چگونه با بحران ها و بلایای طبیعی برخورد کنیم؟ – بخش نخست
مدیریت صحیح واقدامات پیشگیرانه شرط لازم مبارزه با کووید19
سمیه دولتی
بحرانهایی که حاصل بلایای طبیعی و یا بیماریهای واگیردار هستند و مردم را گرفتار میکنند به یک مدیریت صحیح از نظر مهار و کنترل بحران و هزینههای اقتصادی و اجتماعی نیازمند است.
انتظار میرود هرچه این سازمانها تجارب بیشتری را در این زمینهها کسب میکنند با قدرت بیشتری با بحران مواجه شوند و بسیار حرفهایتر عمل کنند. زیرا در این شرایط قطعاً پیشبینیهای لازم را به عمل آورده و با وقوع حادثه، تدابیر بهتر و تصمیمات مناسبتری را اتخاذ کنند.
بدون شک ملاحظات سیاسی و اجتماعی کشورها و نادیده گرفتن نکات ایمنی و عدم اطلاعرسانی به موقع سبب فاجعههای مرگباری میشود که بعضاً غیرقابل جبران خواهد بود. زیرا «علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد» و این حزبالمثل کاملاً در شرایط فعلی مصداق پیدا میکند.
با توجه به سرعت شیوع و گسترش «کروناویروس» و عدم توجه جدی برخی افراد با این بیماری قطعا شاهد نتایج ناخوشایندی خواهیم بود اما مردم فهیم ما با توجه به هشدارهای به موقع وزارت بهداشت، این موضوع را جدی گرفتهاند و نکات ایمنی در شهرها و مراکزی که درگیر این ویروس هستند بسیار بالاست. چرا که در این بین خسارات مالی و اقتصادی قابل جبران خواهد بود اما خسارات جانی که سهلانگاری در این خصوص برجای میگذارد قطعاً غیرقابل جبران است.
در ادامه میپردازیم به نحوه رویارویی با کرونا ویروس در کشور و نقش مدیران در کنترل این میهمان ناخوانده.
با ما همراه شوید.
نقش اطلاعرسانی در مهار بحران
در کشورهایی که در برخورد با این گونه بیماریها در ابتدا با عدم جدیت برخورد میشود به دلیل عدم آگاهی و برنامهریزی نامناسب، شیوع بیماری و گسترش آن قطعا از امور غیرقابل کنترل خواهد بود.
«لیلا دوستی» یک دانشجوی ارشد در رشته حقوق در گفتوگو با گزارشگر روزنامه کیهان میگوید: « از حدود 40 روز پیش زمزمههایی درخصوص بیماری وا گیرداری در چین و ابتلای بسیاری از مردم شنیده شد. اما از انتقال آن به ایران با این سرعت کاملاً غافلگیر شدیم. البته حدود دو هفتهای هست که از این ویروس به صورت رسمی در خبرگزاریها و رسانههای کشورمان صحبت میشود و مردم هم به نکات ایمنی توجه خاصی دارند.»
این دانشجو ادامه میدهد: «درباره شیوع کرونا ویروس باید گفت عدم رعایت بهداشت عمومی و نظارت بر آن و سهلانگاری در نظافت و بهداشت شهری زمینه را برای شدت یافتن این بیماری مساعد میکند. به طوری که چندی پیش که بیماری هنوز در این حد گسترش نیافته بود، در گذر از یکی از خیابانهای اصلی شهر تهران با آبراهههای مملو از آلودگی که در سطح خیابان جاری بود مواجه شدم که در این شرایط انتظار میرود حداقل با توجه به حساسیت موضوع، از نظر بهداشت شهری و عمومی دقت بیشتری به عمل آید و نکات ایمنی و فرهنگ استفاده از لوازم بهداشتی را مرتباً از طریق رسانهها یادآوری کنند و اطلاعرسانی در این زمینه بسیار مهم است.»
وی تأکید میکند: «البته ناگفته نماند بخشی از این فرهنگسازی توسط خود شهروندان انجام میشود. به گونهای که هر شهروند با آگهی دادن و تذکر به دیگران میتواند در رفع این بحران جهانی سهیم باشد.»
این دانشجو با بیان اینکه اطلاعرسانی در این زمینه در کشورمان به موقع اتفاق افتاد، میگوید: «با توجه به اینکه اطلاعرسانی به موقع اتفاق افتاد، اما با نادیده گرفتن برخی نکات مهم ایمنی برای مهار بیماری مثل رفت و آمدهای بیجهت در خیابانها و مراکز خرید یا استفاده نکردن از دستکش و ماسک سبب گسترش این بیماری نشویم بلکه همراه با مسئولان و کادرهای درمانی که دلسوزانه در حال مهار و کنترل شیوع این ویروس ناخوانده هستند، ما هم قدمی در این راستا برداریم و حداقل اینکه در خانه بمانیم و با مطالعه و مسایل دیگر خود را سرگرم کنیم.»
