ترویج ادبیات مقاومت با استفاده از دیپلماسی علمی
با گذشت 40 سال از پیروزی انقلاب اسلامی، شرایط کنونی محور مقاومت بسیار حساس شده و شواهد نشان میدهد که با گذر از تمامی فراز و نشیبهای منطقه، این محور توانسته در برابر مثلث آمریکا، اسرائیل و عربستان سعودی، موفقیتهای چشمگیری داشته باشد. حکومت داعش در منطقه با راهبردهای مستشاری شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی و شکل گیری گروههای مقاومت مانند حشدالشعبی در عراق، شکست خورد و ایالات متحده آمریکا با خرج هفت تریلیون دلار، نتوانست حکومت بشار اسد را از بین ببرد و نیل تا فرات را برای صهیونیسم جهانی، به نقطهای امن مبدل سازد.
حال سؤال مطرح میشود که چگونه ایالات متحده آمریکا و به طور کلی، استکبار جهانی نتوانست با بهرهگیری از پیشرفتهترین سلاحها و به کارگیری سیاستهای مرتبط با «تغییر رژیم» در کشورهای محور مقاومت، به اهداف خود برسد و پس از گذشت 40 سال، به نقطهای رسید که با وقاحت تمام وارد عمل شده و تصمیم به ترور سردار سلیمانی به صورت علنی بگیرد؟
قطع به یقین صرفا بکارگیری ادوات نظامی در برابر استکبار، نمیتواند مولفه کافی و وافی برای به چالش کشیدن آن باشد؛ زیرا هر میزان که جبهه مقاومت طی چندسال گذشته از لحاظ نظامی پیشرفت داشته، مثلث عبری/عربی/غربی نیز به همان میزان از لحاظ لجستیکی و نظامی پیشرفت داشته است.
لذا مولفههای دیگری علاوهبر بعد سیاسی و نظامی وجود دارد که مانع رسیدن صهیونیسم جهانی به اهدافی مانند تجزیه خاورمیانه، تسلط بر نیل تا فرات، غارت منابع نفتی منطقه و تشکیل یک نظم نوین جهانی به رهبری صهیونیست میشود. آیا به کارگیری دیپلماسی علمی و استفاده از ظرفیت جامعه نخبگانی و دانشگاهی میتواند در این حوزه اثرگذار باشد؟
گسترش مبانی فکری و عقیدتی جبهه مقاومت که منجر به شکل گیری تمدن نوین اسلامی و زمینهساز برای ظهور امام زمان(عج) خواهد شد، درکنار فعالیتهای نظامی و مبارزه علنی با جبهه مقابل، نیازمند به کارگیری ظرفیتهای علمی و دانشگاهی کشورهای منطقه است.
مقام معظم رهبری 17 مهرماه سال جاری در دیدار با نخبگان و استعدادهای برتر علمی کشور با اشاره این موضوع فرمودند: «امروز یک پدیدهای در همین منطقه ما و شمال آفریقا وجود دارد به عنوان محور مقاومت، اینها نخبگانی دارند؛ گردآوریِ اینها، ارتباط برقرار کردن با اینها؛ [یا] حتّی گردآوریِ نخبههای حقجوی عالم در هر کشوری؛ در اروپا، در خود آمریکا، در جاهای دیگر، کسانی هستند که حقطلبند، حقجوی هستند، دنبال حرف درست و حرف حق میگردند، اگر بتوانید با آنها تعامل کنید و تفاهم کنید و ارتباط برقرار کنید حرفهای شما را هم قبول دارند میتوانید با اینها ارتباط برقرار کنید، آن وقت در این ارتباط و در نهادسازیهایی که با این ارتباط صورت میگیرد، شما میتوانید دانش پاک و با شرافت را، اندیشه درست را منتقل کنید.»
مسلم است افزایش تبادلات علمی با کشورهای عضو محور مقاومت میتواند پشتوانه فکری و عقیدتی مناسبی برای فعالیتهای آینده این محور در منطقه باشد. نبود محتوای علمی، ریشه عقیدتی و نبود بحثهای کارشناسی آفتهایی است که میتواند آینده محور مقاومت را با چالشهای جدی مواجه کند.
یکی از راهبردهای مهم صهیونیست برای پیشبرد سیاستهای خود، استفاده از قدرت نرم یا همان جنگ نرم است که با استفاده از ابزارهای مختلف رسانه مانند اینترنت، صفحات مجازی، روزنامه، خبرگزاری یا حتی ارسال عامل نفوذی به کشورهای هدف، سعی در پیاده سازی اهداف خود دارد. تا جایی که «رابرت گیتس» وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا در مورد نیاز به توسعه قدرت نرم آمریکا صحبت کرد و آن را یکی از راهبردهای اساسی ایالات متحده برای نفوذ در منطقه و جهان میداند.
