نامگذاری سال و ترسیم نقشه راه کشور برای مردم و مسئولین -بخش پایانی
انتظار رونق چرخه تولید و یک دهه تاکید بر اقتصاد مقاومتی
هدیه آقاپور
فلسفه نامگذاری سال در اصل جلب توجه مردم و مسئولان به یک ارزش و یا نقیصه و مشکل است که مقام معظم رهبری با توجه به اِشراف نسبت به مسائل کلان کشور و همچنین دوراندیشی منحصر به فرد، بر روی آن تاکید میورزند و آحاد مردم و مسئولان را دعوت به اهتمام و تمرکز بر روی آن امور میکنند.
نوروز لحظهای عزیز برای ایرانیها است. همه مردم ما با هر سلیقهای تحویل سال و نوروز را مهم میدانند. در تاریخ ایران همیشه بالاترین مقامات کشور هم نوروز را جشن میگرفتهاند. در انقلاب اسلامی نیز نوروز با پیام رهبری نظام آغاز میشود؛ چه در زمان حضرت امام (ره) و چه امروز در دوران رهبری امام خامنهای (مدظله العالی).
ایشان بیشتر سالها را با یک نامی مشخص کردهاند که به نظر میرسد فلسفه این کار جلب توجه مردم به یک ارزش و همینطور در نقطه مقابل آن به یک مشکل است. بر این اساس رهبری با اطلاعات و گزارشهایی که از سراسر کشور دریافت میکنند، مطالعات و تجربهای که دارند، درک و دریافتی که از معارف اسلامی و قرآنی و مفاهیم انسانی دارند و نیزاشرافی که به مسائل کشور دارند، هر سال ملت را به یک موضوع توجه میدهند.
توقع کار خارق العاده و همت مضاعف
اینکه روی مباحث تولید و اقتصادی تاکید میشود، به این معنی نیست که پیش از آن در کشور تولید نداریم یا اقتصاد درون زایی وجود ندارد، بلکه به معنی لزوم بهبود شرایط است.
تمرکز روی تولیدات داخلی و به تبلور رساندن آن قطعا برکاتی چون افزایش صادرات و فاصله گرفتن از تکیه بر نفت دارد که البته دامنه برکاتش به همین جا ختم نمیشود، اشتغالزایی خروج از رکود مقاومت در برابر تحریمها، بالا رفتن قدرت چانه زنی در مسائل سیاسی از ثمرات تمرکز در مباحث اقتصادی است.
اقتصاد مقاومتی به عنوان اکسیر شفا بخش اقتصاد کشورمان جزو موکدات مقام معظم رهبری است که در شعارهای اقتصادی هر سال نمود پیدا کرده است.
چالش اقتصادی امروز و جنگی که دشمن راه انداخته است، چارهای ندارد جز خودکفا شدن تا بتوانیم از این پیچ تاریخی اقتصادی گذر کنیم.
عبدالرضا عزیزی نماینده مردم شیران و عضو کمیسیون اجتماعی مجلس در گفت وگو با گزارشگر کیهان میگوید: «شعار سال اتفاق بسیاری خوبی است، چراکه ذهنها را متمرکز میکند.»
وی ادامه میدهد: «نام گذاری سال باعث میشود تا همگی در جهت مشخصی حرکت کنیم و چون رهبر معظم انقلاب هم آن را تعیین میکنند، همگی خود را موظف به اجرای آن میدانیم.»
عزیزی تاکید میکند: «اینکه چقدر در اجرای شعار سال موفق هستیم، بحثش جداست، اما باید به این نکته توجه داشت که وقتی رهبری سالی را به طور مثال به نام حمایت از تولید ملی نام گذاری میکنند، قطعا فلسفه و برنامهای پشت آن است.»
عضو کمیسیون اجتماعی خاطرنشان میکند: «رهبری از مردم و مسئولین کار روتین و معمولی نمیخواهد، بلکه وقتی روی تولید تاکید میکنند، کار خارق العادهای میخواهند که سودش تمام کشور را در بر بگیرد.»
گذر از تهاجم فرهنگی
و مقابله با تهاجم اقتصادی
یک زمانی بحث تهاجم فرهنگی مطرح بود و با توجه به مشکلات اجتماعی نامگذاریها نشان از اهمیت مسائل دینی، فرهنگی و اجتماعی داشت، اما در چند سال اخیر تمام پیامهای نوروزی رهبری حول محور اقتصادی میچرخد و نشان میدهد ما در یک جنگ نابرابر اقتصادی هستیم که رهبر معظم انقلاب هرسال بر آمادگی برای حضور در جبهه اقتصادی تاکید میکنند.
مقام معظم رهبری با بیان شعارهای سال حرکت مردم و مسئولان را تعیین کرده و توجه بیشتر ملت ایران را به بخش خاصی از مسائل کشور هدایت میکنند.
اگرهمه آحاد جامعه بر محور شعارهای سال حرکت کنند و در این محور برنامهریزی مناسبی در بخش اقتصاد داشته باشند، 100 درصد در حرکت کلی نظام تاثیر مثبتی خواهد گذاشت.
