پاسخ قرآن به شبهه انسان بودن پیامبر اسلام(ص)
1- پاسخ نقضی
مشرکین معاند مکه برای نفی نبوت پیامبر اسلام(ص) به دلایل گوناگونی متوسل میشدند. یکی از این دلایل این بود که چرا پیامبر بشری چون خود ماست. بشر نمیتواند پیامبر باشد؛ زیرا بشر نیروی ماورایی ندارد! آیه 7 سوره انبیا، در واقع پاسخی نقض به استدلال آنهاست. با این بیان که محمد پدیدهای نو و بدعتی در میان انبیا نیست. تمامی انبیای پیش از او نیز مردانی بودند که به آنان کتاب و شریعت وحی میشد.
وقتی کفار میگفتند: «هل هذا الا بشر مثلکم»؟ آیا این مرد، جز بشری مثل شماست؟! (انبیا-3) این احتجاجشان، به دلیل این که پیامبران گذشته همه مردانی از جنس بشر بودهاند و بین بشر بودن و نبوت هم هیچگونه منافاتی وجود ندارد، نقض میشود؛
2- پاسخ حلی
مشرکان چنین میپنداشتند یا چنین بهانهجویی میکردند که انسان نمیتواند پیامبر برای انسانها باشد.
نبی باید وجودی ویژه همچون فرشتگان داشته باشد! خداوند در جاهای مختلفی از قرآن این استبعاد و استدلال مشرکان را مطرح و به آن پاسخ داده است. چکیده پاسخ قرآن این است که تفاوت میان نبی و غیرنبی این نیست که صفات خاصی در نبی وجود داشته باشد که آن صفات در بشر وجود نداشته باشد و یا اگر آن صفات، بشری باشد، لازم باشد تمام انسانها دارای آن صفات باشند؛ چنانکه گاه میگفتند: اگر بر محمد وحی میشود چرا بر ما وحی نمیشود؟! یعنی لازمه نبوت عدم سنخیت وجودی پیامبر با مردم نیست، بلکه سنخیت وجودی، شرط نبوت است و اگر فرضا بنا بود ملکی را پیامبر میکردیم میبایست بر روی زمین فرشتگانی راه میرفتند تا آن ملک پیامبر آنها باشد.! نبوت و دریافت وحی الهی، کرامت ویژهای است که خداوند به برخی از انسانهای مستعد و لایق عنایت کرده و آنان را پیامبران خود به سوی دیگر انسانها قرار میدهد. خداوند در آیه 11 از سوره ابراهیم میفرماید: «پیامبرانشان گفتند: ما نیز بشری همانند شما هستیم ولی خدا بر برخی از بندگانش که بخواهد منت میگذارد و (آنان را رسولان خود قرار میدهد) ما نمیتوانیم معجزهای جز به خواست خدا بیاوریم و مومنان باید بر
خدا توکل کنند.» (المیزان، ج 14، ص 254)