... مسئولین فوتبال هم از وظیفهشان غافلند! (نکته ورزشی)
سید محمدسعید مدنی
چندی پیش وقتی در فینال باشگاههای آسیا(2018) نماینده فوتبال کشورمان در مجموع دو دیدار رفت و برگشت بازی را به حریف ژاپنی واگذار کرد (۰-۲)، نوشتیم این فقط پرسپولیس نبود که به کاشیما باخت بلکه این کلیت و بهتر بگوییم ساختار فوتبال ایران بود که به ساختار فوتبال ژاپن باخت.
امروز بعد از گذشت 84 روز از آن بازی، در تحلیل شکست تیم ملی فوتبال ایران در مرحله نیمه نهائی جام ملتهای آسیا مقابل ژاپن (۰-۳) چیزی بیشتر از آنچه قبلا به عنوان دلیل اصلی و علتالعلل شکست مطرح کرده بودیم برای گفتن نداریم لذا باز هم آن را به ویژه خطاب به مسئولان ورزش و متولیان فوتبال کشورمان تکرار و تاکید میکنیم.
البته میشود در تحلیل ناکامی اخیر فوتبال ایران به دلایل دیگر و عوامل فنی و غیرفنی متفاوت اشاره کرد و این کاری است که حتما باید به جای خود و در وقت و مجال خود به آنپرداخته شود اما در این مقال که خصوصیت آن مختصر نویسی واشاره به کلیات و دلایل اصلی است ما نیز بر اساس تحلیل و دیدگاه خود عاملی را به عنوان دلیل اصلی ناکامی فوتبال ایران ذکر میکنیم که سایر عوامل و دلایل دیگر چه فنی و غیر آن در مراحل بعدی و در واقع معلول آن هستند.
برای اینکه بیان الکن خود را روشنتر کرده باشیم ناچار از ذکر یک مثال هستیم. همه دیدیم که گل اولی که ژاپن به تیم ما زد بر اثر غفلت دفاع و برخی از بازیکنان نزدیک به صحنه از انجام وظیفه اصلی بود. به این معنی که آنها به جای اینکه دنبال توپ بدوند در کمال تعجب دنبال داور دویدند! این صحنه از نظر فنی موجب فروپاشی دروازه ایران وبه هم ریختن انسجام بازی تیمملی شد و میتواند در یک نگاه صرفا فنی دلیل اصلی شکست تیم ملی در بازی ذکر شده مطرح شود.
اما اگر بخواهیم با دیدی وسیعتر و تحلیلی جامعتر به ماجرا نگاه کنیم خواهیم دید که این فقط کنعانیزادگان و بچههای تیم ملی نیستند که وظیفه اصلی را فراموش میکنند ودر کمال تعجب در صحنهای حساس توپ را و حریف را و اصل بازی را رها کرده و دنبال مسائل فرعی و حاشیهای موضوعاتی که دخالت و اظهار نظر در حیطه وظایف آنها نیست (مثل داوری) میدوند... بلکه خیلی از ما وبه ویژه مسئولان ورزش و متولیان فوتبال هم خیلی وقتها هدف و وظیفه و مسئولیت اصلی را رها کرده و از آن غافل شده و دنبال فرعیات میدوند وبه مشغولیات سرگرم هستند!
منتهی غفلت واشتباه آن بازیکن پیش چشم تماشاگران و دوربینهای تلویزیونی اتفاق میافتد و عواقب ضرربار آن را همه با دوچشم سر میبینند و با همه وجود لمس میکنند اما غفلت و فرار از وظیفه و طفره از انجام مسئولیت دیگران به ویژه مسئولان را همه به این روشنی درک و لمس نمیکنند!
اما ما که سعی کردهایم همواره به علتها بپردازیم و نه معلولها و سراغ مسایل اصلی برویم نه موضوعات فرعی و بحثهای انحرافی، در تبیین ناکامی تیمملی هم فراتر از اشتباه بازیکن و تدبیر و تاکتیک مربی و تاثیر داوری و... (که پرداختن به آنها هم لازم است به شرط غافل نشدن از علتهای اصلی) سراغ علت اصلی میرویم که ساختار معیوب فوتبال و ورزش ماست.
ساختاری که ارادهای برای اصلاح آن در نزد مدیران ورزش ما نه در این دوره و نه در هیچ دورهای وجود نداشته و ورزش ما همواره به شیوه «باری به هر جهت» و دل بستن به نتیجه و موفقیتهای جرقهای عمر و روزگار خود را تلف میکند. پس اگر از ساختار ضعیف و بیمار فوتبال ایران سخن میگوییم در واقع از «سازوکار مدیریتی» ورزش انتقاد میکنیم. مدیریتی که در اکثر قریب به اتفاق مقاطع و دورهها - مثل اشتباه و غفلت اشاره شده بازیکنان در بازی ژاپن- بیش از آنکه دنبال انجام وظایف اصلی و مسئولیتهای مهمتر خود باشند از آن غافل بوده و دنبال دلمشغولیهای شخصی و باندی یا نتیجهگرایی بچگانه و عوامفریبانه بودهاند.
ژاپن سی سال است که در فوتبال به کار اصولی و اصلاح همهجانبه مادی و فرهنگی فوتبال خود روی آورده و بیست سال است نتایج آن را دارد میبیند به راستی و منصفانه مدیران ورزش ما به کدام کاراصولی واصلاحی درباره ورزش مشغولند؟!...
جام ملتهای آسیا۲۰۱۹ هم به پایان آمد و هرچه بود گذشت. برای فوتبال و فوتبالدوستان ما تلخ هم تمام شد، اماچیزی تمام نشده و دنیا به پایان نرسیده؛ زندگی ادامه دارد و آینده پیش روی ماست. جام ملتهای هفدهم هم به گذشته و تاریخ پیوست و خاطرات تلخ و شیرین آن دیریازود فراموش میشود؛ اما آنچه مهم است این است که ما از گذشته و از تاریخ و عبرتهای آموزنده آن درس بگیریم واز بیراهه روی و طفره از انجام مسئولیت وخود و مردم و ورزش و فوتبال کشور را معطل کردن و سرکار گذاشتن و... دست برداریم و به انجام وظایف اصلی و اقدامات اصلاحی و ساختاری روی آوریم.
بدون تعارف و اغراق فوتبال ما از حیث مادی و به ویژه انسانی قوی وغنی است. جوانان برومند و مستعد ما اگر از همگنان آسیایی خود بالاتر نباشند قطعا چیزی کم ندارند. اما آنچه موجب ناکامی فوتبال ما میشود بیش از آنکه معلول تلاش و برتری حریفان قابل احترامی مثل ژاپن باشد ساختار برتر فوتبال ژاپن است که معلول و آفریده مدیریتی مصمم، متخصص و حتما متعهد است. متعهد به انجام وظیفهای که در قبال ملک و ملت خود پذیرفتهاند صریح و بیرودربایستی عرض کنیم که ورزش و فوتبال ما از کمبود و خلاءچنین مدیریتی و لاجرم چنان ساختاری در رنج است و اکثر آسیبها و ناکامیهای آن قبل از اینکه عامل و دلیل خارجی داشته باشد درونی و بهتر بگوییم مدیریتی و ساختاری است...!