یک مستند جذاب!
با وجود سپری شدن چهل سال از پیروزی انقلاب اسلامی با تاسف باید گفت که طیف وسیعی از مردم ایران، از بطن تاریخ معاصر، ابعاد فساد خاندان و حکومت پهلوی اول و دوم و نیز دستاوردهای کلان انقلاب اسلامی آشنایی بایسته را ندارد.
پژمان کریمی
این ایراد، به دلایل مختلفی واقعیت یافته است. یک دلیل؛ بیشک کم کاری و تنبلی اهالی رسانه در تشریح وضعیت کشورمان در دوره حاکمیت پهلوی و دلایل شکلگیری نهضت انقلاب اسلامی و دستاوردهای انقلاب است.
ناآشنایی یاد شده است که موجب شده، دشمن مجال یابد از یک سو به تطهیر خاندان منحوس پهلوی مشغول شود و از دیگر سو؛ انقلاب و ثمره بزرگ آن جمهوری اسلامی را بدون دستاورد بزرگ توصیف سازد.
***
طیف یاد شده که در میانشان عناصر هنرمند و مدعی روشنفکری نیز وجود دارند؛ در جهالت خود به قدری غرق شدهاند که میپندارند رضا خان مشهور به رضا قلدر بانی «اولین»ها در ایران است. مثلا در حالی که اولین بار در دوران قاجار و با همت امیرکبیر، سنگ بنای دانشگاه گذاشته شد، رضا خان بیسواد را بانی تاسیس نخستین دانشگاه در ایران معرفی میکنند. یا قاطعانه راهآهن را که در دوران قاجاریه در شمال ایران بنا شد به دوران رضاخانی منسوب میکنند.
در بیسوادی تاریخی همین طیف بس که خدمات جعلی رضاخانی و پسرش محمدرضا را فریاد میزنند اما در برابر برخی پرسشها جز سکوت پاسخی ندارند. پرسشهایی چون:
- اگر رضا خان به قول شما میهنپرست بود؛ چرا قرارداد 1316 را امضا کرد و راضی به جدایی بخشهای بزرگی از کشورمان مثلا در ناحیه سیستان و بلوچستان و کوههای آرارات شد؟
- اگر محمدرضا پهلوی در اندیشه ایران به سر میبرد و بیقرارانه مهر به کشور خود داشت؛ چرا در اواخر دهه 40 جدایی بحرین از ایران را موجب خشنودی همسایگان توصیف کرد و حکم به جدایی داد و بدان مباهات کرد؟!
خوشبختانه در دهه فجر امسال، صدا و سیمای جمهوری اسلامی با تهیه و پخش مستندهایی تاریخی گام بلندی در مسیر آشنا کردن مخاطب و به ویژه مخاطب جوان با تاریخ معاصر برداشت. از جمله این مستندها باید به اثر«در برابر طوفان -2» اشاره کرد. در این مستند با بهرهگیری از منابع مشهور و معتبر نوشتاری، اسناد دقیق و روشن و اعترافات تصویری و شنیداری عناصر وابسته به دربار و حکومت پهلوی (که در بخش اسناد قابل طبقهبندی است) و نیز دستمایه قرار دادن موضوعهای مهمی چون رخنه بهاییان در مسندهای کلیدی کشور یا چگونگی فعالیت ساواک و...نکات گفته نشده یا کمتر گفته شدهای را بیان و تصویر کرد که در اقناع اذهان و رفع شبهات بسیار کاربردی است.
ساخت چنین مستندهایی اگرچه زمانبر و بس دشوار است اما چنانکهاشاره شد؛ حکم ضرورت دارد و باید استمرار یابد.
مستند «در برابر طوفان -2» و نظایر آن، این قابلیت را دارد که چندین بار از شبکههای مختلف داخلی پخش شود.