حضور ۱۴۸ دانشـگاه ایرانـی در رده‎بندی «وبومتریک»

جدیدترین رتبه بندی وبومتریک با عنوان «رتبه بندی شفاف دانشگاه‌های برتر با استناد در پروفایل‌های برتر گوگل اسکولار Google Scholar منتشر شد. این رتبه بندی نسخه نهم (ژانویه ۲۰۲۰) بوده و ۴ هزار و ۵۰۰ مرکز دانشگاهی و علمی را مورد بررسی قرار‌داده است.
وب سایت وبومتریک در این گزارش ابتدایی این رتبه بندی اعلام کرده است به دنبال درخواست بسیاری از دانشگاه‌ها، تصمیم گرفته است به صورت موقت از پروفایل‌های نهادی Google Scholar Citations (GSC) استفاده نکند.
اما با توجه به اینکه بیش از ۵ هزار پروفایل در گوگل اسکولار وجود دارد و تاریخ نهایی برای اتمام کار وجود ندارد وبومتریک نمی‌تواند به طور کامل از آن استفاده کند.
با این وجود وبومتریک تاکید کرده است هنوز متعهد به استفاده از این منبع کلیدی است از همین رو در فهرستی که برای این نسخه استفاده کرده تنها دامنه اصلی هر دانشگاه که دارای پروفایل‌های گوگل اسکولار سایتیشن Google Scholar Citations (GSC) هستند را مورد توجه قرار‌داده است.
وبومتریک در نسخه ژانویه ۲۰۲۰ به نکاتی‌اشاره کرده که دانشگاه‌ها باید به آن توجه کنند که مهمترین نکته آن چند تغییر روش شناختی اعلام شده است.
یکی از نکات اعلام شده در نسخه ژانویه ۲۰۲۰ این است که به دلیل کپی کردن بدون اجازه اطلاعات وبومتریک از سوی دو سایت ترکیه‌ای و روسی، این وب سایت هم در اقدام متقابل اطلاعات دانشگاه‌های ترکیه و روسیه را در فهرست این دوره ارائه نکرده است.
وبومتریک (Webometrics) یا رتبه‌بندی وب سایت‌های دانشگاهی یک رتبه‌بندی وب‌سنجی است که در سال ۲۰۰۴ توسط آزمایشگاه سایبرمتریک، واحدی از انجمن ملی تحقیقات اسپانیا، بر اساس چهار شاخص تهیه شده است.
شاخص حضور (۵ درصد)، شاخص ضریب تأثیر (۵۰ درصد)، شاخص بازبودن و شفافیت (۱۰ درصد)، شاخص عالی بودن (۳۵ درصد) در این رتبه بندی موثر هستند. به این ترتیب:
«ارائه دانش عمومی» (اندازه یا تعداد صفحات اصلی وب سایت اصلی موسسه که منشاء آن در گوگل قابل بازیابی باشد) با وزن ۵ درصد.
«قابلیت مشاهده محتویات وب» (تأثیر تعداد شبکه‌های خارجی که به صفحه‌های وب موسسه پیوند می‌زنند عادی شده و سپس ارزش متوسط آنکه منشاء آن Ahrefs و Majestic است) با وزن ۵۰ درصد.
«شفافیت» محققان برتر استناد شده (تعداد استنادات از ۱۰۰ نویسنده برتر (به استثنای ۵ ناحیه خارج) که منشاء آن پروفایل گوگل اسکولار محققان است) با وزن ۱۰ درصد.
«عالی بودن» مقالات برتر استناد شده (تعداد مقالات در میان ۱۰ درصد برتر و دارای بیشترین استناد در ۲۶ رشته برای پنج سال: ۲۰۱۳-۲۰۱۷ که منشاء آن Scimago است) با وزن ۳۵ درصد.» از شاخص‌های وبومتریک هستند.
۱۰ دانشگاه برتر وبومتریک در نسخه ژانویه ۲۰۲۰ شامل دانشگاه‌های هاروارد، استانفورد، کالیفرنیا برکلی، انستیتو فناوری ماساچوست (MIT)، کالیفرنیا سن دیه گو، کمبریج، کلمبیا نیویورک، آکسفورد، کالیفرنیا لس آنجلس و پنسیلوانیا است.
از جمهوری اسلامی ایران نیز ۱۴۸ دانشگاه و مرکز آموزشی و پژوهشی در فهرست ۴ هزار و ۵۰۰ دانشگاه برتر قرار دارند.
اولین دانشگاه، دانشگاه علوم پزشکی تهران با میزان استنادات ذکر شده از سوی وبومتریک با میزان ۵۳۵۵۱۹ است و آخرین دانشگاه ایرانی در این جمع دانشگاه علوم و فنون مازندران با میزان استناد ۱۰۰۹ است.
گفتنی است، دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ دانشگاه تهران؛ دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی؛ دانشگاه تربیت مدرس؛ دانشگاه صنعتی امیرکبیر؛ دانشگاه صنعتی اصفهان؛ دانشگاه علوم پزشکی اصفهان؛ دانشگاه علم و صنعت ایران؛ دانشگاه علوم پزشکی شیراز و دانشگاه علوم پزشکی مشهد به ترتیب رتبه‌های اول تا دهم را در میان دانشگاه‌های کشورمان به خود اختصاص داده‌اند.
از ۱۴۸ مرکز آموزشی و پژوهشی ایرانی حاضر در این رتبه بندی ۷۴ دانشگاه مرتبط با وزارت علوم و ۳۶ دانشگاه مرتبط با وزارت بهداشت هستند.
تعداد ۴ پژوهشگاه و انستیتو تحقیقاتی در میان این مراکز حضور دارند. همچنین تعداد ۳۴ واحد دانشگاه آزاد اسلامی در جمع برترین‌های وبومتریک قرار دارند.