ادامه توسعه بی رویه مناطق آزاد
مساحت منطقه آزاد ماکو از 340 شهر ایران بزرگتر شد!
با تصویب هیئت وزیران، شهر چالدران و خوی به منطقه آزاد ماکو اضافه شدند و مساحت این منطقه به 600هزار هکتار افزایش پیدا کرد و بنابراین محدوده این منطقه از مساحت 340شهر کشور و 18مرکز استان بزرگتر شد.
به گزارش خبرگزاری فارس، با تایید هیئت دولت، بخشهایی از محدوده شهرستان چالدران و خوی به منطقه آزاد ماکو الحاق شدند و برای تایید نهایی و انجام تشریفات قانونی به مجلس شورای اسلامی ارسال شد. این افزایش وسعت در حالی است که منطقه آزاد ماکو دارای 500 هزار هکتار است و به عنوان بزرگترین منطقه آزاد جهان به حساب میآید.
با این وجود با تصمیم جدید هیئت وزیران هم قرار است 101 هزار و 713 هکتار به آن اضافه شود و به این ترتیب مساحت این منطقه به بیش از 600 هزار هکتار خواهد رسید.
همچنین بررسیها از اطلاعات موجود در رابطه با مساحت شهرهای ایران نشان میدهد، افزایش وسعت منطقه آزاد ماکو توسط هیئت دولت در کمال ناباوری محدوده این منطقه را از مساحت 340 شهر کشور و 18مرکز استان ایران نیز بزرگتر کرد.
در اینجا این سؤال مطرح میشود که آیا منطقه آزاد ماکو با وسعت کنونی، موفق عمل کرده که اکنون قرار است نقاط جدید دیگری به مساحت بیش از 100هزار هکتار به آن اضافه شود؟
طبق آمار اعلام شده از سوی دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد، میزان کل صادرات منطقه آزاد ماکو از سال92 تا پایان سال96 برابر با 101 میلیون دلار بوده است.
میزان کل صادرات منطقه آزاد ماکو در سالهای92 ، 93، 94 ، 95 و 96 به ترتیب برابر است با صفر، 19، 19، 46، 17 میلیون دلار بوده که شامل «صادرات مجدد» و «صادرات کالا و خدمات تولیدی در منطقه آزاد اروند» میباشد.
طبق بند 11 سیاستهای اقتصاد مقاومتی و نیز بر اساس ماده1 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری-صنعتی، یکی از مهمترین اهداف ایجاد مناطق آزاد، «تولید و صادرات کالاهای صنعتی و تبدیلی» است، اما آمارها گواهی میدهد، بزرگترین منطقه آزاد جهان یکی از ضعیفترین عملکردهای صادراتی میان مناطق آزاد ایران را به خود اختصاص داده است.
براساس آمارهای دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد نیز، ارزش صادرات از کل مناطق آزاد 7گانه در سالهای 92، 93، 94، 95، 96 به ترتیب 192، 369، 644، 812، 1048 میلیون دلار بوده که در مجموع 5سال برابر است با 3065 میلیون دلار و ارزش صادرات منطقه آزاد ماکو نیز در همین سالها 101میلیون برآورد میشود. به عبارتی سهم صادرات بزرگترین منطقه آزاد جهان از مجموع صادرات مناطق آزاد ایران تنها حدود 3 درصد است.
مرکز پژوهشهای مجلس در یک گزارش کارشناسی با اعلام آنکه موفقترین مناطق آزاد جهان شامل مناطق آزاد شنژن چین و جبل علی امارات، دارای مساحتهای کمتر از 5هزار هکتار هستند، معتقد است که «این موضوع نشان از حاکم بودن منطق علمی و تمرکز این مناطق بر امور تولید، صادرات و جذب سرمایهگذاری خارجی و پرهیز از ورود به مسائل حاشیهای در این مناطق برعکس مناطق آزاد ایران است.شواهد حاکی از آن است که «گستردگی مساحت» و «وجود نقاط شهری و روستایی» در محدوده منطقه آزاد ماکو امکان کنترل ورود و خروج کالا را مختل میکند چرا که بدیهی است امکان کنترل تمامی خودروهای سواری ورودی و خروجی به شهرها و روستاها و کنترل تمامی ساکنان این مناطق در هنگام ورود و خروج از محدوده و منطقه وجود ندارد و همین امر رسوب قاچاق کالا از این مناطق را نیز تشدید میکند و عملا امکان تمرکز بر تولید و صادرات در این منطقه را غیر ممکن خواهد کرد.