یک دبیر آموزش و پرورش در گفتوگو با گزارشگر روزنامهکیهان میگوید: «با وجودی که درخصوص ضد عفونی کردن مکانهای عمومی از قبیل وسایل حملونقل عمومی و ایستگاهها و ادارات و سازمانها خبر داده بودند، اما خود مردم هم در مهار این بیماری میتوانند نقش محوری و مهمی را ایفا کنند و به نکات ایمنی کاملا توجه جدی داشته باشند.»
وی با انتقاد از محتکران ماسکها و دستکشها و مواد ضد عفونی میافزاید: «با وجود وعده ارائه ماسک و محلول ضد عفونی به صورت رایگان از سوی دولت برای مردم، متاسفانه در سطح شهر نه خبری از ماسک هست و نه محلول ضد عفونی بلکه مردم مجبور هستند این لوازم را به صورت آزاد و با نرخهای بسیار بالا تهیه کنند و اغلب حتی تهیه آنها با این شرایط هم به سختی صورت میگیرد.»
این دبیر ادامه میدهد: «گرچه رئیسمحترم قوه قضائیه از برخورد سخت با محتکران گفتند و این سخن بسیار امیدبخش بود اما دولت میبایست برای این منظور در هر منطقه پایگاههای بهداشت تدارک ببینند و این گونه خدمات را به شیوهای مناسب برای رفاه و سلامت شهروندان ارائه کنند.»
وی تأکید میکند: «نظارت کامل بر اصنافی که با خوراک مردم ارتباط دارند از قبیل نانواییها، قصابیها، قنادیها، میوهفروشان و... میتواند از شیوع این بیماری واگیردار جلوگیری کند. از طرفی هم در اختیار قرار دادن امکانات گندزدایی و ضد عفونی در ادارات و سازمانهایی که پرتردد هستند، در صورت عدم امکان تعطیلی، از فعالیتهای مهم در جهت کنترل و مهار این بحران است و خلاصه باید در یک بسیج عمومی برای ریشهکن کردن کرونا ویروس اقدام کنیم و کسی خود را بیتفاوت با این موضوع نبیند.»
نقش مدیران و مسئولان در بخش بهداشت عمومی
علاوهبر اینکه حفظ خونسردی و عدم استرس و هیجان در کنترل و مهار این بیماری بسیار تأثیر دارد اما نادیده گرفتن خطرات آن و سهلانگاری هم شرایط را سختتر میکند.
با این حال باید هم خونسردی خود را حفظ کنیم و هم در برخورد با این بیماری خطرناک تمام نکات ایمنی را به درستی اجرا کنیم و مدیریت بحران را ابتدا از خودمان آغاز کنیم و از خود و اعضاء خانواده مان نهایت مراقبت و ایمنی لازم را انجام دهیم.
این روزها دکترها و پرستاران و کادرهای مختلف درمانی در سراسر کشور اسلامیمان در خط مقدم مبارزه با «کرونا ویروس» هستند. یکی از پرستاران زحمتکش بیمارستانی در تهران که نخواست نامش مطرح شود در گفتوگو با گزارشگر روزنامه کیهان میگوید: «عادی جلوه دادن این بیماری از خود بیماری خطرناکتر است، چرا که برخی از مردم با عدم اطلاع از حقایق در خصوص این ویروس خطرناک و واگیردار و رعایت نکردن نکات ضروری در برخورد با آن به صورت ناخواسته به شیوع آن دامن میزنند.»
این پرستار در ادامه میافزاید: «ویروس کرونا در بدنهای غیرمقاوم با ایمنی پایین بسیار خطرناک است و خطر مرگ را در پی دارد و باید بسیار جدی با آن برخورد کنیم. از این رو توصیه پزشکان و متخصصان عفونی در این خصوص رعایت کامل نکات بهداشتی از قبیل شستن دستها، استفاده از ماسک و در صورت وجود علائم مشابه، رعایت اصول بهداشتی از قبیل کنترل مخاط دهان و بینی با استفاده از دستمال و رعایت فاصله حداقل یک متر از افراد سالم است.»
