مذاکرات بی‌‌نتیجه آمریکا و کره شمالی

امین‌الاسلام تهرانی
نشست کره شمالی و آمریکا ۲۰۱۸ صبح روز سه‌شنبه ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ (22 خرداد 1397) با دیدار «دونالد ترامپ» و «کیم جونگ اون» در هتلی واقع در سنگاپور برگزار شد. رهبران دو کشور گفت‌وگوهای‌ خود را به صورت دو نفره فقط با حضور دو مترجم پشت درهای بسته برگزار کردند و در پایان گفت‌وگوها دو طرف سندی را امضا کردند. به دنبال آن مذاکرات با حضور مشاوران ارشد دو طرف ادامه یافت. «مایک پمپئو» وزیر امور خارجه آمریکا، «جان کلی» رئیس‌وقت دفتر کاخ سفید، و «جان بولتون»، مشاور وقت امنیت ملی رئیس‌جمهور آمریکا، «ترامپ» را همراهی می‌کردند، در آن طرف هم «کیم یونگ چول» یکی از نزدیک‌ترین دستیاران رهبر کره شمالی، «ی یونگ هو» وزیر خارجه کره شمالی و «ری سو یونگ» وزیر خارجه کره شمالی در سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ همراه «کیم جونگ اون» بودند.
این دیدار و ادامه‌اش بسیار پر سر-و-صدا بود، چرا که دیدار «ترامپ» و رهبر کره شمالی نخستین دیدار سران دو کشور پس از پایان جنگ کره در سال ۱۹۵۳ بود. چند روز پس از دیدار، «ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا، در یک سخنرانی رادیویی-اینترنتی گفت: «این اجلاس سران به منزله بریدن کامل از مواضع ناکام دولت‌های گذشته آمریکا است». او همچنین در قسمتی دیگر از سخنانش گفت: «اجلاس تاریخی هفته گذشته‌اش با کیم جونگ اون نمایانگر سرآغازی جدید در روابط دو کشور و راهگشای آینده‌ای برای تمامی کره‌ای‌ها در شمال و جنوب است»!
«ترامپ» هم عکس‌های یادگاری‌اش را گرفته بود و هم با اظهاراتش ماهی‌گیریِ داخلی خودش را از این مذاکرات کرده بود. این مذاکرات از ابتدا گویی قرار نبوده مشکلی بین‌المللی را حل کند، بلکه از همان آغاز قرار بوده حلالِ مشکلات داخلی «ترامپ» باشد. «مایک پمپئو» چند روز پس از این مذاکرات در دیدار با همتایان ژاپنی و کره جنوبی گفت: «سه کشور متعهد به غیراتمی ساختن کره شمالی هستند، جهان باید مطمئن باشد که آمریکا، کره جنوبی، و ژاپن به غیراتمی ساختن کامل، قابل تأیید و غیرقابل برگشت کره شمالی متعهد هستند.» او همچنین افزود: «خلاصی از تحریم‌ها تا زمان غیراتمی ساختن کامل، صورت نخواهد گرفت». پرسش از آغاز این بود که در برابر این خواسته آمریکا چه به کره خواهد داد؟ پرسشی که با گذشت یک سال و نیم از آن ماجرا هنوز مطرح است.
اما نتیجه این همه تبلیغ مذاکرات چه بود؟ در روز جمعه ۲۲ ژوئن ۲۰۱۸ (1 تیر 1397) و درحالی‌که تنها ده روز از نشست دونالد «ترامپ» و «اون» گذشته بود، رئیس‌جمهور آمریکا، با صدور یک فرمان اجرایی حالت فوق‌العاده ملی درخصوص کره شمالی و تحریم‌های اقتصادی علیه پیونگ یانگ را به مدت یک سال دیگر تمدید کرد. در واقع تنها نتیجه ملموسی که کره از مذاکرات گرفت همین بود.
اما سال 2019، سال واکنش‌های تند و تیز کره به این خیره‌سری‌های آمریکا بود.
کره شمالی ابتدا ضرب‌الاجلی برای آمریکا تعیین کرد که تا پایان سال 2019 پیشنهاد «واقعی» و «کارآمدی» ارائه دهد که مذاکرات را نجات دهد (البته هیچ پیشنهادی نیامد). پیونگ‌یانگ البته به دادن این مهلت بسنده نکرد و تهدید کرد اگر آبی از آمریکا گرم نشود «هدیه کریسمسی» را برای رئیس‌جمهور آمریکا خواهند فرستاد. کره همچنین در این میان گاهی هم به نواختن «ترامپ» پرداخته، مثلاً او را «پیر مرد دمدمی مزاج» خوانده است و...
اما اقدامات کره خلاصه در این «اعمالِ گفتاری» نبوده است و «اقداماتِ عملی» نیز به همراه داشته است. برای نمونه کره شمالی هم در عرض یک هفته، دو آزمایش -به گفته خودش «بسیار مهم» و «موفقیت‌آمیز»- در سایت موشکی «سوهائی» داشته است، در حالی که تصور می‌شد این سایت پس از مذاکرات تعطیل شده است.
همچنین مؤسسه «آنالیزهای دفاعی کره» (KIDA) در گزارشی که اواخر سال 2019 از چشم‌انداز امنیتی برای سال 2020 ارائه کرده، گفته است که اگر مذاکرات هسته‌ای از بین برود، انتظار می‌رود پیونگ‌یانگ تلاش‌های خود را برای نشان دادن توانایی‌های تلافی‌جویانه خود برای خنثی‌کردن فشارهای نظامی آمریکا متمرکز کند. براساس این گزارش، «اگر مذاکرات از بین برود، احتمال آن وجود دارد که مقامات کره‌شمالی بتوانند تلاش‌هایی را برای توسعه موشک‌های بالستیک پرتاب‌شونده از زیردریایی (SLBM) و موشک‌های بالستیک قاره‌پیمای چند کلاهکی انجام دهند».
سال 2019 میلادی پایان یافت و امیدها برای نتیجه‌بخش بودنِ مذاکرات هسته‌ای بین آمریکا و کره شمالی نیز با آن پایان گرفت. با توجه به تمام این گفته‌ها، منطقی به نظر می‌رسد که سال 2020 را در امتداد 2019 تفسیر کنیم و سال 2020 را سالِ امتداد شکست‌ها برای گفت‌وگوها بخوانیم.