دولتمردان به هشدارهای ارزی بانک مرکزی در سال 96 توجهی نکردند

ولی‌ا... سیف در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس اظهار داشت: در شرایط فعلی با تدبیر مقام معظم رهبری و تشکیل شورای عالی هماهنگی اقتصادی، هماهنگی و همراهی مناسبی بین سه قوه نسبت به سال ٩٦ و نیمه اول سال ٩٧ وجود دارد و از سوی دیگر واقع‌گرایی دولت و سایر قوا در ایجاد و حفظ آرامش موجود نقش بسیار مهم و تاثیرگذاری داشته است واقعیت این است که نرخ ارز را نمی‌توان بنا بر علاقه و با دستور تعیین یا از تعدیل آن متناسب با واقعیت‌های اقتصادی جلوگیری کرد.
وی افزود: دلیل اصلی آرامشی که در حال حاضر در بازار وجود دارد پذیرش این واقعیت است که نمی‌تواند بین نرخ اسمی ارز که مبنای معاملات ارزی و خرید و فروش در بازار است با نرخ واقعی آن اختلاف وجود داشته باشد. قیمت تعادلی دلار در شرایط فعلی اقتصاد کشور همین نرخی است که در بازار مشاهده می شود یعنی حول و حوش 15000 تومان و در چنین شرایطی هیچ کس با اهداف سوداگرانه وارد بازار نمی‌شود.
رئیس کل سابق بانک مرکزی با اشاره به شرایط بازار ارز در سال 96 بیان کرد: در آن سال‌ نرخ ارز در بازار بعد از افزایش‌هایی که پیدا کرد به حوالی 4500 تومان رسید که البته بانک مرکزی باوجود محدودیت‌های فراوانی که از جنبه‌های مختلف داشت، با استفاده از دقیق‌ترین روش‌های علمی که در بانک‌های مرکزی دیگر کشورها تجربه شده است توانسته بود با استفاده بهینه از منابع ارزی بیشترین آرامش را در بازار ارز برای یک دوره پنج ساله حاکم کند.
به گفته سیف، در آن شرایط بررسی‌های کارشناسی در بانک مرکزی، نرخ تعادلی دلار را حدود 6500 تومان نشان می‌داد. دلیل اصلی تقاضای رو به افزایشی هم که در بازار وجود داشت همین شکاف بین نرخ بازار و ارزش واقعی دلار بود. برای ایجاد آرامش پایدار در چنین شرایطی بهترین اقدام از بین بردن تفاوت بین دو نرخ و اجازه افزایش تدریجی و ملایم نرخ بازار است تا بهای ارز به نرخ تعادلی نزدیک شود.
وی افزود: متاسفانه نه تنها در آن زمان چنین فضایی وجود نداشت بلکه بانک مرکزی از بابت اینکه نرخ دلار به بالاتر از 4000 تومان رسیده بود به شدت از ناحیه دولت، مجلس و رسانه ها مورد انتقاد قرار داشت. باید اجازه می‌دادیم نرخ دلار در بازار با یک شیب مناسب تدریجی به قیمت تعادلی نزدیک شود و از شوک قریب‌الوقوعی که با جهش ناگهانی قیمت ارز قابل پیش بینی بود و بانک مرکزی هم آن را از قبل اعلام کرده بود، جلوگیری کنیم.
رئیس کل سابق بانک مرکزی ادامه داد: بانک مرکزی این نظر را در جلسات دولت و ستاد اقتصادی مصرانه مطرح می‌کرد ولی متاسفانه باوجود اصرارهای فراوان نتوانست موافقت اکثریت را جلب کند و با وجود حمایت بعضی از اعضا، مورد قبول واقع نشد. در مقابل با وجود مخالفت بانک مرکزی و برخی مشاورین اقتصادی دولت، شاهد تصویب دلار 4200 تومان در فروردین ماه 97 بودیم که متعاقبا شوک پیش‌بینی شده، به صورت جدی‌تر و با دامنه‌ای گسترده‌تر به وقوع پیوست.
سیف با اشاره به تجربه بانک مرکزی از دوره‌های گذشته، افزود: نظرات و پیشنهادات بانک مرکزی در دوره‌های مختلف متکی به این سوابق و دانش کارشناسان و مدیران با تجربه آن مطرح می‌شود و عدم توجه به آنها منجر به تکرار اشتباهات گذشته می‌شود. در آن مقطع هم همکاران من با اتکاء به همین دانش و تجربه هشدارهای کارشناسی متعددی را به مسئولان ذیربط دادند که متاسفانه مورد عنایت قرار نگرفت.