با حرکت در این محور ما را از صحنههای دشوار و تنگههای نفسگیر عبور میدهد و در مقابله با دشمنان در رسیدن به اهدافشان ناکام گذاشته و مردم و مسئولان را در رسیدن به قلههای عزت و افتخار میسر میکنند.
تلاشهای زیادی برای تحقق شعارهای سال انجام شده است، اما متاسفانه برخی از آنها فقط در حد شعار باقی مانده است.
تلاشهایی که در محور اقتصاد انجام شده مطلوب نبوده است. آنچه که باید در عزم همگانی اهداف کلی انجام شود، متاسفانه در جامعه امروز شاهد آن نیستیم.
هرگاه حرکتها در جامعه در محور شعارها به صورت اصولی انجام شده نتیجه خوبی از این حرکتها بهدست آمده است و مردم نشان دادند که چگونهبه منویات مقام معظم رهبری لبیک گفتند و در صحنههای مختلف سیاسی حضور پیدا کرده و اثرات خود را بر کشور در جهان گذاشتند.
اقتصاد راس مسائل کشور
تاکید بر مسائل اقتصادی در نامگذاری سالها فقط مربوط به دو سال اخیر نیست، بلکه پیشتر نیز بر صرفه جویی در سال 73، حفظ ثروت و منابع عمومی در سال 75، پرهیز از اسراف در سال 77، انضباط اقتصادی در سال 74،اشتغالآفرینی در سال 80، اصلاح الگوی مصرف در سال 88، کار مضاعف در سال 89، جهاد اقتصادی در سال 90، تولید ملی در سال 91، حماسه اقتصادی در سال 92، اقتصاد و فرهنگ در سال 93 تاکیدات مختلفی شده بود. این نشاندهنده حساسیت موضوع اقتصادی کشور طی این سالها و حل نشدن مشکلات اقتصادی است که در نهایت منجر به رهنمود مقام معظم رهبری برای پایهگذاری اقتصادی مقاوم در کشور به مسئولان و مردم در سال قبل گردید.
به عبارتی اقتصاد مقاومتی در هیچ جای دنیا نمونهای آماده مثل یک نسخه پزشک ندارد که با تجویزش بتوان بحرانهای اقتصادی را درمان کرد، بلکه منظور از اقتصاد مقاومتی یعنی اقتصادی را در کشور پایهگذاری کنیم تا ضمن بهبود وضعیت فعلی، در آینده نیز تحت هر شرایط بر هم زننده تعادل اقتصادی در کشورمان از جمله تحریم، تهدید و هرگونه چانه زنیهای رقابتی در بازارهای بینالمللی، شاهد تلاطم و بحران اقتصادی نشویم و حتی به رشد اقتصادی هم ادامه دهیم.
امین اسدی تحلیلگر مسائل سیاسی در گفت وگو با گزارشگر کیهان میگوید: «در باب نامگذاری بایستی گفت اعلام شعار سال در چارچوب اصل 110 قانون اساسی و تعیین جهتگیری نظام اسلامی توسط مقام رهبری قابل تفسیر است. قطعا توجه دادن جامعه به موضوعی کلان، بهنوعی تعیین نقشه کلی راه برای خواص و ایجاد حساسیت مثبت یا منفی در بین عوام جامعه است که اقدامات همسو در هر سطحی را میطلبد.»
وی ادامه میدهد: «طبیعتا تعیین یک شعار و موضوع مهم در هر سال، معنایی جز اولویتدهی ندارد. رهبری جامعه با توجه به تحلیل شرایط موجود و بررسی آسیبها و نقاط قوت و درک فاصله بین وضعیت امروز و اهداف و آرمانهای مشخصشده در گفتمان انقلاب، سعی میکند در اقدامی کنشی یا واکنشی و همچنین طبق قاعده اهم و مهم، توجه جامعه را نسبت به شعار سال جلب کند تا با کمترین انحراف و بیشترین سرعت، مسیر انقلاب به حرکت خود ادامه دهد.»
اسدی میافزاید: «در تحلیل چرایی انتخاب شعار هر سال و رفتارشناسی رهبر انقلاب، باید گفت همانگونه که در قبلاشاره شد، به نظر میرسد باید رفتار ایشان را در بین دو قطب سلبی و ایجابی یا واکنشی و کنشی تفسیر کرد. این موضوع نیز وابسته به تحلیل ایشان نسبت به شرایط نظام اسلامی و محیط آن است. البته اگر با رویکرد مدیریتی نیز به تحلیل چرایی انتخاب شعار سال بپردازیم، میتوانیم جهتگیریهای رهبری در نامگذاری سالها را در چارچوب دو رهیافت نرمافزاری و سختافزاری نیز دستهبندی کنیم.»
این تحلیلگر مسائل سیاسی میافزاید: «به این ترتیب که در پارهای از مواقع، مسائل نرمافزاری انقلاب، همچون اهداف، ارزشها، تئوری و مباحثی از این دست، از اولویت برخوردار میگردد و گاه با توجه به نهادینگی نسبی نرمافزار انقلاب، مسائل سختافزاری، همچون اقتصاد، سیاست، رویههای اجرایی و... اولویتبندی ذهنی ایشان را به خود جلب میکند.»
