بعد از 9ماه پشت هماندازی اروپا نمیدانید اینستکس چطور کار میکند؟!
مواضع پر از تناقض عراقچی به عنوان نفر دوم وزارت خارجه باعث شده تا کارشناسان مختلف او را به عنوان توجیه کار اشتباهات و انفعالهای روحانی و ظریف در سیاست خارجی بشناسند.
هرچند تیم وزارت خارجه با داستانسازیهای خیالی از پرتاب خودکار توسط عراقچی نمیخواهد این تصویر از خود را در سیاست باقی بگذارد. حالا معاون وزارت خارجه پس از 9ماه بازی خوردن از اروپاییها اعلام کرده که هنوز نمیدانیم اینستکس چطور کار میکند.
به گزارش رجانیوز، عراقچی به عنوان رئیسهیئت ایرانی در نشست کمیسیون مشترک و پیش از شروع این نشست در وین از چگونگی کارکرد سازوکار موسوم به اینستکس ابراز بیاطلاعی کرد. عراقچی گفت: «این ساز و کار در ابتدای راه خود است که ما هنوز نمیدانیم چطور میخواهد کار کند و مشکلگشا باشد.»
این اظهارات درحالی است که بیش از یک ماه از اعلام اینستکس میگذرد. اروپا پس از 8ماه وعده و وعید برای پرکردن جای آمریکا دربرجام، ماه گذشته در اقدامی نمادین شرکتی به نام INSTEX ثبت و آن را اعلام کرد. این آبنبات اروپایی که با هماهنگی آمریکاییها در اختیار دولت روحانی قرار گرفت باعث شد تا وزیر، معاون و سخنگوی وزارت امورخارجه در مواضع جداگانهای به استقبال این حرکت نمادین اروپا بروند و آن را گام اول اروپا برای بهرهمندی ایران از منافع برجام معرفی کنند.
این درحالی است که شرکت ثبت شده توسط اروپا علیرغم تبلیغات حامیان دولت، نه یک شرکت برای فعالیت و ارتباط مالی اروپا و ایران، بلکه صرفا یک اتاق تسویهحساب آن هم برای موارد معدودی از تجارتها است. این بدان معناست که نه قرار است تحریمی دوربخورد و نه بانکی از اروپا با ایران وارد همکاری شود. صرفا در برابر خریدهای محدود ایران از اروپا که شامل غذا و (شاید) دارو خواهد بود، این شرکت زحمت تسویهحساب را خواهد کشید!
اما با وجود این واقعیت، خوشحالی دولت تا جایی بود که بعیدینژاد از اعضای تیممذاکرهکننده هستهای منتقدان سازوکار بیخاصیت اروپا را همصدا با ترامپ و سعودی معرفی کرد! حالا پس ازاین اعتماد مجدد غربگرایان به اروپا شاهد هستیم که معاون ظریف میگوید نمیدانیم چطور میتوان با این سازوکار کار کرد! گویا هنوز دولتیها متوجه نیستند که قرار نیست این اقدام نمادین اروپا برای دولت معجزهای کند، بلکه همانگونه که گروه بحران در سومین گزارش خود از برجام گفته است، قرار بر این بوده تا اروپا با ایفای نقش پلیس خوب در برجام ایران را فقط با وعدههای پوچ و صحبتهای سیاسی در برجام نگهدارد.
نگاهی گذرا به ادامه برجام اروپایی نشان میدهد که از 9ماهی که آمریکا از برجام خارج شده و هزینههای حفظ برجام یکطرفه از جیب ایران داده شده است.
قراربراین بود که اروپاییها حداکثر تا 10خردادماه بسته پیشنهادی خود مبنی بر تضمین اجرای تعهدات برجامی را ارائه دهند: اما موگرینی صراحتا اعلام کرد که درخصوص تعهدات برجامی به ایران تضمین نمیدهیم.
در تابستان 97 شرکتهای اروپایی بدون توجه به تعهدات خود برای خروج از ایران صف کشیدند. در همین راستا شرکتهای بدعهدی همچون پژو و توتال اعلام کردند که فعالیتهای خود در ایران را تعلیق خواهند کرد. شرکتهای ایرباس، زیمنس، اینژی، مرسک، دیزی بانک آلمان و چند شرکت دیگر نیز بیانیههای مشابهی صادر کردند.
پیشاز آن «امانوئل ماکرون» رئیسجمهور فرانسه - اردیبهشت 97- در حاشیه نشست غیررسمی سران اروپا در بلغارستان گفته بود: «بهخاطر مسئله ایران، علیه شرکتهای آمریکایی جنگ تجاری یا راهبردی راه نخواهیم انداخت. اینکار منطقی نیست. ثانیا، شرکتهای فرانسوی را به ماندن در ایران مجبور خواهیم کرد.»