه قرآنی صورت بگیرد.»
آقای محمد حسینی تبار یکی از فعالین فرهنگی محله شهرک شهید باقری واقع در شمال غرب تهران درباره اقدامات مجموعههای فرهنگی این محله از زمان شیوع ویروس کرونا به گزارشگر کیهان میگوید: «برای مقابله با شیوع ویروس کرونا یک ستادی در شهرک ما شکل گرفت به نام ستاد کرونا که مسجد، بسیج و شورایاری محله جزء این ستاد هستند. در این ستاد که با تصمیم خود اعضاء محله شکل گرفت خدماتی به مردم محل ارائه شد. از جمله این اقدامات میتوان به ضدعفونی کردن معابر، تهیه و توزیع بستههای بهداشتی و فرهنگی شامل ماسک و ...اشاره کرد.»
او میافزاید: «در حال حاضر یک ایستگاهی مقابل مسجد که در مرکزیت شهرک قرار دارد ایجاد شده که در این ایستگاه محلولهای ضدعفونی و دیگر اقلام بهداشتی توزیع میگردد.»
حسینی تبار بااشاره به تداوم فعالیتهای فرهنگی محله شهید باقری توضیح میدهد: «فعالیتهای فرهنگی ما در محله علی رغم محدودیتهای ایجاد شده تعطیل نشد. به طور مثال ما با همکاری و هماهنگی مجموعههای فرهنگی محله به مناسبت نیمه شعبان کارناوال شادی به راه انداختیم و مردم هم از منازل خود با همراهی شان شور و حال خاصی به برنامه بخشیدند. علاوه بر این، گروه دیگری نیز با ضدعفونی کردن ساختمانها و توزیع ماسک و مواد ضدعفونی به مردم خدمت رسانی کردند. برای ماه مبارک رمضان هم منتظر تصمیم سازمان امور مساجد هستیم تا در صورت ادامه محدودیتها این سنخ از فعالیتها را ادامه دهیم.»
این فعال فرهنگی تصریح میکند: «در راستای فرمایشات حضرت آقا مبنی بر رزمایش همدلی، با محوریت مسجد محله کمکهای مردمی اعم از نقدی و غیر نقدی در حال جمعآوری است و ان شاءالله با تهیه ارزاق برای نیازمندانی که از قبل شناسایی شدهاند اقدام خواهیم کرد. یکی از اقدامات دیگر در این راستا این بود که با تصمیم هیئت امنای مسجد محل، حدود 70 درصد از اجاره بخش قابل توجهی از مغازههای تحت مالکیت مسجد به منظور همراهی و کمک به کاسبانی که در این ایام ضرر و زیان دیدند بخشیده شد.»
نمونهای از اقدامات جهادگران جوان در رزمایش همدلی
آقای محمدرضا مهدی زاده جوان 22 ساله جهادی هم با تشریح برخی از اقدامات گروههای جهادی برایمان میگوید: «با توجه به اینکه ماه رمضان ماه انفاق و ایثار و کمک به مستمندان در پیش است و توصیهای که حضرت آقا مبنی بر اجرای رزمایش همدلی فرمودند، حدود چهل روز است که در کارگاه ماسک مشغول فعالیت هستیم. در این کارگاه دو گروه مشغول به کارند؛ یک گروه کاملا جهادی ویک گروه، کارگاههای تعطیل شده که با تولید و فروش ماسکها به معیشت اینها کمک کرده وهزینه میدهیم. در کنار آن بسته معیشتی تهیه کردیم وضمناً به چند نفر از صاحبان کارگاهها که اجاره عقب افتاده دارند حدود یک میلیون تومان وام دادیم.»
او با طرح پیشنهادی به نهادهای عمومی در راستای جهتدهی به همیاری مردم در طرح رزمایش همدلی میافزاید: «با ایجاد یک نهاد و شبکه ملی قابل اعتماد که مردم وجوه نقدی یا غیر نقدی خود را به آن بدهند میتوان کمکهای مردمی را سازماندهی کرد تا این کمکها مستقیم به دست افرادی برسد که واقعاً استحقاق آن را دارند.»