باتوجه به این موضوعات، اگر کشورهای محور مقاومت در پیش برد مبانی فکری و عقیدتی خود تلاش نکنند و یا تبادلات علمی و دانشگاهی نداشته باشند، بعید است که در برابر آماج شبهات و حملات رسانهای جبهه مقابل بتوانند کاری از پیش ببرند.
مسلم است که دانشگاهها نقش مهمی را در فرهنگ و تمدن هر کشور دارند که میتوانند در ارتباط با دانشگاههای کشورهای دیگر، مبانی فکری، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی خود تبادل کنند.
به نقل از ایسکانیوز؛ در این بین، دانشگاه آزاد اسلامی علاوهبر اینکه نزدیک به 400 واحد دانشگاهی در کشور دارد، در برخی از کشورهای منطقه نیز مانند افغانستان و امارات نیز واحد فعال دارد؛ همچنین این دانشگاه تصمیم دارد در کشورهای عراق، سوریه و لبنان نیز اقدام به تاسیس واحد دانشگاهی کند.
دکتر علی اکبر ولایتی رئیس هیئت امنا و هیئت موسس این دانشگاه در بخشی از پیام خود به کنفرانس اتحادیه بینالمللی مؤسسات آموزش عالی جنوب شرق آسیا 2018 (آسایهل) با اشاره به لزوم پیشرفت علمی کشورهای آسیاسی تاکید کرد: «آسیا به عنوان قاره کهن، در حال تبدیل شدن به یک قدرت جدید در سطح جهان است هر چند در این راه با موانع و دشمنانی نیز روبهروست که پیشرفتهای کشورهای آسیایی در حوزههای مختلف علمی را به عنوان تهدیدی برای سیطره قدرت خود میدانند چراکه آنها رهبری خود بر جهان را مبتنی بر اقتدار در تمامی زمینهها از جمله نظامی، اقتصادی و سیاسی و به ویژه علمی میبینند، چون پایه همه قدرتها علم است. بنابراین با پیشرفت علمی مستقل کشورها اقتدار انحصاری هر قدرتی به خطر میافتد پس آنان که به دنبال انحصار قدرت جهانی هستند با رشد علمی مستقل کشورهای دیگر به مقابله برمی خیزند.»
دکتر طهرانچی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی نیز در مراسم افتتاحیه کنفرانس آسایهل 2018 گفت: «اکنون نه تنها آموزش عالی، بلکه تحقیقات نیز در کشورهای آسیایی رنگ و بوی دیگری گرفته، به طوری که اگر به جمعیت آموزش عالی نگاه کنیم، طی یک دهه جمعیت با رشد 5 درصدی مواجه بود و در سال 2009 جمعیت آموزش عالی جهان به 170 میلیون نفر رسید که کشورهای چین، هند، آمریکا، برزیل و جمهوری اسلامی ایران رتبههای اول تا پنجم جمعیت دانشجویی جهان را دارا بودند.»
فعالیتهای دانشگاه آزاد اسلامی طی چند سال گذشته نشان میدهد که عزم جدی را پیشبرد دیپلماسی علمی در منطقه دارد؛ انعقاد تفاهمنامه همکاریهای علمی، آموزشی و فرهنگی میان دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه کرکوک عراق، دیدارهای متعدد با مسئولان دانشگاهی کشور سوریه و همچنین انجام فعالیتهایی برای تاسیس واحد دانشگاهی در کشور لبنان، از جمله اقداماتی است که در این حوزه انجام شده است.
در یک جمعبندی میتوان گفت، امروز جبهه مقاومت توانسته در عرصههای مختلف، در برابر سیاستهای استکبار مقابله کند و آنها را در رسیدگی به اهدافشان در منطقه خاورمیانه بازدارند؛ اما همچنان حضور آمریکا در منطقه و فعالیتهای رژیم صهیونیستی، مانعی برای شکلگیری تمدن اسلامی تلقی میشود که این امر جز با خروج آمریکاییها از منطقه میسر نخواهد شد.
به عبارت بهتر، مردم منطقه باید به درک این موضوع برسند که حضور آمریکا در منطقه، جز فساد، قتل، غارت، جنگ و تنشآفرینی، نتیجه دیگری نخواهد داشت و با همبستگی و انسجام، از هیچ تلاشی برای خروج آمریکا از منطقه فروگذار نکنند. در این میان جامعه علمی و دانشگاهی میتوانند به وسیله دیپلماسی علمی و تبیین مبانی جبهه مقاومت، رسیدن به این امر را تسریع و زمینهساز شکلگیری تمدن نوین اسلامی باشند.