وی تصریح میکند: «قطعا توجه دادن جامعه به موضوعی کلان، بهنوعی تعیین نقشه کلی راه برای خواص و ایجاد حساسیت مثبت یا منفی در بین عوام جامعه است که اقدامات همسو در هر سطحی را میطلبد.»
اسدی یادآور میشود: «اگر دوران رهبری حضرت آیتالله خامنهای را مورد بررسی قرار دهیم و با تمرکز بر تعیین شعار و نامگذاری سالها به تحلیل موضوع بپردازیم، میتوانیم مصادیق مبانی مطرح شده فوق را بهوضوح مشاهده کنیم.»
این تحلیلگر سیاسی اضافه میکند: «آغاز دوران رهبری ایشان، که از طرفی با از دست دادن رهبر کبیر انقلاب و شرایط پس از جنگ و لزوم بازسازی معنوی و مادی ایران همراه بود، مدیریت خاصی را میطلبید. ایشان در رهیافتی ترکیبی، سعی در بازسازی معنوی و مادی جامعه داشتند که این مهم، جز با اولویتبندیهای دقیق، قابل دستیابی نبود.»
وی ادامه میدهد: «پس از گذشت چند سال، در کنار داغ شدن تنور سازندگی کشور که مورد تأکید ایشان نیز بود، شاهد برخی نشانههای هشدارآمیز از سوی ایشان هستیم که در چارچوب رفتارهای واکنشی و در عین حال نرمافزاری، قابل تبیین است.»
اسدی تاکید میکند: «هنگام تحویل سال، همگان منتظرند ضمن استماع فرمایشات مقام معظم رهبری، نسبت به نامگذاری سال جدید توسط معظم له آگاهی یابند. برخی فلسفه این نامگذاریها را جلب توجه مردم و مسئولان به یک ارزش و مشکلات کشور میدانند که مقام معظم رهبری با توجه به اِشراف نسبت به مسائل کلان کشور و همچنین دوراندیشی منحصر به فرد، بر روی آن تاکید میورزند و آحاد مردم و مسئولان را دعوت به اهتمام و تمرکز بر روی آن امور میکنند.»
این تحلیلگر مسائل سیاسی خاطرنشان میکند: «در انتها هم بایداشاره کرد که مسائل مربوط به امور اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و عدالت اجتماعی، مباحثی هستند که بیشترین فراوانی را در میان نامگذاریهای سالیانه از سوی مقام معظم رهبری دارند.»
برکات و ثمرات نامگذاری سال
دقت در این نامگذاریها، نشان میدهد که حضرت آیتالله العظمی خامنه ای(مدظله العالی) به عنوان رهبر نظام اسلامی در چارچوب تعیین استراتژیها، اعم از کوتاه مدت و بلند مدت برای مسئولان نظام و مردم، پایبندی به اصول اسلامی، وفاداری به اهداف سترگ انقلاب اسلامی و تلاش برای نیل به اهداف مذکور، عزت و اقتدار ایران اسلامی در سایه اتحاد و همبستگی ملی، پیشرفت همه جانبه کشور از طریق استفاده بهینه از منابع و سرمایههای ملی، ضرورت خدمتگزاری دولتمردان (به معنای عام نه فقط قوه مجریه) و حل مشکلات و معضلات مردم به خصوص مردمی که در هر شرایطی وفاداری خود را به نظام جمهوری اسلامی اثبات کردند و نمونه بارز و مکرر آن را در فتنه بعد از انتخابات همگان مشاهده کردند، گوشزد و یادآوری میکنند.
گر چه این توقع وجود ندارد که با این نامگذاریها تمام مشکلات کشور در حوزه موضوع مورد نامگذاری در همان سال مرتفع شود، اما این توقع هست که این پیامها به عنوان راهبردهای کوتاه مدت، میان مدت و حتی بلند مدت و به عنوان چراغ هدایت در دستان مسئولان کشور قرار گیرد و امور کشور به سامان گردد.
نقش رسانهها به خصوص صدا و سیما در خصوص عملیاتی کردن این پیامها و تشریح فلسفه وجودی نامگذاریها بسیار پُراهمیت است تا علاوه بر آنکه به مردم آگاهیهای لازم ارائه میشود، عملکرد متولیان و دست اندرکاران امور در خصوص اجرا یا عدم اجرای محتوای پیامها به چالش کشانده شود.
سخن آخر آنکه درباره فلسفه و برکات و ثمرات نامگذاری سالها گفته شد، منوط به جدی گرفتن امر توسط مردم و مسئولین و تلاش و برنامه ریزی برای تحقق همه جانبه آن است. اما مادامی که این شعارها در حد شعار باقی مانده و به مرحله عملیاتی و اجرایی شدن نرسد و مادامی که در همایشها و کنفرانسها و مقالات و روزنامهها محصور بماند، نمیتوان انتظار داشت که این تدبیر به تغییر و تحول بیانجامد.