لحظه آخر ملاک عاقبت به خیری(سلوک عارفانه)

(بدان ای سالک راه خدا !) هنگام مرگ یک لحظه است. یک لحظه انکار، یک لحظه کفر، یک لحظه شک، کار انسان تمام می‌شود. چون زندگی انسان به همان لحظه ختم شده و معیار در انتقال به جهان دیگر، لحظه آخر است. آن لحظه خصوصیتی دارد که روشنگر مسائلی است که انسان عمری با آنها در ارتباط بوده و توجه نداشته که آنها خلاف است.
چه می‌شود که انسان در آن لحظه مبتلای به کفر می‌شود؟ این حالت در ارتباط با هواهای نفسانی است. این را بدانید که ریشه‌اش خودخواهی‌ها و خودپسندی‌ها است و در ارتباط با خود انسان است.(1)
گاهی می‌گویند:«خدا عاقبتت را ختم به خیر کند» این جمله از اینجا ریشه گرفته است، چون معیار آن لحظه آخر است. لذا انسان باید اتکال به خداوند داشته باشد.(2)
____________
1- اخلاق ربانی، آیت‌الله شیخ مجتبی تهرانی(ره)، جلد 3، ص 170
2- همان، ص175