وزیر خارجه جدید عربستان کیست و چرا جانشین «ابراهیم العساف» شد؟

سرویس خارجی-

پادشاه سعودی «ابراهیم العساف» وزیر خارجه عربستان را که 10 ماه پیش به این سمت منصوب کرده بود برکنار و شاهزاده فیصل به فرحان(44ساله) را جانشین وی کرده است. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که عربستان به دلیل شکست‌های منطقه‌ای دچار نوعی «پریشانی» در تصمیم گیری شده و به همین دلیل سعی دارد با برکناری برخی مقامات راه‌های جدیدی برای خروج از شکست‌های منطقه‌ای پیدا کند.
«شاهزاده فیصل» در چند ماه گذشته سفیر کشورش در آلمان بود و پیش از آن به‌عنوان مشاور سیاسی در سفارت عربستان در واشنگتن فعالیت داشته است. او همچنین پیشتر ریاست یک پروژه سرمایه‌گذاری مشترک با شرکت هواپیمایی «بویینگ» آمریکا را به‌عهده داشته است. وزیر خارجه جدید عربستان متولد 1974 در فرانکفورت آلمان و از مادری آلمانی است.
دلایل تغییر
 در وزارت خارجه عربستان
برخی کارشناسان با توجه به عزل‌ونصب‌های مداوم در کابینه سعودی که وزارت خارجه این کشور را نیز شامل شده است، می‌گویند این جابه‌جایی‌ها می‌تواند در راستای بهبود چهره این کشور در عرصه بین‌المللی انجام شده باشد. پرونده قتل جنجالی«جمال خاشقجی» روزنامه‌نگار منتقد و همچنین جنگ عربستان در یمن به وجهه بین‌المللی این کشور به شدت لطمه زده است. البته برخی دیگر دقیقا خلاف این نظریه را مطرح کرده و گفته‌اند «عربستان سیاست خارجی خود را تهاجمی‌تر نیز خواهد کرد»(!)
رسانه‌ها در مورد وزیر خارجه جدید سعودی نوشته‌اند، تجربه‌ای طولانی در زمینه سلاح و صنایع نظامی دارد و
پیش از این عضو شورای شرکت صنایع نظامی سعودی بوده است. مثلا روزنامه «تاگس اشپیگل» آلمان درباره او نوشته، روابط نزدیکی با «محمد بن سلمان» دارد و به مدت ۱۵ سال در زمینه صنایع نظامی کار کرده است.
روزنامه رای الیوم هم نوشته: «این انتصاب، بدون شک، انجام شد تا شاهزاده بن‌سلمان فضای امنیتی و سیاسی حکومت را در قبضه خود درآورد، به نحوی که تمامی انتصاب‌ها حامل ویژگی نزدیکی به ولیعهد یا نزدیک‌تر به دیدگاه‌های او است...با این انتصاب، به نظر می‌‌رسد سیاست‌های خارجی عربستان کاملا از عقلانیت خارج خواهد شد و با رهبری وزیر خارجه جدید، رویکرد تهاجمی به‌ویژه علیه مخالفان را انتخاب خواهد کرد».
برخی ناظران نیز می‌گویند انتصاب «شاهزاده فیصل بن فرحان» نمی‌تواند فارغ از پیام‌های سیاسی تحریک‌آمیز با مضمون ورود به رقابت تسلیحاتی و نیز ازسرگیری تنش با ایران باشد.
مواضع ضدایرانی
وزیر خارجه جدید سعودی، همچون اسلاف خود از جمله «عادل الجبیر»، بارها در مناسبت‌های مختلف اظهارات و ادعاهای ضدایرانی مطرح کرده است. شاهزاده فیصل، در سپتامبر گذشته (شهریور)که به عنوان دیپلمات کشورش در آلمان فعالیت می‌کند، در گفت‌وگو با رادیو آلمانی «دویچه‌لند فانک»، ایران را به دست داشتن در حمله به تاسیسات نفتی وابسته به شرکت آرامکو در شرق ریاض متهم کرد.
نقش «فیصل» در قتل خاشقجی
البته در کنار تمام نکات فوق باید به این واقعیت نیز توجه داست که ترور فجیع «جمال خاشقجی» نویسنده منتقد عربستانی در مهرماه سال 97، دامن «فیصل بن فرحان» را نیز گرفته است. ماجرا از این قرار است که وزیر خارجه جدید سعودی در زمان قتل خاشقجی، مشاور اصلی «خالد بن سلمان» سفیر وقت ریاض در واشنگتن بود و بسیاری بر این عقیده‌اند که او در ماجرای فرستادن خاشقجی از آمریکا به ترکیه به این بهانه که باید مدارک ازدواجش را در اسلامبول تکمیل کند؛ نقش داشته است. این اتهامات موجب شد تا بسیاری از نهادهای حقوق بشری بهمن ماه سال گذشته از «فرانک اشتاینمایر» رئیس‌جمهور آلمان بخواهند تا استوارنامه «فیصل بن فرحان» را نپذیرد. حتی شبکه دویچه وله آلمان نیز گزارش داده بود که معارضان سعودی مقیم در آلمان از حضور «فیصل بن فرحان» در این کشور بیم دارند. خالد بن فرحان شاهزاده معارض سعودی که در آلمان به سر می‌برد همان زمان به دویچه وله گفته بود: «فیصل بن فرحان پسر عموی من است. به هیچ وجه بعید نمی‌دانم که او را برای سرکوب و تحت تعقیب قرار‌دادن مخالفان به آلمان فرستاده‌باشند و من احساس تهدید می‌کنم؛ چرا که پیش از این نیز در لیست ترور و ربایش قرار داشتم».
در هرصورت باید دید که وزیر خارجه جدید سعودی مقدمات عبور عربستان از شکست‌های منطقه‌ای را فراهم خواهد کرد یا سیاست‌های تهاجمی بن سلمان را تشدید و این رژیم را بیش از پیش به فروپاشی نزدیک خواهد کرد.