آشنایی با بورس
پذیره نویسی
قسمت سی وچهارم
مفهوم چهل و چهارم: پذیرهنویسی
به فرآیند خرید اوراق بهادار از ناشر و یا نماینده او و پرداخت یا تعهد پرداخت وجه کامل آن طبق قرارداد، پذیرهنویسی میگویند.
پذیرهنویسی ممکن است به دو روش انجام پذیرد: تعهد پذیرهنویسی و بهترین کوشش.
تعهد خرید سهام یا تعهد پذیره نویسی فرآیندی است که در آن بانکهای سرمایهگذاری یا مؤسسات تأمین سرمایه که وظایفی چون پذیره نویسی سهام جدید، ضامن خرید سهام فروش نرفته، عامل یا مشاور عرضه سهام بر عهدهدارند، مبالغ مورد نیاز شرکتها در فرآیند انتشار سهام را به نمایندگی از طرف شرکت یا دولت، از سرمایهگذاران جمعآوری میکنند.
تعهد پذیرهنویسی را کارگزار پذیرهنویس یا معرف انجام میدهد. در این فرآیند کارگزار معرف، پس از بررسی سهام شرکتهای متقاضی ورود به بازار بورس توسط کارشناسان خود، سهام را قیمتگذاری میکند و سپس ضمن معرفی شرکت برای عرضه اولیه، متعهد میشود که مابقی اوراق بهاداری که تا پایان دوره عرضه اولیه خریداری نشده است را خریداری کند.
کارگزار پذیرهنویس باید با ارائه وثیقه و شواهد دیگر به سازمان بورس، این اطمینان را ایجاد کرده باشد که میتواند به تعهدات پذیرهنویسی خود عمل نماید.
مزیت روش تعهد پذیرهنویسی به روشهای رایج دیگر عرضه اولیه در بورس در این است که میتواند باعث جلوگیری از رفتارهای سفتهبازانه در هفتههای آغازین عرضه سهام شرکتها در بورس شود و با پشتوانه کارشناسیهای انجامشده کمک میکند سهام زودتر به قیمت واقعی خود در بازار برسد.
با این کار درصدگیریهای رایج در بازار کمتر میشود و خطرپذیری سرمایهگذاری روی سهام شرکتهای تازهوارد به بورس کاهش یابد.
روند عملی این کار به این صورت است که پس از آنکه ناشر درخواست انتشار اوراق را از راه تعهد پذیرهنویسی با شرکت تأمین سرمایه میدهد، مبلغی معادل ارزش کل اوراق مشارکت رهنی را از آن شرکت دریافت میکند و سپس شرکت تأمین سرمایه اوراق را به قیمت دلخواه خود منتشر خواهد کرد. تعهد پذیرهنویسی در بند ۲۹ ماده ۱ قانون بورس اوراق بهادار ایران ذکر شده است.
در روش بهترین کوشش، شرکت تأمین سرمایه پس از دریافت درخواست شرکت متقاضی، اوراق مشارکت رهنی را قیمتگذاری میکند و به فروش میرساند، اما بر خلاف روش تعهد پذیرهنویسی ممکن است بخشی از اوراق به فروش نرسند.