وی تصریح میکند: «بسیار دیده میشود افرادی که به آنفلوانزا مبتلا هستند، بدون رعایت نکات گفته شده حتی از مراجعه به پزشک امتناع نموده و در سطح شهر تردد میکنند و این خود عامل جذب و انتقال ویروسهای دیگر از جمله کرونا است.»
از او درباره نحوه کنترل این بیماری میپرسم، در پاسخ میگوید: «برای مهار این ویروس باید طبع گرم داشت، یعنی استفاده از مکملهای دارویی که برای تقویت سیستم ایمنی بدن نیاز است و خوردن غذاهای مقوی و ادویهجات با طبع گرم متوقفکننده این ویروس هستند و البته ناگفته نماند برخی افراد بهطور طبیعی سیستم ایمنی بدنشان به مقابله با این بیماری پرداخته و آن را مهار میکند.»
وی تصریح میکند: «ضمن تشکر از هموطنان عزیزمان که همواره با روحیه دادن و حمایتهای بیوقفه خستگیمان را برطرف میکنند و خصوصا پیام بسیار مهم و پدرانه و دلسوزانه رهبر معظم انقلاب امام خامنهای که از کادرهای پزشکی تقدیر کردند، ما نیز در مقابل از مردم فهیم کشورمان تقاضا داریم با عدم خروج از منازل حتیالامکان و رعایت نکات ایمنی در حفظ سلامتشان کوشا باشند. امیدواریم در آیندهای نزدیک این بیماری بهطور کامل مهار شود و بتوانیم موفقیتی دیگر بر موفقیتهای کشورمان بیفزاییم.»
رویکرد مسئولان در مواجهه با بحران
وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی ضمن تشکیل ستاد فنی، اجرایی مقابله با کرونا، سیستم ارزیابیها و نظارتها و ابلاغ دستوالعملها و بخشنامههایی که در این خصوص تنظیم و مطرح شدهاند را نیز دنبال میکند و امیدواریم تا در کنترل و مهار هرچه سریعتر این بیماری اقدامات لازم صورت گیرد.
«سعید نمکی» وزیر بهداشت که مسئولیت ستاد اجرایی مقابله با کرونا را دارد با اشاره به آمادگی بیمارستانها و سازماندهی مناسب ستاد پیشگیری و مقابله با این ویروس میگوید: «تلاش شد تا بتوانیم بیماران را در مرکز ریفرال متمرکز کنیم و از پراکندگی آنها جلوگیری کنیم. مراکز بهداشتی و درمانی نیز در کل کشور آمادهباش هستند؛ بهویژه در مناطقی که مواردی از بیماری مشاهده شده است. همچنین در کنار این مراکز آمبولانسهای ویژهای قرار گرفته تا اگر قرار بود بیماران را منتقل کنند، این اقدام را انجام دهند.»
وی میافزاید: «با شهردار محترم و تیم شهرداری جلساتی داشتیم و قرار شد روزی دو مرتبه ضدعفونی کردن اتوبوسها و ایستگاههای مترو انجام شود. ضمن اینکه در ورودی متروها از مواد ضدعفونیکننده استفاده کرده و ماسک رایگان به مردم ارائه دهیم.»
نمکی با بیان اینکه از تاریخ هفتم بهمنماه به محض انتشار خبر کرونا در چین، پروازهای مستقیم از چین را لغو کردیم، میگوید: «ما در 36 مبادی ورودی کشور نیرو گذاشتیم تا همهچیز را بهطور مرتب دیدهبانی کنند.»
وزیر بهداشت با اشاره به امکانات تشخیصی و آزمایشگاهی در زمینه کروناویروس جدید میگوید: «در حال حاضر خوشبختانه امکانات آزمایشگاهی ما کامل است. حتی زمانی که سازمان بهداشت جهانی و چین هم در کیتهای تشخیص دچار مشکل بودند ما توانستیم در انستیتو پاستور کیتهای تشخیص را طراحی کرده و بسازیم؛ بهطوری که قبل از اینکه سازمان بهداشت جهانی تعداد محدودی کیت در اختیارمان قرار دهد، ما روش تشخیص کرونا را طراحی کرده و کیتهای آن را ساخته بودیم. در حال حاضر هم در حوزه تشخیص کاملا سوار بر کار هستیم.»
امید است با تکیه بر توانمندیهای پزشکی و مدیریت خوب درمان کشور و زحمات بیدریغانهای که تیمهای مختلف پزشکی میکشند، این بیماری را مهار و کنترل کنیم و «کرونا ویروس» همانند بیماریهایی همچون فلج اطفال، وبا و... برای همیشه در کشورمان ریشهکن شود، انشاءالله.