ده ویژگی کمال عقل مسلمان(حکایت خوبان)

امام رضا(ع) در حدیثی نشانه‌های کمال عقل مسلمان را چنین می‌فرمایند:
«عقل مسلمان به نقطه کمال نمی‌رسد مگر آنگاه که دارای ده ویژگی باشد:
1- مردم از او امید خیر داشته باشند.
2- از شر او در امان باشند.
3- کار خیر دیگران را زیاد به شمار آورد.
4- کار خیر خود را کم به شمار آورد.
5- هرچه از او یاری و کمک خواسته شود، دلتنگ و ناراحت نمی‌شود.
6- در تمام عمر خود، از کسب و تحصیل علم خسته و ملول نشود.
7- فقر و نداری در راه خدا را محبوب‌تر و ارزشمندتر از ثروت و توانگری بداند.
8- خواری و ذلت نفس در راه خدا را از عزتمندی در پیشگاه دشمنان ارزشمندتر بداند.
9- گمنامی را از شهرت بیشتر دوست بدارد.
10- سپس امام رضا(ع) فرمود: اما ویژگی دهم که بیش از همه مهم‌تر است، عبارت است از اینکه «احدی را ننگرد الا اینکه بگوید او از من بهتر و پرهیزکارتر و باتقواتر است» زیرا مردم دو دسته‌اند: گروهی که از او بهتر و پرهیزکارترند و گروهی که از او بدتر و زبون‌تر هستند. هرگاه با گروه اول مواجه شود، برای آنان تواضع کند، تا به مقام آنها دست پیدا کند، وقتی چنین کرد نام او را در دنیا به نیکی می‌برند، و در نتیجه آقا و سرور اهل زمان خود خواهد شد، اما قضاوت مسلمان عاقل درباره گروه دوم این باید باشد که شاید درون آنها بهتر باشد و این خوبی درون برای آنها بهتر است. در حالی که خوبی من ظاهر است و ممکن است خوبی ظاهر برای من بدتر و ناگوارتر باشد. (1)
_____________________
1- تحف‌العقول، ص 467