به بهانه فعالیت شبکه هوسا تي وي
صداي حقوق بشر فراموش شده در قاره آفریقا
محمد پارسا نجفی
جمعیت مردم هوسایی زبان در آفریقا حداقل 200 میلیون نفر تخمین زده میشود و در کشورهای آفریقایی از سودان تا خلیج گینه به ویژه نیجریه زندگی میکنند. آنها در کشورهایی متفاوت اما با فرهنگ و زبان یکسان سکونت دارند.
برخلاف دیدگاه هاي منزوي گرا كه اهميت ارتباط با كشورهاي آفريقايي را اندک میدانند، نه تنها به شبكه اي براي ارتباط خبري و نيز فيلم و سريال براي مردم هوسا زبان، غرب آفريقا نياز داريم، بلکه باید این هم آوایی با آن مردم را تا ایجاد پیوندهای عمیق اقتصادی نیز گسترش دهیم.
شايد عجيب باشد اما بيشتر رسانه هاي مطرح دنيا در كشورهاي غربي رسانه اي مانند راديو به زبان هوسايي راه اندازي كردهاند و اين در حاليست كه دولت هاي آنها، قرنها تلاش كردند تا زبان هاي انگليسي، فرانسوي و آلماني را در اين منطقه رواج دهند و اكنون تسليم زبان محلي مردم آن منطقه شدهاند. پيش از آنها نيز روم و خلفاي اموي در ترويج زبانهای خود به آنان، شكست خورده بودند.
با وجودی که پافشاري بر زبان بومي، از فرهنگ قوي این مردم حكايت دارد با این حال، آنان به ارتباط رسانه اي با ايران بسيار علاقه نشان ميدهند. شايد يكي از دلايل این پدیده را بتوان در دخالت نکردن ايرانيان در امور داخلي منطقه هوسا طی قرنهای گذشته یافت.
از اين رو اهمیت راهبردی ارتباط رسانهای با آفریقا از دو منظر قابل ارزیابی است؛ محور اول حمايت از حقوق بشر مردمي است که به فرهنگ ایرانی علاقه مند هستند. محور دوم، آشنایی فعالان توليد و تجارت دو کشور از نیازهای یکدیگر است. این پیوندهای اقتصادی که اکنون کمرنگ است در گذشته بسیار قوی بوده و حتی تجار ایرانی در شرق و غرب آفریقا فعالیت داشتهاند. نسلهایی از آنها همچنان با نامهای شیرازی و.... زندگی میکنند.
حقوق بشر فراموش شده هوسايي
مظلومیت مسلمانان نیجریه و به ویژه شیعیان آن کشور بسيار دردناک است؛ از یک طرف بوکوحرام وهابی و سایر فرقههای سلفی آنها را میکشند و از طرف دیگر ارتش نیجریه به بهانه، احتمال خطرناک بودن شیعیان را قتل عام میکند.
این در حالیست که آنان نه تنها هیچ وسیلهای برای دفاع ندارند بلکه صدای مظلومیت آنها نیز در هیچ رسانهای شنیده نمیشود. مضاف بر اينكه رسانه هاي نظام سلطه چه غربي و چه عربي سعي دارند ساير هوسازبانان آفريقا را با هم زبانهاي شيعه شان دشمن كنند. اینجاست که برای دفاع از انسانیت و حقوق بشر لازم است شبکهای مانند هوسا تی وی برای بازتاب مظلومیت مردم آن دیار وجود داشته باشد.
این مردم فعالیت خود را در دهههای گذشته در قالب جنبش اسلامی نیجریه سالهاست که ادامه دادهاند. این جنبش بر فعالیت فرهنگی و حمایت از مسلمانان این کشور تمرکز دارد رهبران این جنبش غیرسیاسی بر مسالمتآمیز بودن فعالیتهای فرهنگی خود تاکید دارند و تاکنون هیچ یک از اعضای این جنبش اقدامی خشن انجام ندادهاند. با این حال بارها مورد هجوم ارتش نیجریه واقع شدهاند و تنها در یکی از جنایتها که حمله به حسینیه شیعیان در زاریا بود صدها نفر کشته شدند.
زمانی که ارتش نیجریه به حسینیه شیخ زکزاکی رهبر صلحطلب اين جنبش حمله و خانواده وی را قتل عام کرد و خودش را هم نیمه جان ربود، این ادعا را داشت که شیعیان در آنجا، انباری از سلاح دارند و در حال آماده شدن برای حمله به دولت نیجریه هستند.
حال آنکه شیعیان در حسینیه فقط مراسم مذهبی و عزاداریهای عادی انجام میدادند نه هیچ اقدام دیگری. در بازرسی منزل و اماکن شغلی اعضای جنبش اسلامی نیز هیچ سلاحی به دست نیامد. دریغ از یک سلاح کمری. مردمی که تقریبا هر سال با یک کشتار توسط ارتش نیجریه مواجه میشوند. با اين حال بسيار تلخ است كه اين مردم آرام به اتهاماتي عجيب متهم و بدون هرگونه محاكمه يا حق دفاعي، در خيابان كشتار شوند.
ماجرا به همین حد ختم نمیشود؛ فرقه ازاله در نیجریه فعالیت دارد که رسما وهابی و مورد تایید آلسعود است. یکی از شعارهای اين فرقه لزوم كشتار شیعیان و دشمني با ایران است اما دولت نيجريه هیچ برخوردي با آنها ندارد. جالبتر این است که گروهك تروريستي بوکوحرام از ترشحات فکری این فرقه شکل گرفته و به آلسعود وفادار است. این گروه از سال 2009 تاکنون 20 هزار تن از مردم را کشته و موجب آواره شدن بیش از 5/2 میلیون نفر از مردم کشورهای مختلف غرب آفریقا مانند نیجر، کامرون، غنا و به ویژه نیجریه بوده است.
بوکوحرام وهابی بارها در پایتخت نیجریه نیز عملیات تروریستی و بمب گذاری انجام داده و مسئولیت آن را قبول کرده است. گروهی که رسما با داعش و ابوبکر البغدادی بیعت کرده و کشتار شیعیان را هدف خود میداند.
همه این موارد نیاز به وجود یک رسانه قوی برای اطلاعرسانی درخصوص مردم هوسا را اثبات میکند. رسانهای که پلی باشد میان ایران و آفریقا بویژه بخشی از آفریقا که هوسازبانان در آن متمرکزند و فعالیت خود را در جهت شناخت متقابل دو ملت از هم گسترش دهد.اقدامی که اگر چه بسیار دیر ولی همچنان بسیار مغتنم است و در قالب رسانهای به نام «هوسا تی وی» در مجموعه معاونت برون مرزی صداوسیما در دست انجام است. چه نیکوتر که فعالیت این رسانه که فعلا به صورت وب کست و در قالب رادیو و تلویزیون اینترنتی است، به قالب ماهوارهای ارتقا یابد و در سطحی بالاتر انجام پذیرد.